🪄 İçerik Hazırla
Ana Sayfa / 10. Sınıf / 10. Sınıf Coğrafya / Yerleşimlerin kuruluş ve gelişimi / Çalışma Kağıdı
🎓 10. Sınıf 📚 10. Sınıf Coğrafya

📄 10. Sınıf Coğrafya: Yerleşimlerin kuruluş ve gelişimi Çalışma Kağıdı

📌 1. Doğru / Yanlış

1. Dünyadaki ilk yerleşim alanlarının seçiminde iklim şartları ve su kaynaklarına yakınlık en önemli doğal faktörler olmuştur.

2. Paleolitik Çağ'da insanlar tarımsal üretime geçerek ilk kalıcı köy yerleşmelerini kurmuşlardır.

3. Antarktika kıtası, aşırı soğuk iklim şartları ve buzullarla kaplı olması nedeniyle dünyadaki kalıcı yerleşmelerin dışındaki (anakumen) alanlardandır.

4. Dağlık ve engebeli alanlarda tarım arazilerinin parçalı olması, toplu yerleşmelerin kurulmasında temel etkendir.

5. Mezopotamya, Nil Vadisi ve İndus Nehri çevresi, verimli toprakları ve su kaynakları sayesinde tarihteki ilk şehir yerleşmelerinin ortaya çıktığı alanlardır.

✏️ 2. Boşluk Doldurma

1. İnsanların tarım yapmaya başlayarak yerleşik hayata geçtiği ve ilk köy yerleşmelerini kurduğu dönem Çağı olarak adlandırılır.
2. Su kaynaklarının yetersiz, yer şekillerinin düz olduğu kurak ve yarı kurak bölgelerde evlerin birbirine yakın kurulduğu yerleşmelere yerleşme denir.
3. Doğu Karadeniz gibi engebeli ve su kaynaklarının bol olduğu alanlarda yaygın olarak görülen yerleşme tipi yerleşmedir.
4. İlk yerleşmelerden biri olan Mısır medeniyeti, Kuzey Afrika'da yer alan Nehri çevresinde kurulmuş ve gelişmiştir.
5. Yayla, kom, oba ve dam gibi yerleşmeler, hayvancılık faaliyetlerinin ön planda olduğu kırsal yerleşme tiplerine örnektir.

🔗 3. Kavram Eşleştirme

« Fırat ve Dicle nehirleri arasında kalan, tarım ve ilk yerleşmelerin geliştiği verimli bölge.
« Genellikle Batı Karadeniz'de görülen, birkaç mahallenin tek muhtarlık altında birleşmesiyle oluşan kalıcı kır yerleşmesi.
« Genellikle yaz aylarında hayvancılık yapmak veya serinlemek amacıyla çıkılan en yaygın geçici kır yerleşmesi.
« Doğu ve Güneydoğu Anadolu'da yaygın olan, tarım ve hayvancılık yapılan kalıcı köy altı yerleşmesi.
« Yeryüzünde iklim, yer şekilleri gibi olumsuz şartlar nedeniyle insanların yerleşmediği boş alanlar.

✍️ 4. Kısa Cevaplı Sorular

1. İlk yerleşmelerin kurulduğu orta kuşaktaki nehir havzalarına üç örnek yazınız.

2. Kırsal yerleşmelerden kurak ve yarı kurak iklim bölgelerinde en yaygın kullanılan doğal konut yapı malzemesi hangisidir?

3. Köy altı yerleşmelerinden hangileri kalıcı (sürekli) yerleşme statüsündedir?

🎯 5. Çoktan Seçmeli Sorular

1. İlk yerleşmelerin kurulduğu yerlerin seçiminde iklim koşulları, su kaynakları ve verimli tarım toprakları belirleyici olmuştur. Buna göre, aşağıdaki alanlardan hangisi ilk yerleşmelerin kurulduğu bölgeler arasında yer almaz?

2. Karadeniz Bölgesi'nde, özellikle Doğu Karadeniz'de kırsal yerleşmelerin dağınık bir doku göstermesinde bazı doğal ve beşeri faktörler etkili olmuştur. Aşağıdakilerden hangisi bu durumun temel nedenleri arasında gösterilebilir?

3. Köy altı yerleşmeleri ekonomik faaliyetlerin türüne göre geçici veya kalıcı olabilir. Aşağıdaki köy altı yerleşmelerinden hangisi geçici yerleşmeler grubunda yer alır?

4. İnsanlar tarih boyunca doğa ile etkileşim halinde olmuş ve yerleşim alanlarını seçerken doğal çevre şartlarını göz önünde bulundurmuşlardır. Ancak bazı ekstrem doğal koşullar yerleşmeyi sınırlandırmıştır. Aşağıdakilerden hangisi yeryüzünde yerleşmeyi sınırlandıran doğal faktörlerden biri değildir?

5. I. Tarımsal faaliyetlerin başlaması
II. Mağara ve ağaç kovuklarının barınak olarak kullanılması
III. İlk şehir devletlerinin kurulması

Yukarıda verilen gelişmelerin kronolojik olarak geçmişten günümüze doğru sıralanışı aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

📝 6. Açık Uçlu Klasik Sorular

1. Yeryüzünde yerleşmelerin dağılışını etkileyen doğal faktörleri yazarak, bu faktörlerin yerleşmeyi nasıl etkilediğini kısaca açıklayınız.

2. Köy altı yerleşmesi nedir? Ortaya çıkış nedenlerini ve kalıcı-geçici ayrımını belirleyen temel faktörü açıklayınız.

3. İlk yerleşmelerin kurulduğu başlıca medeniyet merkezlerini ve bu merkezlerin ortak coğrafi özelliklerini açıklayınız.