📄 10. Sınıf Edebiyat: Divan edebiyatı nazım biçimleri Çalışma Kağıdı
📌 1. Doğru / Yanlış
1. Gazel, divan edebiyatında aşk, şarap, kadın ve güzellik gibi lirik konuların işlendiği, beyit sayısı genellikle 5-15 arasında değişen nazım biçimidir.
2. Kasidelerin ilk beytine makta, son beytine ise matla adı verilir.
3. Şarkı, Türklerin divan edebiyatına kazandırdığı, bestelenmek amacıyla yazılan ve dörder dizelik bentlerden oluşan bir nazım biçimidir.
4. Mesnevilerde her beyit kendi arasında kafiyelidir (aa, bb, cc...) ve bu durum şaire yazma kolaylığı sağlar.
5. Rubai, tek bir dörtlükten oluşan, aruzun özel kalıplarıyla yazılan ve Türklerin divan edebiyatına kazandırdığı bir nazım biçimidir.
✏️ 2. Boşluk Doldurma
🔗 3. Kavram Eşleştirme
✍️ 4. Kısa Cevaplı Sorular
1. Divan edebiyatında beş mesnevinin bir araya gelmesiyle oluşan eserler bütününe ne ad verilir?
2. Kasidenin içinde yer alan ve gazel söyleme amacı taşıyan, kasideyle aynı ölçü ve kafiyede olan bölümün adı nedir?
3. Şarkı nazım biçiminde her bendin üçüncü dizesine ne ad verilir?
🎯 5. Çoktan Seçmeli Sorular
1. Divan edebiyatı nazım biçimleriyle ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
2. I. Genellikle 33-99 beyit arasında değişir.
II. İlk beytine matla, son beytine makta denir.
III. Şairin mahlasının geçtiği beyte taç beyit denir.
Yukarıda özellikleri verilen divan edebiyatı nazım biçimi aşağıdakilerden hangisidir?
3. Divan edebiyatında olay çevresinde gelişen uzun anlatımların (aşk, savaş, dini hikayeler vb.) yer aldığı, günümüz roman ve hikayesinin işlevini gören nazım biçimi aşağıdakilerden hangisidir?
4. Şarkı nazım biçimi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
5. Gazelin her dizesine bir kısa dize eklenerek oluşturulan ve 'artırılmış' anlamına gelen nazım biçimi aşağıdakilerden hangisidir?
📝 6. Açık Uçlu Klasik Sorular
1. Gazel ile kaside nazım biçimlerini; beyit sayısı, işlenen konular ve bölümleri açısından karşılaştırınız.
2. Mesnevi nazım biçiminin divan edebiyatında çok uzun eserlerin (destanlar, aşk hikayeleri) yazılmasında tercih edilmesinin nedenlerini açıklayınız. Kafiye düzeninin bu durumdaki rolünü belirtiniz.
3. Şarkı ve tuyuğ nazım biçimlerinin ortak ve farklı yönlerini ikişer madde halinde yazınız.
|
Ad Soyad: .................................. Sınıf / No: ....... / ......... Tarih: .... / .... / 202...
Divan edebiyatı nazım biçimleri Çalışma Kağıdı
|
PUAN
|
A. Doğru (D) / Yanlış (Y) Bölümü
| ( .... ) | Gazel, divan edebiyatında aşk, şarap, kadın ve güzellik gibi lirik konuların işlendiği, beyit sayısı genellikle 5-15 arasında değişen nazım biçimidir. |
| ( .... ) | Kasidelerin ilk beytine makta, son beytine ise matla adı verilir. |
| ( .... ) | Şarkı, Türklerin divan edebiyatına kazandırdığı, bestelenmek amacıyla yazılan ve dörder dizelik bentlerden oluşan bir nazım biçimidir. |
| ( .... ) | Mesnevilerde her beyit kendi arasında kafiyelidir (aa, bb, cc...) ve bu durum şaire yazma kolaylığı sağlar. |
| ( .... ) | Rubai, tek bir dörtlükten oluşan, aruzun özel kalıplarıyla yazılan ve Türklerin divan edebiyatına kazandırdığı bir nazım biçimidir. |
B. Boşluk Doldurma Bölümü
| 1) | Kasidelerde şairin kendisini ve şiirini övdüğü bölüme .................... denir. |
| 2) | Divan edebiyatına Türklerin kazandırdığı, tek dörtlükten oluşan ve aruzun 'fâilâtün fâilâtün fâilün' kalıbıyla yazılan nazım biçimine .................... denir. |
| 3) | Gazelin en güzel beytine .................... veya şah beyit adı verilir. |
| 4) | Divan edebiyatında günümüzdeki roman ve hikayenin yerini tutan, olay anlatımına dayalı ve beyit sınırı olmayan nazım biçimi .................... olarak adlandırılır. |
| 5) | Gazelin her dizesine bir kısa dize eklenerek oluşturulan nazım biçimine .................... denir. |
🔗 3. Kavram Eşleştirme
D. Kısa Cevaplı Sorular
| 1) | Divan edebiyatında beş mesnevinin bir araya gelmesiyle oluşan eserler bütününe ne ad verilir? |
| 2) | Kasidenin içinde yer alan ve gazel söyleme amacı taşıyan, kasideyle aynı ölçü ve kafiyede olan bölümün adı nedir? |
| 3) | Şarkı nazım biçiminde her bendin üçüncü dizesine ne ad verilir? |
E. Çoktan Seçmeli Sorular
| 1) |
Divan edebiyatı nazım biçimleriyle ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
A) Gazelin ilk beytine matla, son beytine makta denir.
B) Şarkı ve tuyuğ, Türklerin divan edebiyatına kazandırdığı nazım biçimleridir.
C) Mesnevilerde beyit sınırı yoktur ve her beyit kendi arasında kafiyelidir.
D) Rubai, sadece tek bir dörtlükten oluşan ve Türk edebiyatı menşeli bir nazım biçimidir.
E) Kasideler genellikle din ve devlet büyüklerini övmek amacıyla yazılır.
|
| 2) |
I. Genellikle 33-99 beyit arasında değişir. II. İlk beytine matla, son beytine makta denir. III. Şairin mahlasının geçtiği beyte taç beyit denir. Yukarıda özellikleri verilen divan edebiyatı nazım biçimi aşağıdakilerden hangisidir?
A) Gazel
B) Kaside
C) Mesnevi
D) Kıta
E) Müstezat
|
| 3) |
Divan edebiyatında olay çevresinde gelişen uzun anlatımların (aşk, savaş, dini hikayeler vb.) yer aldığı, günümüz roman ve hikayesinin işlevini gören nazım biçimi aşağıdakilerden hangisidir?
A) Kaside
B) Şarkı
C) Mesnevi
D) Rubai
E) Murabba
|
| 4) |
Şarkı nazım biçimi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
A) Türklerin divan edebiyatına kazandırdığı bir nazım biçimidir.
B) Bestelenmek amacıyla yazılır ve bentlerden oluşur.
C) Her bendin sonunda tekrarlanan dizelere nakarat denir.
D) Divan edebiyatında bu türün en önemli temsilcisi Nedim'dir.
E) Sadece aruzun tek bir özel kalıbıyla yazılır ve tek dörtlükten oluşur.
|
| 5) |
Gazelin her dizesine bir kısa dize eklenerek oluşturulan ve 'artırılmış' anlamına gelen nazım biçimi aşağıdakilerden hangisidir?
A) Kıta
B) Müstezat
C) Terkibibent
D) Murabba
E) Rubai
|
F. Açık Uçlu Klasik Sorular
| 1) | Gazel ile kaside nazım biçimlerini; beyit sayısı, işlenen konular ve bölümleri açısından karşılaştırınız. |
| 2) | Mesnevi nazım biçiminin divan edebiyatında çok uzun eserlerin (destanlar, aşk hikayeleri) yazılmasında tercih edilmesinin nedenlerini açıklayınız. Kafiye düzeninin bu durumdaki rolünü belirtiniz. |
| 3) | Şarkı ve tuyuğ nazım biçimlerinin ortak ve farklı yönlerini ikişer madde halinde yazınız. |
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/10-sinif-edebiyat-divan-edebiyati-nazim-bicimleri/etkinlikler