📄 10. Sınıf Edebiyat: Edebiyatın söz ezgisi Çalışma Kağıdı
📌 1. Doğru / Yanlış
1. Şiirde aynı ünsüz harflerin ahenk oluşturacak şekilde sıkça tekrarlanmasına aliterasyon denir.
2. Dize sonlarında anlamları ve görevleri aynı olan eklerin ya da kelimelerin tekrarlanmasına kafiye (uyak) adı verilir.
3. Türk edebiyatının milli ölçüsü hece ölçüsüdür.
4. Divan edebiyatında ağırlıklı olarak hece ölçüsü kullanılmıştır.
5. Şiirde seslerin kulakta bıraktığı ritmik etkiye ve kelimelerin melodik düzenine söz ezgisi (ahenk) denir.
✏️ 2. Boşluk Doldurma
🔗 3. Kavram Eşleştirme
✍️ 4. Kısa Cevaplı Sorular
1. Şiirde söz ezgisini (ahengi) sağlayan temel dış ve iç unsurlardan üç tanesini yazınız.
2. Serbest ölçü nedir? Kısaca açıklayınız.
3. Şiir okunurken duyguyu yansıtmak amacıyla ses tonunun alçaltılıp yükseltilmesine ne ad verilir?
🎯 5. Çoktan Seçmeli Sorular
1. Şiirde ahenk unsurları ile ilgili verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
2. Aşağıdaki dizelerin hangisinde aliterasyon örneği vardır?
3. Aşağıdaki dizelerin hangisinde redif kullanılmıştır?
4. Dize sonlarındaki iki ses benzerliğine dayanan kafiye türü aşağıdakilerden hangisidir?
5. I. Asonans
II. Aliterasyon
III. Kafiye ve Redif
Yukarıdaki ahenk unsurlarından hangileri edebiyatta "söz ezgisi" oluşturmada etkili unsurlardandır?
📝 6. Açık Uçlu Klasik Sorular
1. Aşağıda verilen dörtlükteki uyak (kafiye) ve redifleri bularak inceleyiniz:
"Geçti istemeden bahar çağımız
Yıkıldı gönülde sevgi dağımız
Söndü yüreğimizdeki ocağımız"
2. Edebiyatta "Söz Ezgisi" (Ritim ve Ahenk) kavramı şair açısından neden önemlidir? Şiirin anlatım gücüne etkilerini açıklayınız.
3. Asonans ve aliterasyon kavramlarını tanımlayarak bu iki ahenk unsurunun şiirdeki işlevini açıklayınız.
|
Ad Soyad: .................................. Sınıf / No: ....... / ......... Tarih: .... / .... / 202...
Edebiyatın söz ezgisi Çalışma Kağıdı
|
PUAN
|
A. Doğru (D) / Yanlış (Y) Bölümü
| ( .... ) | Şiirde aynı ünsüz harflerin ahenk oluşturacak şekilde sıkça tekrarlanmasına aliterasyon denir. |
| ( .... ) | Dize sonlarında anlamları ve görevleri aynı olan eklerin ya da kelimelerin tekrarlanmasına kafiye (uyak) adı verilir. |
| ( .... ) | Türk edebiyatının milli ölçüsü hece ölçüsüdür. |
| ( .... ) | Divan edebiyatında ağırlıklı olarak hece ölçüsü kullanılmıştır. |
| ( .... ) | Şiirde seslerin kulakta bıraktığı ritmik etkiye ve kelimelerin melodik düzenine söz ezgisi (ahenk) denir. |
B. Boşluk Doldurma Bölümü
| 1) | Şiirde aynı ünlü harflerin ahenk sağlamak amacıyla tekrarlanması sanatına .................... adı verilir. |
| 2) | Dize sonlarında yazılışları ve görevleri aynı olan ek veya kelimelerin oluşturduğu ses benzerliğine .................... denir. |
| 3) | Dize sonlarındaki tek ses benzerliğine dayanan kafiye türüne .................... kafiye denir. |
| 4) | Konuşma veya okuma sırasında bir hece ya da kelime üzerine yapılan baskıya .................... denir. |
| 5) | İki dizede üç veya daha fazla ses benzerliğine dayanan kafiyeye .................... kafiye denir. |
🔗 3. Kavram Eşleştirme
D. Kısa Cevaplı Sorular
| 1) | Şiirde söz ezgisini (ahengi) sağlayan temel dış ve iç unsurlardan üç tanesini yazınız. |
| 2) | Serbest ölçü nedir? Kısaca açıklayınız. |
| 3) | Şiir okunurken duyguyu yansıtmak amacıyla ses tonunun alçaltılıp yükseltilmesine ne ad verilir? |
E. Çoktan Seçmeli Sorular
| 1) |
Şiirde ahenk unsurları ile ilgili verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
A) Aynı ünlülerin tekrarıyla asonans oluşur.
B) Aynı ünsüzlerin tekrarı aliterasyon olarak adlandırılır.
C) Görevleri aynı olan ekler dize sonunda redifi oluşturur.
D) Tek ses benzerliğine dayanan kafiyeye tam kafiye denir.
E) Hece ölçüsü Türk şiirinin milli ölçüsüdür.
|
| 2) |
Aşağıdaki dizelerin hangisinde aliterasyon örneği vardır?
A) Eylül'de melal ile dolar her taraf.
B) Sokağın sesini dinliyorum penceremde.
C) Kara kurbağalar kapıda kalmış kasvetle.
D) Bir beyaz gemiydi geçen ufuktan.
E) Gün bitti akşam oldu yine yalnızım.
|
| 3) |
Aşağıdaki dizelerin hangisinde redif kullanılmıştır?
A) Akşam yine akşam yine akşam / Göllerde bu dem bir kamış olsam
B) Yolcuyum bir kuru yaprak misali / Rüzgârın önünde savrulan dalı
C) Gel ha gel gel ha gel / Şol cennetin ırmakları
D) Bizim elde bahar olur yaz olur / Göller dolusu ördek olur kaz olur
E) Derin bir uykudur ölüm dediğin / Ne bir ses gelir ne bir haber aldığın
|
| 4) |
Dize sonlarındaki iki ses benzerliğine dayanan kafiye türü aşağıdakilerden hangisidir?
A) Yarım kafiye
B) Tam kafiye
C) Zengin kafiye
D) Tunç kafiye
E) Cinaslı kafiye
|
| 5) |
I. Asonans II. Aliterasyon III. Kafiye ve Redif Yukarıdaki ahenk unsurlarından hangileri edebiyatta "söz ezgisi" oluşturmada etkili unsurlardandır?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) I ve II
D) II ve III
E) I, II ve III
|
F. Açık Uçlu Klasik Sorular
| 1) |
Aşağıda verilen dörtlükteki uyak (kafiye) ve redifleri bularak inceleyiniz: "Geçti istemeden bahar çağımız Yıkıldı gönülde sevgi dağımız Söndü yüreğimizdeki ocağımız" |
| 2) | Edebiyatta "Söz Ezgisi" (Ritim ve Ahenk) kavramı şair açısından neden önemlidir? Şiirin anlatım gücüne etkilerini açıklayınız. |
| 3) | Asonans ve aliterasyon kavramlarını tanımlayarak bu iki ahenk unsurunun şiirdeki işlevini açıklayınız. |
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/10-sinif-edebiyat-edebiyatin-soz-ezgisi/etkinlikler