🪄 İçerik Hazırla
🎓 10. Sınıf 📚 10. Sınıf Edebiyat

📄 10. Sınıf Edebiyat: Destanın özellikleri Çalışma Kağıdı

📌 1. Doğru / Yanlış

1. Doğal destanlar, milletlerin hayatında derin izler bırakan tarihi ve sosyal olayların etkisiyle kendiliğinden oluşan anonim eserlerdir.

2. Yapay destanların yazarı belli değildir; bu eserler sözlü gelenekte kuşaktan kuşağa aktarılarak şekillenir.

3. Destanlar, genellikle manzum (şiir) biçiminde oluşturulmuş, olağanüstü olay ve kahramanlara yer veren uzun anlatılardır.

4. Ergenekon Destanı, İslamiyet'in kabulünden sonraki Türk destanları arasında yer alır.

5. Doğal destanların oluşum aşamaları sırasıyla 'çekirdek (doğuş)', 'yayılma' ve 'derleme' şeklindedir.

✏️ 2. Boşluk Doldurma

1. Destan türünün doğal destanlarda son aşaması olan, sözlü gelenekte yaşayan destanın bir şair veya araştırmacı tarafından yazıya geçirilmesine aşaması denir.
2. Saka Türklerine ait olan ve ünlü bir Türk hükümdarının kahramanlıklarını anlatan destan destanıdır.
3. Kırgız Türklerine ait olan ve dünyanın en uzun destanı kabul edilen eser destanıdır.
4. Bir sanatçının, toplumu derinden etkileyen bir olayı destan kurallarına uygun olarak kendisinin kaleme almasıyla oluşan destanlara destan denir.
5. Göktürklere ait olan ve demir dağın eritilerek çıkılmasını konu edinen destan destanıdır.

🔗 3. Kavram Eşleştirme

« Hun dönemine ait olan ve Türk birliğini kuran hükümdarı anlatan destan.
« Uygur Türklerine ait, kutsal taşın Çinlilere verilmesiyle başlayan kıtlığı anlatan destan.
« Fazıl Hüsnü Dağlarca tarafından yazılmış yapay destan örneği.
« Yunan edebiyatına ait, Homeros tarafından derlenmiş ünlü doğal destan.
« İran edebiyatına ait, Firdevsi tarafından kaleme alınmış destan.

✍️ 4. Kısa Cevaplı Sorular

1. İslamiyet'in kabulünden sonraki Türk destanlarından üç tanesinin adını yazınız.

2. Doğal destan ile yapay destan arasındaki en temel fark nedir?

3. Türk destanlarında sıklıkla karşımıza çıkan mitolojik motiflerden üç tanesini belirtiniz.

🎯 5. Çoktan Seçmeli Sorular

1. Aşağıdakilerden hangisi İslamiyet öncesi Türk destanlarından biri değildir?

2. Aşağıdaki destan-millet eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

3. Doğal destanların oluşum aşamalarıyla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

4. Aşağıdakilerden hangisi Türk edebiyatındaki yapay (yapma) destanlardan biri değildir?

5. I. Olağanüstü olaylar ve kahramanlar içerir.
II. Genellikle manzum biçimdedir.
III. Tarihi ve sosyal olaylardan beslenir.
IV. Bireysel temaları ve günlük yaşamı konu edinir.
V. Ulusal nitelikler taşır.

Yukarıdaki numaralanmış cümlelerden hangisi destanların özelliklerinden biri değildir?

📝 6. Açık Uçlu Klasik Sorular

1. Destanların genel özelliklerinden beş tanesini maddeler halinde yazarak açıklayınız.

2. Uygur Türklerine ait 'Türeyiş' ve 'Göç' destanlarının konularını kısaca açıklayarak aralarındaki tematik ilişkiyi belirtiniz.

3. Yapay destan nedir? Türk edebiyatından iki, dünya edebiyatından iki yapay destan örneği yazarak yazarlarını belirtiniz.