✅ 10. Sınıf Edebiyat: Halk hikayesi, destan ve dede korkut hikayeleri özellikleri, zarflar, basit türemiş ve bileşik fiiller, edebiyatın diğer bilim dallarıyla ilişkisi, şiir veya metin inceleme, hikayeyi şiire dönüştürme veya fabl yazma Test Çöz
🚀 Teste Hazır mısın?
Öğrendiklerini pekiştirmek ve kendini denemek için harika bir fırsat! Soruları dikkatlice oku ve çözümlere göz atmayı unutma.
✅ 10. Sınıf Edebiyat: Halk hikayesi, destan ve dede korkut hikayeleri özellikleri, zarflar, basit türemiş ve bileşik fiiller, edebiyatın diğer bilim dallarıyla ilişkisi, şiir veya metin inceleme, hikayeyi şiire dönüştürme veya fabl yazma Testi
Edebî eserler yazıldığı dönemin sosyal, siyasi ve tarihî olaylarından izler taşır. Bir tarihçi, geçmiş bir dönemi incelerken o dönemin edebî eserlerinden de yararlanır.
Buna göre, aşağıdaki eserlerden hangisinin doğrudan "tarih" bilimiyle ilişkisi diğerlerine göre daha belirgindir?
B) Cahit Sıtkı Tarancı'nın "Otuz Beş Yaş" şiiri
C) Halit Ziya Uşaklıgil'in "Mai ve Siyah" romanı
D) Reşat Nuri Güntekin'in "Çalıkuşu" romanı
E) Peyami Safa'nın "Dokuzuncu Hariciye Koğuşu" romanı
Dede Korkut Hikayeleri ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?
A) Nazım ve nesir (şiir ve düz yazı) karışık yazılmıştır.B) Hikayelerin yazarı Dede Korkut adında bilge bir kişidir.
C) Oğuz Türklerinin iç ve dış mücadelelerini anlatır.
D) İslamiyet öncesi ve İslamiyet sonrası unsurlar bir arada yer alır.
E) 15. yüzyılda yazıya geçirilmiş anonim eserlerdir.
"Yaşlı adam, elindeki ağır poşetleri yavaşça yere bıraktı ve derin bir nefes aldı."
Bu cümlede yer alan "yavaşça" sözcüğünün zarf türü aşağıdakilerden hangisidir?
B) Miktar zarfı
C) Durum zarfı
D) Yer-yön zarfı
E) Soru zarfı
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yer alan yüklem, yapısı bakımından "basit" bir fiildir?
A) Sınıftaki bütün öğrenciler öğretmeni dikkatle dinledi.B) Bahçedeki kurumuş yaprakları dün akşam yaktık.
C) Soruları çok hızlı çözdüğü için sınavı erken bitirdi.
D) Arkadaşının bu beklenmedik teklifini hemen kabul etti.
E) Yolculuk sırasında en çok bu eski şarkıyı özledim.
Destan dönemi ile halk hikayeciliği dönemi karşılaştırıldığında aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
A) Destanlarda olağanüstülükler çok yoğunken halk hikayelerinde olağanüstülükler azalmış, gerçekçi unsurlar artmıştır.B) Destanlar tamamen manzum (şiir) biçimindeyken halk hikayeleri nazım-nesir karışık bir yapıya sahiptir.
C) Destanlarda genellikle kahramanlık ve toplumsal konular işlenirken halk hikayelerinde aşk ve kahramanlık konuları ön plandadır.
D) Destanlar sözlü kültür ürünü iken halk hikayeleri doğrudan yazılı edebiyat ürünü olarak ortaya çıkmıştır.
E) Halk hikayelerinde olayların anlatımı nesirle (düz yazı), duyguların ifadesi ise nazımla (şiir) yapılır.
"Akşamleyin (I) eve dönerken sokak lambaları henüz (II) yanmamıştı. Yukarı (III) çıkıp pencereleri açtım ve serin havayı içime çekerek (IV) dışarıyı (V) izledim."
Yukarıdaki numaralanmış sözcüklerden hangisi zarf (belirteç) görevinde kullanılmamıştır?
B) II
C) III
D) IV
E) V
Birleşik fiiller oluşumlarına göre "yardımcı fiille kurulanlar", "kurallı birleşik fiiller" ve "anlamca kaynaşmış (deyimleşmiş) birleşik fiiller" olmak üzere üçe ayrılır.
Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde yüklem, oluşumu yönüyle diğerlerinden farklı bir birleşik fiildir?
B) Yaptığı hatalardan dolayı kısa sürede gözden düştü.
C) Bu zor günlerde bize her zaman el uzattı.
D) Aniden karşısına çıkan köpeği görünce aklı başından gitti.
E) Yoğun trafik yüzünden toplantıya ancak yetişebildi.
"Beri gelgil başım bahtı evim tahtı / Evden çıkıp yürüyende selvi boylum / Topuğunda sarmaşanda kara saçlım / Kurulu yaya benzer çatma kaşlım / Çift badem sığmayan dar ağızlım / Karşı yatan kara dağım / Akıntılı coşkun suyum..."
Dede Korkut Hikayeleri'nden alınan bu parçadan hareketle aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
B) Kadına verilen değer ve sevgi içten bir dille ifade edilmiştir.
C) Tamamen soyut ve yabancı sözcüklerle örülü ağır bir dil tercih edilmiştir.
D) Benzetmelerde doğadan ve günlük yaşamdan yararlanılmıştır.
E) Nazım (şiir) ve nesir (düz yazı) özelliklerini bir arada barındıran bir anlatımı vardır.
"Ala gözlü benli dilber
Sana yazık değil midir
Kadir kıymet bilmeyenler
Sana layık değil midir"
Bu dörtlükle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
B) "değil midir" sözcükleri redif görevindedir.
C) "dilber" ve "bilmeyenler" sözcüklerindeki "-ler" ekleri tam kafiye oluşturmuştur.
D) Sade, anlaşılır ve samimi bir dil kullanılmıştır.
E) Bir halk şiiri (semai) örneğidir.
Fabl türü ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır?
A) Kahramanları genellikle hayvanlar, bitkiler veya cansız varlıklardır.B) Teşhis (kişileştirme) ve intak (konuşturma) sanatlarından sıkça yararlanılır.
C) Serim, düğüm, çözüm ve öğüt olmak üzere dört ana bölümden oluşur.
D) Tamamen gerçekçi olaylara dayanır ve olağanüstülüklere yer verilmez.
E) Genellikle manzum (şiir) biçiminde yazılmakla birlikte düzyazı şeklinde olanları da vardır.
"Bir edebî eser, sadece yazarının iç dünyasını yansıtmaz; aynı zamanda yazıldığı dönemin toplumsal yapısını, geleneklerini, inançlarını ve insan ilişkilerini de gözler önüne serer. Bir romancı, toplumun aksayan yönlerini, göç sorununu veya sınıfsal çatışmaları işlerken aslında toplumbilimin verilerinden yararlanır veya toplumbilime kaynaklık eder."
Bu parçada edebiyatın aşağıdaki bilim dallarından hangisiyle olan ilişkisi üzerinde durulmuştur?
B) Sosyoloji
C) Coğrafya
D) Felsefe
E) Arkeoloji
"Genç şair, törende şiirini çok (I) güzel okudu (II). Salondakiler onu ayakta alkışlarken (III) o, sessizce (IV) yerine doğru yöneldi (V)."
Yukarıdaki altı çizili sözcüklerle ilgili yapılan aşağıdaki analizlerden hangisi yanlıştır?
B) II. sözcük, yapısı bakımından türemiş bir fiildir.
C) III. sözcük, zaman anlamı taşıyan bir zarf-fiildir.
D) IV. sözcük, "nasıl" sorusuna cevap veren bir durum zarfıdır.
E) V. sözcük, isim kökünden türemiş bir fiildir.
Kerem der ki: "Aslı Han'ım, senin aşkın beni kül eyledi. Dağları aştım, çölleri geçtim de sana ulaşamadım." Aslı ağlayarak cevap verdi: "Ah Kerem'im, felek bize yar olmadı, babamın zulmü bizi ayırdı." Kerem sazını eline aldı, tellerine dokunarak şu deyişi söyledi:
Nice yıldır yollarına bakarım
Gözyaşımla deryaları yakarım
Eğer seni bu dünyada bulmazsam
Ahirette yakana yapışırım
Bu halk hikayesi kesitinden hareketle aşağıdakilerden hangisi halk hikayelerinin genel özellikleriyle ilişkilendirilemez?
B) Kahramanların aşkı uğruna engelleri aşma çabası ve fedakarlık teması işlenmiştir.
C) Âşıklık geleneğinin bir parçası olarak saz eşliğinde şiir söyleme unsuruna yer verilmiştir.
D) Olağanüstü unsurlar tamamen dışlanarak rasyonel ve modern bir anlatım tekniği benimsenmiştir.
E) Kuşaktan kuşağa aktarılan sözlü kültürün dil özelliklerini ve samimi anlatımını yansıtmaktadır.
Bir yazar, La Fontaine'in "Karga ile Tilki" fablını serbest nazımla yeniden kaleme almıştır:
"Bir dalın ucunda karga,
Ağzında nefis bir peynir.
Aşağıda kurnaz tilki,
Kokuyu almış, sinsice sırıtır.
'Ooo!' der tilki, 'Sesiniz ne hoş,
Bir ötüşünüzle orman şenlenir!'
Karga inanır bu tatlı söze,
Açar ağzını, peynir düşer yere."
Bu şiirselleştirme çalışması ve metinler arası dönüşümle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılamaz?
B) Teşhis ve intak sanatları, şiirsel formda da işlevini sürdürmüştür.
C) Hikayedeki zaman, mekân ve şahıs kadrosu şiirsel anlatımda tamamen değiştirilerek yeni bir kurgu oluşturulmuştur.
D) Düzyazıdaki kronolojik olay örgüsü, şiirde imgeler ve ritim unsurlarıyla desteklenerek özetlenmiştir.
E) Fablın temelindeki "dalkavukluğa inanmanın zararları" teması şiirde de korunmuştur.
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/10-sinif-edebiyat-halk-hikayesi-destan-ve-dede-korkut-hikayeleri-ozellikleri-zarflar-basit-turemis-ve-bilesik-fiiller-edebiyatin-diger-bilim-dallariyla-iliskisi-siir-veya-metin-inceleme-hikayeyi-siire-donusturme-veya-fabl-yazma/testler