🎓 10. Sınıf
📚 10. Sınıf Edebiyat
💡 10. Sınıf Edebiyat: Yazım yanlışları Çözümlü Örnekler
10. Sınıf Edebiyat: Yazım yanlışları Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
Aşağıdaki cümlede yer alan yazım yanlışını bularak kuralını açıklayınız:
"Sende bizimle bu akşam tiyatroya gelecek misin?" 🎭
"Sende bizimle bu akşam tiyatroya gelecek misin?" 🎭
Çözüm:
Bu cümledeki yazım yanlışı "Sende" kelimesindedir.
- Kural: Bağlaç olan "de/da" her zaman ayrı yazılır. Cümleden çıkarıldığında anlam bozulmaz.
- Doğru Yazım: "Sen de bizimle bu akşam tiyatroya gelecek misin?"
- İpucu: "Sen bizimle gelecek misin?" dediğimizde anlam bozulmadığı için buradaki "de" bir bağlaçtır.
Örnek 2:
Aşağıdaki cümlede kurum adlarına gelen eklerin yazımıyla ilgili yapılan hatayı düzeltiniz:
"Öğrenciler, Türk Dil Kurumu'na gezi düzenlemek için dilekçe verdiler." 🏛️
"Öğrenciler, Türk Dil Kurumu'na gezi düzenlemek için dilekçe verdiler." 🏛️
Çözüm:
Bu cümledeki yazım yanlışı "Türk Dil Kurumu'na" ifadesindedir.
- Kural: Kurum, kuruluş, kurul, birleşim, oturum ve iş yeri adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ( ' ) ayrılmaz.
- Doğru Yazım: "Türk Dil Kurumuna" şeklinde olmalıdır.
- İstisna: Bu kuralın tek istisnası "Avrupa Birliği" ifadesidir (Avrupa Birliği'ne).
Örnek 3:
Aşağıdaki birleşik fiillerin hangisinde yazım yanlışı yapılmıştır?
\( 1. \) Terk etmek
\( 2. \) Farketti
\( 3. \) Kaybolmak
\( 4. \) Arz etmek
\( 1. \) Terk etmek
\( 2. \) Farketti
\( 3. \) Kaybolmak
\( 4. \) Arz etmek
Çözüm:
Yazım yanlışı \( 2. \) numaralı "Farketti" kelimesinde yapılmıştır.
- Kural: "Etmek, olmak" gibi yardımcı fiillerle kurulan birleşik fiillerde, eğer ilk kelimede herhangi bir ses düşmesi veya ses türemesi yoksa fiil ayrı yazılır.
- Analiz: "Fark" kelimesinde ses olayı yoktur. Bu yüzden ayrı yazılmalıdır.
- Doğru Yazım: "Fark etti"
Örnek 4:
Yön adlarının yazımıyla ilgili aşağıdaki cümleyi inceleyiniz ve hatayı bulunuz:
"Anadolu'nun Doğusu, son yıllarda turizm açısından büyük bir gelişme gösterdi." 🗺️
"Anadolu'nun Doğusu, son yıllarda turizm açısından büyük bir gelişme gösterdi." 🗺️
Çözüm:
Bu cümledeki yazım yanlışı "Doğusu" kelimesindedir.
- Kural: Yön adları (doğu, batı, kuzey, güney) özel isimden sonra gelirse küçük harfle, özel isimden önce gelirse (sıfat tamlaması kurarsa) büyük harfle başlar.
- Doğru Yazım: "Anadolu'nun doğusu" (Özel isimden sonra geldiği için küçük).
- Örnek: Eğer "Doğu Anadolu" deseydik "D" harfi büyük olurdu.
Örnek 5:
Aşağıdaki paragrafta "ki" bağlacının/ekinin yazımıyla ilgili kaç hata yapılmıştır?
"Öyleki onun gözlerindeki ışık hiç sönmüyordu. Anladımki bu işin sonu hayırlı olacak. Sendeki bu azim herkesi şaşırtıyor." 💡
"Öyleki onun gözlerindeki ışık hiç sönmüyordu. Anladımki bu işin sonu hayırlı olacak. Sendeki bu azim herkesi şaşırtıyor." 💡
Çözüm:
Paragrafta toplam \( 2 \) adet yazım yanlışı yapılmıştır.
- Hata \( 1 \): "Öyleki" kelimesindeki "ki" bağlaçtır ve ayrı yazılmalıdır. Doğrusu: "Öyle ki"
- Hata \( 2 \): "Anladımki" kelimesindeki "ki" bağlaçtır ve ayrı yazılmalıdır. Doğrusu: "Anladım ki"
- Doğru Kullanım: "Gözlerindeki" ve "Sendeki" kelimelerindeki "-ki" ekleri sıfat yapan ektir ve bitişik yazılmaları doğrudur.
Örnek 6:
Günlük hayatta sıkça kullandığımız kısaltmaların yazımıyla ilgili aşağıdaki cümleyi düzeltiniz:
"Dün akşam TDK'nın yeni sözlüğünü inceleme fırsatım oldu." 📖
"Dün akşam TDK'nın yeni sözlüğünü inceleme fırsatım oldu." 📖
Çözüm:
Bu cümledeki yazım yanlışı "TDK'nın" ifadesindedir.
- Kural: Kısaltmalara getirilen ekler, kısaltmanın son harfinin okunuşuna göre belirlenir. Türkçede "K" harfi "ka" diye değil, "ke" diye okunur.
- Doğru Yazım: "TDK'nin" (Türk Dil Kurumu'nun değil, Te-De-Ke'nin).
- Uyarı: Kısaltma açılımına göre değil, harf okunuşuna göre ek getirilir.
Örnek 7:
Sayıların yazımıyla ilgili aşağıdaki cümlede yapılan hatayı açıklayınız:
"Sınavda her öğrenciye 2'şer kalem ve birer silgi dağıtıldı." ✏️
"Sınavda her öğrenciye 2'şer kalem ve birer silgi dağıtıldı." ✏️
Çözüm:
Bu cümledeki yazım yanlışı "2'şer" ifadesindedir.
- Kural: Üleştirme sayıları (paylaştırma bildiren sayılar) rakamla değil, her zaman yazıyla yazılır.
- Doğru Yazım: "İkişer" şeklinde olmalıdır.
- Not: "Birer" kelimesi doğru yazılmıştır çünkü yazıyla ifade edilmiştir.
Örnek 8:
Aşağıdaki kelimelerden hangilerinin yazımı yanlıştır?
\( 1. \) Herkez
\( 2. \) Yalnız
\( 3. \) Yanlış
\( 4. \) Şoför
\( 5. \) Traş
\( 1. \) Herkez
\( 2. \) Yalnız
\( 3. \) Yanlış
\( 4. \) Şoför
\( 5. \) Traş
Çözüm:
Verilen listede \( 1 \) ve \( 5 \) numaralı kelimelerin yazımı yanlıştır.
- Yanlış: Herkez 👉 Doğru: Herkes (Sonu 's' ile biter).
- Yanlış: Traş 👉 Doğru: Tıraş (Arada 'ı' harfi vardır).
- Bilgi: "Yalnız" kelimesi "yalın"dan, "Yanlış" kelimesi "yanıl"dan gelir; bu yüzden yazımları doğrudur.
- Bilgi: "Şoför" kelimesi güncel TDK kılavuzuna göre bu şekilde yazılır.
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/10-sinif-edebiyat-yazim-yanlislari/sorular