🪄 İçerik Hazırla
🎓 10. Sınıf 📚 10. Sınıf Coğrafya

📄 10. Sınıf Coğrafya: Yerkürenin iç yapısı Çalışma Kağıdı

📌 1. Doğru / Yanlış

1. Yerkürenin merkezine doğru gidildikçe sıcaklık, basınç ve yoğunluk sürekli artış gösterir.

2. Manto tabakası, yerkürenin toplam hacminin en büyük kısmını oluşturan katmandır.

3. Yer kabuğunun okyanus tabanlarındaki kalınlığı, karaların altındaki kalınlığına göre daha fazladır.

4. Mantodaki konveksiyonel akımlar, yer kabuğunu oluşturan levhaların hareket etmesinin temel nedenidir.

5. Sial katmanında silisyum ve magnezyum elementleri yoğun olarak bulunduğu için bu adı almıştır.

✏️ 2. Boşluk Doldurma

1. Yer kabuğunun üst kısmında yer alan, silisyum ve alüminyum bakımından zengin olan katmana adı verilir.
2. Mantonun üst kısmında yer alan ve akışkan bir yapıya sahip olan, konveksiyonel akımların gerçekleştiği tabakaya denir.
3. Yerkürenin en sıcak, en yoğun ve basıncın en fazla olduğu katmanı olarak adlandırılır.
4. Yer kabuğunun altında yer alan ve yerkürenin toplam hacminin yaklaşık %84'ünü oluşturan katman tabakasıdır.
5. Yerin derinliklerine doğru her 33 metrede sıcaklığın 1 °C artmasına derecesi denir.

🔗 3. Kavram Eşleştirme

« Karalarda kalın, okyanus tabanlarında ince olan, silisyum ve alüminyum ağırlıklı yer kabuğu katmanı.
« Okyanus tabanlarında daha belirgin olan, silisyum ve magnezyum ağırlıklı yer kabuğu katmanı.
« Mantonun üst kısmında bulunan, üzerinde levhaların hareket ettiği akışkan ve plastik özellikli tabaka.
« Sıcaklığın çok yüksek olması nedeniyle sıvı halde bulunan ve Dünya'nın manyetik alanını oluşturan katman.
« Yer kabuğu ile üst mantonun katılaşmış en üst kısmından oluşan, taş küre olarak da bilinen katman.

✍️ 4. Kısa Cevaplı Sorular

1. Dünya'nın iç yapısı hakkında bilgi edinmek için bilim insanlarının yararlandığı en önemli dolaylı kaynak nedir?

2. Yer kabuğunu oluşturan Sial ve Sima katmanlarından hangisi okyanus tabanlarında daha kalındır?

3. Mantoda meydana gelen sıcaklık ve yoğunluk farkından kaynaklanan dikey yönlü döngüsel hareketlere ne ad verilir?

🎯 5. Çoktan Seçmeli Sorular

1. Yerkürenin iç yapısı ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

2. Yer kabuğu ile ilgili;
I. Sial katmanı karalarda daha kalındır.
II. Sima katmanı silisyum ve alüminyumdan oluşur.
III. Litosfer, yer kabuğu ve üst mantonun bir kısmını kapsar.
bilgilerinden hangileri doğrudur?

3. Mantoda gerçekleşen konveksiyonel akımlar yeryüzünde birçok tektonik olayın motor gücüdür. Aşağıdakilerden hangisi bu akımların doğrudan bir sonucu değildir?

4. Yerkürenin merkezinde yer alan çekirdek katmanı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

5. Yerin derinliklerine doğru inildikçe sıcaklık ortalama her 33 metrede 1 °C artmaktadır. Buna göre, yerin derinliklerine inen bir araştırma ekibinin sıcaklık artışının yanı sıra aşağıdakilerden hangisini de kesinlikle gözlemlemesi beklenir?

📝 6. Açık Uçlu Klasik Sorular

1. Yerkürenin iç yapısı hakkında doğrudan gözlem yapamadığımız halde, bu katmanların özellikleri (sıcaklık, yoğunluk, kalınlık vb.) hakkında nasıl bilgi sahibi olabiliyoruz? Açıklayınız.

2. Yer kabuğunu oluşturan Sial ve Sima katmanlarının özelliklerini karşılaştırarak, okyanusal ve kıtasal kabuktaki dağılışlarını açıklayınız.

3. Manto katmanında gerçekleşen konveksiyonel akımların yerkabuğu üzerindeki etkileri nelerdir? Kısaca açıklayınız.