📄 10. Sınıf Edebiyat: Dilek kipleri Çalışma Kağıdı
📌 1. Doğru / Yanlış
1. Dilek (tasarlama) kipleri, eylemin gerçekleşmesini bir dileğe, isteğe, gerekliliğe veya emre bağlayan, zaman anlamı taşımayan kiplerdir.
2. İstek kipi eki '-e, -a' dır ve birinci çoğul şahıs çekiminde genellikle '-elim' şeklinde karşımıza çıkar.
3. Gereklilik kipi (-meli / -malı), cümleye her zaman sadece zorunluluk anlamı katar, ihtimal anlamı katamaz.
4. Emir kipinin birinci tekil (ben) ve birinci çoğul (biz) şahıs çekimleri yoktur.
5. Koşul-şart kipi (-se / -sa) eki, eklendiği fiile her zaman sadece şart anlamı kazandırır, istek anlamı kazandırmaz.
✏️ 2. Boşluk Doldurma
🔗 3. Kavram Eşleştirme
✍️ 4. Kısa Cevaplı Sorular
1. Gereklilik kipi (-meli/-malı) eki almış bir fiilin cümleye ihtimal (olasılık) anlamı kattığı bir örnek cümle yazınız.
2. Emir kipinin neden birinci tekil ve birinci çoğul şahıs çekimlerinin olmadığını kısaca açıklayınız.
3. 'Keşke yarın hava güzel olsa da pikniğe gitsek.' cümlesindeki 'gitsek' fiilinin kipini ve cümleye kattığı anlamı yazınız.
🎯 5. Çoktan Seçmeli Sorular
1. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yüklem istek kipiyle çekimlenmiştir?
2. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kullanılan dilek kipi cümleye 'olasılık/ihtimal' anlamı katmıştır?
3. Aşağıdaki fiil çekimlerinden hangisi emir kipiyle çekimlenmiştir?
4. I. Akşam bize gelseniz de ders çalışsak.
II. Bu kitabı mutlaka okumalısın.
III. Yarın erkenden yola çıkalım.
Yukarıdaki numaralanmış cümlelerde yer alan fiillerin kip türleri sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?
5. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yüklem haber kipiyle çekimlendiği için dilek (tasarlama) kipi grubuna girmez?
📝 6. Açık Uçlu Klasik Sorular
1. Dilek (tasarlama) kipleri ile haber (bildirme) kipleri arasındaki temel farkları, zaman anlamı ve işlev bakımından karşılaştırarak açıklayınız.
2. 'Yazmak' fiilini dilek kiplerinin tamamına (gereklilik, koşul-şart, istek, emir) uygun şahıs ekleriyle (2. tekil şahıs 'sen' kullanarak) çekimleyip cümle içinde kullanınız.
3. Koşul-şart kipi eki olan '-se / -sa' eki, eklendiği cümleye bazen koşul (şart), bazen de dilek (istek) anlamı katar. Bu iki farklı anlamı örneklendirecek iki özgün cümle yazıp hangi cümlede hangi anlamın kullanıldığını açıklayınız.
|
Ad Soyad: .................................. Sınıf / No: ....... / ......... Tarih: .... / .... / 202...
Dilek kipleri Çalışma Kağıdı
|
PUAN
|
A. Doğru (D) / Yanlış (Y) Bölümü
| ( .... ) | Dilek (tasarlama) kipleri, eylemin gerçekleşmesini bir dileğe, isteğe, gerekliliğe veya emre bağlayan, zaman anlamı taşımayan kiplerdir. |
| ( .... ) | İstek kipi eki '-e, -a' dır ve birinci çoğul şahıs çekiminde genellikle '-elim' şeklinde karşımıza çıkar. |
| ( .... ) | Gereklilik kipi (-meli / -malı), cümleye her zaman sadece zorunluluk anlamı katar, ihtimal anlamı katamaz. |
| ( .... ) | Emir kipinin birinci tekil (ben) ve birinci çoğul (biz) şahıs çekimleri yoktur. |
| ( .... ) | Koşul-şart kipi (-se / -sa) eki, eklendiği fiile her zaman sadece şart anlamı kazandırır, istek anlamı kazandırmaz. |
B. Boşluk Doldurma Bölümü
| 1) | Eylemin yapılmasının gerekli veya zorunlu olduğunu belirten dilek kipi .................... kipidir. |
| 2) | İstek kipi eki olan '-e / -a', 'koşmak' fiiline birinci tekil şahıs için getirildiğinde fiil '....................' şeklinde çekimlenir. |
| 3) | Dilek kipleri, haber kiplerinden farklı olarak bünyelerinde belirgin bir .................... anlamı barındırmazlar. |
| 4) | '-se / -sa' ekiyle çekimlenen ve cümleye şart veya dilek anlamı katan kipe .................... kipi denir. |
| 5) | Eylemin yapılması gerektiğini buyruk şeklinde bildiren ve özel bir kip eki bulunmayan kipe .................... kipi denir. |
🔗 3. Kavram Eşleştirme
D. Kısa Cevaplı Sorular
| 1) | Gereklilik kipi (-meli/-malı) eki almış bir fiilin cümleye ihtimal (olasılık) anlamı kattığı bir örnek cümle yazınız. |
| 2) | Emir kipinin neden birinci tekil ve birinci çoğul şahıs çekimlerinin olmadığını kısaca açıklayınız. |
| 3) | 'Keşke yarın hava güzel olsa da pikniğe gitsek.' cümlesindeki 'gitsek' fiilinin kipini ve cümleye kattığı anlamı yazınız. |
E. Çoktan Seçmeli Sorular
| 1) |
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yüklem istek kipiyle çekimlenmiştir?
A) Bu akşam sinemaya gidelim.
B) Yarın erkenden uyanmalısın.
C) Keşke sen de bizimle gelsen.
D) Kapıyı yavaşça kapatınız.
E) Kitap okumayı çok seviyorum.
|
| 2) |
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kullanılan dilek kipi cümleye 'olasılık/ihtimal' anlamı katmıştır?
A) Bu soruyu mutlaka çözmeliyim.
B) Zil çalmış olmalı, dışarı çıkalım.
C) Bizimle gelirsen çok sevinirim.
D) Lütfen sessizce yerinize oturun.
E) Hafta sonu sinemaya gidelim mi?
|
| 3) |
Aşağıdaki fiil çekimlerinden hangisi emir kipiyle çekimlenmiştir?
A) Koşasınız
B) Koşmalıyız
C) Koşsunlar
D) Koşsak
E) Koşuyoruz
|
| 4) |
I. Akşam bize gelseniz de ders çalışsak. II. Bu kitabı mutlaka okumalısın. III. Yarın erkenden yola çıkalım. Yukarıdaki numaralanmış cümlelerde yer alan fiillerin kip türleri sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?
A) İstek kipi - Gereklilik kipi - Emir kipi
B) Koşul-şart kipi - Gereklilik kipi - İstek kipi
C) Koşul-şart kipi - İstek kipi - Emir kipi
D) Gereklilik kipi - Koşul-şart kipi - İstek kipi
E) İstek kipi - Koşul-şart kipi - Gereklilik kipi
|
| 5) |
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yüklem haber kipiyle çekimlendiği için dilek (tasarlama) kipi grubuna girmez?
A) Bugün kütüphaneye uğrayalım.
B) Bu konuyu öğretmenine sormalısın.
C) Keşke her şey daha kolay olsa.
D) Yarınki toplantıya zamanında katılın.
E) Her akşam düzenli olarak kitap okuyor.
|
F. Açık Uçlu Klasik Sorular
| 1) | Dilek (tasarlama) kipleri ile haber (bildirme) kipleri arasındaki temel farkları, zaman anlamı ve işlev bakımından karşılaştırarak açıklayınız. |
| 2) | 'Yazmak' fiilini dilek kiplerinin tamamına (gereklilik, koşul-şart, istek, emir) uygun şahıs ekleriyle (2. tekil şahıs 'sen' kullanarak) çekimleyip cümle içinde kullanınız. |
| 3) | Koşul-şart kipi eki olan '-se / -sa' eki, eklendiği cümleye bazen koşul (şart), bazen de dilek (istek) anlamı katar. Bu iki farklı anlamı örneklendirecek iki özgün cümle yazıp hangi cümlede hangi anlamın kullanıldığını açıklayınız. |
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/10-sinif-edebiyat-dilek-kipleri/etkinlikler