✅ 10. Sınıf Edebiyat: Cökenler Test Çöz
✅ 10. Sınıf Edebiyat: Cökenler Testi
Türk halk edebiyatında şairlerin şiirlerini veya beğendikleri başka şairlerin eserlerini topladıkları, genellikle deri kaplı, uzunlamasına açılan el yazması defterlere ne ad verilir?
A) DivanB) Mecmua
C) Cönk
D) Tezkire
E) Mesnevi
Cönklerin fiziksel özellikleri ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğrudur?
A) Batı tarzı kitaplar gibi soldan sağa açılırlar.B) Genellikle kare formunda ve çok kalın kağıtlardan oluşurlar.
C) Sayfaları sağdan sola değil, aşağıdan yukarıya doğru çevrilir.
D) Sadece rulo şeklinde sarılarak muhafaza edilirler.
E) İçinde sadece minyatür sanatına dair görseller bulunur.
Cönklerin içeriği hakkında aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
A) Aşıkların şiirlerine geniş yer verilir.B) İçinde sadece Divan edebiyatı gazelleri bulunur.
C) Halk ilacı tariflerine ve dualara rastlanabilir.
D) Bazı cönklerde önemli tarihi olaylara dair notlar vardır.
E) Mani, koşma ve semai gibi türler sıklıkla yer alır.
Cönkler hakkında verilen aşağıdaki ifadelerden hangisi bu eserlerin "hazırlayanı" ile ilgilidir?
A) Genellikle usta-çırak ilişkisi içindeki aşıklar veya halk kültürü meraklıları tarafından tutulur.B) Saray hattatları tarafından altın yaldızlarla süslenerek hazırlanır.
C) Sadece okuma yazma bilmeyen kişiler tarafından sözlü olarak ezberlenir.
D) Matbaanın icadından sonra sadece basılı olarak çoğaltılmışlardır.
E) Anonim oldukları için kim tarafından tutuldukları asla tahmin edilemez.
Halk edebiyatındaki "cönk" kavramının, Klasik Türk (Divan) edebiyatındaki karşılığı aşağıdakilerden hangisidir?
A) ŞerhB) Nazire
C) Mecmua
D) Müstazat
E) Tezkire
Cönklerin dil ve yazım özellikleri ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
A) Tamamen kusursuz bir İstanbul Türkçesi ve imla ile yazılmışlardır.B) Yazan kişinin yöresel ağız özelliklerini ve imla hatalarını barındırabilirler.
C) Sadece Arapça ve Farsça kelimelerden oluşur, Türkçe kelimeye yer verilmez.
D) Belirli bir standart imla kılavuzuna göre kaleme alınmışlardır.
E) Şiirlerin sadece son dörtlükleri kaydedilir, mahlas kullanılmaz.
Cönklerin fiziksel yapısı, uzunlamasına ve dar olması sebebiyle halk arasında hangi isimle anılmasına neden olmuştur?
A) Deve boynuB) Sığır dili
C) Kuş kanadı
D) El yazması
E) Gönül defteri
Cönklerin Türk edebiyatı tarihi açısından en önemli işlevi aşağıdakilerden hangisidir?
A) Şairlerin ne kadar para kazandığını belgelemek.B) Sözlü gelenekteki ürünlerin yazıya geçirilerek kaybolmasını önlemek.
C) Batı edebiyatındaki akımların halka tanıtılmasını sağlamak.
D) Sadece dini bilgilerin yayılmasını kolaylaştırmak.
E) Resmi devlet kayıtlarının tutulmasına yardımcı olmak.
Cönklerin düzeni (tertibi) hakkında aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğrudur?
A) Şiirler her zaman alfabetik sıraya göre dizilir.B) Konularına göre (aşk, ölüm, kahramanlık) kesin bölümlere ayrılmıştır.
C) Genellikle belirli bir sistem gözetilmeden, karışık bir şekilde yazılırlar.
D) Her sayfanın başında mutlaka bir tarih ve başlık bulunur.
E) Sadece hece ölçüsüyle yazılan şiirler ilk sayfalarda yer alır.
Bir cönk incelendiğinde içerisinde sadece şiir değil; yemek tarifleri, vefat kayıtları ve dua örneklerine rastlanması, cönklerin hangi özelliğini kanıtlar?
A) Sadece mutfak kültürü için yazıldıklarını.B) Yazarlarının sadece din adamları olduğunu.
C) Halkın sosyal ve kültürel yaşamına dair zengin veriler sunduğunu.
D) Edebi değerlerinin çok düşük olduğunu.
E) Divan edebiyatından tamamen koptuklarını.
Cönklerin Türk edebiyatında en yaygın olarak kullanıldığı ve günümüze en çok örneğinin ulaştığı yüzyıllar aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?
A) $ 8. $ ve $ 10. $ yüzyıllar arasıB) $ 11. $ ve $ 13. $ yüzyıllar arası
C) $ 15. $ ve $ 19. $ yüzyıllar arası
D) $ 20. $ ve $ 21. $ yüzyıllar arası
E) Sadece İslamiyet öncesi dönem
Bir araştırmacı, $ 17. $ yüzyıla ait bir cönkü incelerken; bir sayfada Karacaoğlan'ın bir koşmasını, hemen yanında bir diş ağrısı duasını, sayfanın alt köşesinde ise o yıl gerçekleşen bir kıtlık haberini görmüştür.
Bu durumdan hareketle cönkler hakkında yapılabilecek en kapsamlı çıkarım aşağıdakilerden hangisidir?
B) Cönkler, halkın hem estetik zevkini hem de günlük ihtiyaç ve gözlemlerini yansıtan çok yönlü eserlerdir.
C) Cönklerdeki bilgiler bilimsel olmadığı için tarihçiler tarafından kaynak olarak kullanılmaz.
D) Cönkler, belirli bir edebi türün kurallarını öğretmek amacıyla hazırlanan ders kitaplarıdır.
E) Cönk yazarları, şiir dışındaki bilgileri sadece kağıt israfını önlemek için boşluklara yazmışlardır.
Halk edebiyatında pek çok şiirin kime ait olduğu konusundaki tartışmaların çözülmesinde cönklerin rolü büyüktür. Ancak bazı cönklerde bir şiirin farklı şairlerin mahlasıyla kaydedildiği de görülmektedir.
Bu durumun temel sebebi aşağıdakilerden hangisi olabilir?
B) Şairlerin kendi şiirlerini cönklere yazmaktan çekinmesi.
C) Sözlü gelenekte şiirlerin zamanla değişime uğraması ve cönk yazarının yanlış hatırlaması.
D) Cönklerin sadece tek bir bölgede, kapalı bir toplumda üretilmesi.
E) Cönklerde mahlas kullanma geleneğinin hiç bulunmaması.
"Cönkler, Türk halk edebiyatının hafızasıdır. Onlar olmasaydı, bugün Yunus Emre'den Karacaoğlan'a, Köroğlu'ndan Dadaloğlu'na kadar pek çok ismin şiirleri sadece birer efsane olarak kalacaktı."
Bu cümleden yola çıkarak cönklerin Türk kültür tarihindeki yeri hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
B) Edebi mirasın kuşaklar arası aktarımında köprü görevi görmüşlerdir.
C) Halk şairlerinin isimlerinin ve eserlerinin unutulmasını engellemişlerdir.
D) Sadece yüksek zümreye hitap eden, halktan kopuk bir edebiyatın oluşmasını sağlamışlardır.
E) Araştırmacılar için halkın dil ve üslup özelliklerini takip edebilecekleri bir veri tabanı oluşturmuşlardır.
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/10-sinif-edebiyat-cokenler/testler