📄 10. Sınıf Edebiyat: Şiirde söz sanatları Çalışma Kağıdı
📌 1. Doğru / Yanlış
1. Teşhis (kişileştirme) sanatının olduğu her dizede aynı zamanda kapalı istiare sanatı da mevcuttur.
2. Aralarında benzerlik ilgisi olmadan bir sözün başka bir söz yerine kullanılmasına teşbih denir.
3. Tezat sanatında sadece zıt kelimelerin bir arada kullanılması değil, zıt durum veya düşüncelerin karşılaştırılması da esastır.
4. İntak (konuşturma) sanatı varsa orada kesinlikle teşhis (kişileştirme) sanatı da vardır.
5. Hüsnütalil, bir olayı gerçek sebebi dışında, genellikle daha güzel ve hayali bir sebebe bağlama sanatıdır.
✏️ 2. Boşluk Doldurma
🔗 3. Kavram Eşleştirme
✍️ 4. Kısa Cevaplı Sorular
1. 'Aramazdık gece mehtabı yüzün parlarken' dizesinde hangi söz sanatı yapılmıştır? Kısaca açıklayınız.
2. 'Karlar etrafı beyaz bir karanlığa gömdü' dizesindeki tezat sanatını açıklayınız.
3. 'Gökyüzü ağlıyor bugün gidişine' dizesinde hangi söz sanatları bir arada yer almaktadır?
🎯 5. Çoktan Seçmeli Sorular
1. 'Sana dar gelmeyecek makberi kimler kazsın? / Gömelim gel seni tarihe desem, sığmazsın.' dizelerinde hangi edebi sanat ağır basmaktadır?
2. Aşağıdaki dizelerin hangisinde 'mecazımürsel' (ad aktarması) sanatı vardır?
3. 'Yeni bir şevk ile ürperdi bütün Karadeniz' dizesinde Karadeniz sözcüğüyle yapılan edebi sanat aşağıdakilerden hangisidir?
4. 'Gökyüzünde İsa ile / Tur dağında Musa ile / Elindeki asa ile / Çağırayım Mevlam seni' dizelerinde hangi edebi sanat kullanılmıştır?
5. 'Güzel şeyler düşünelim diye / Yemyeşil oluvermiş ağaçlar' dizelerinde görülen edebi sanat aşağıdakilerden hangisidir?
📝 6. Açık Uçlu Klasik Sorular
1. 'Söz ola kese savaşı / Söz ola kestire başı / Söz ola ağulu aşı / Yağ ile bal ede bir söz' dörtlüğünde geçen edebi sanatları bularak açıklamalarını yazınız.
2. İstiare ile teşbih (benzetme) arasındaki temel farkı, birer örnek cümle vererek açıklayınız.
3. 'Şakaklarıma kar mı yağdı ne var? / Benim mi Allahım bu çizgili yüz?' dizelerinde şairin hangi edebi sanatları kullandığını dizelerden hareketle açıklayınız.
|
Ad Soyad: .................................. Sınıf / No: ....... / ......... Tarih: .... / .... / 202...
Şiirde söz sanatları Çalışma Kağıdı
|
PUAN
|
A. Doğru (D) / Yanlış (Y) Bölümü
| ( .... ) | Teşhis (kişileştirme) sanatının olduğu her dizede aynı zamanda kapalı istiare sanatı da mevcuttur. |
| ( .... ) | Aralarında benzerlik ilgisi olmadan bir sözün başka bir söz yerine kullanılmasına teşbih denir. |
| ( .... ) | Tezat sanatında sadece zıt kelimelerin bir arada kullanılması değil, zıt durum veya düşüncelerin karşılaştırılması da esastır. |
| ( .... ) | İntak (konuşturma) sanatı varsa orada kesinlikle teşhis (kişileştirme) sanatı da vardır. |
| ( .... ) | Hüsnütalil, bir olayı gerçek sebebi dışında, genellikle daha güzel ve hayali bir sebebe bağlama sanatıdır. |
B. Boşluk Doldurma Bölümü
| 1) | Bir sözü hem gerçek hem de mecaz anlama gelebilecek şekilde kullanıp asıl mecaz anlamı kastetmeye .................... denir. |
| 2) | Söylenecek sözün tam tersini kastederek karşı tarafı iğneleme, alay etme sanatına .................... adı verilir. |
| 3) | Bilinen bir durumu bilmezlikten gelerek anlatımı daha etkili kılma sanatına .................... denir. |
| 4) | Tarihsel bir olayı, kişiyi, inancı veya mitolojik bir unsuru hatırlatma sanatına .................... denir. |
| 5) | Benzetmenin temel ögelerinden sadece benzeyen ya da sadece kendisine benzetilenle yapılan sanata .................... denir. |
🔗 3. Kavram Eşleştirme
D. Kısa Cevaplı Sorular
| 1) | 'Aramazdık gece mehtabı yüzün parlarken' dizesinde hangi söz sanatı yapılmıştır? Kısaca açıklayınız. |
| 2) | 'Karlar etrafı beyaz bir karanlığa gömdü' dizesindeki tezat sanatını açıklayınız. |
| 3) | 'Gökyüzü ağlıyor bugün gidişine' dizesinde hangi söz sanatları bir arada yer almaktadır? |
E. Çoktan Seçmeli Sorular
| 1) |
'Sana dar gelmeyecek makberi kimler kazsın? / Gömelim gel seni tarihe desem, sığmazsın.' dizelerinde hangi edebi sanat ağır basmaktadır?
A) Teşbih
B) Mübalağa
C) Tezat
D) Tenasüp
E) Tecahülüarif
|
| 2) |
Aşağıdaki dizelerin hangisinde 'mecazımürsel' (ad aktarması) sanatı vardır?
A) Bir hilal uğruna ya Rab ne güneşler batıyor
B) Dalgalan sen de şafaklar gibi ey şanlı hilal
C) Marmara'da her gün yelken açar binlerce gemi
D) Ankara bu acı haberle yasa boğuldu
E) Gözümde bir damla su deniz olup taşıyor
|
| 3) |
'Yeni bir şevk ile ürperdi bütün Karadeniz' dizesinde Karadeniz sözcüğüyle yapılan edebi sanat aşağıdakilerden hangisidir?
A) Teşbih
B) Mecazımürsel
C) Tezat
D) Tariz
E) Telmih
|
| 4) |
'Gökyüzünde İsa ile / Tur dağında Musa ile / Elindeki asa ile / Çağırayım Mevlam seni' dizelerinde hangi edebi sanat kullanılmıştır?
A) Telmih
B) Hüsnütalil
C) Tecahülüarif
D) Kinaye
E) Teşhis
|
| 5) |
'Güzel şeyler düşünelim diye / Yemyeşil oluvermiş ağaçlar' dizelerinde görülen edebi sanat aşağıdakilerden hangisidir?
A) Teşbih
B) Hüsnütalil
C) Tezat
D) İntak
E) Mübalağa
|
F. Açık Uçlu Klasik Sorular
| 1) | 'Söz ola kese savaşı / Söz ola kestire başı / Söz ola ağulu aşı / Yağ ile bal ede bir söz' dörtlüğünde geçen edebi sanatları bularak açıklamalarını yazınız. |
| 2) | İstiare ile teşbih (benzetme) arasındaki temel farkı, birer örnek cümle vererek açıklayınız. |
| 3) | 'Şakaklarıma kar mı yağdı ne var? / Benim mi Allahım bu çizgili yüz?' dizelerinde şairin hangi edebi sanatları kullandığını dizelerden hareketle açıklayınız. |
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/10-sinif-edebiyat-siirde-soz-sanatlari/etkinlikler