✅ 10. Sınıf Coğrafya: İşlevine göre şehirler Test Çöz

Bir şehrin gelişmesinde ve küresel ölçekte bir merkez haline gelmesinde dini mekanların varlığı belirleyici olabilmektedir.

Aşağıdaki şehirlerden hangisinin gelişiminde dini fonksiyon diğerlerine göre daha baskındır?

Bir ülkenin yönetim merkezinin bulunduğu, kamu kurum ve kuruluşlarının yoğunlaştığı şehirlere "idari şehirler" denir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi idari fonksiyonu ile ön plana çıkan bir şehirdir?

Deniz ticareti ve ulaşım ağlarının odağında bulunan, geniş bir art bölgeye (hinterland) sahip olan şehirlere liman şehirleri denir.

Aşağıdaki şehirlerden hangisi Avrupa'nın en önemli liman şehirlerinden biridir?

Yer altı kaynaklarının zengin olduğu bölgelerde, bu kaynakların çıkarılmasına bağlı olarak gelişen şehirlere maden şehirleri denir.

Türkiye'de taş kömürü yataklarına bağlı olarak gelişen maden şehri aşağıdakilerden hangisidir?

Şehirler, sahip oldukları fonksiyonel özelliklerine göre küresel, bölgesel veya yerel çapta etki alanına sahip olabilirler.

Aşağıdaki şehirlerden hangisinin küresel etki alanı diğerlerine göre daha geniştir?

Bazı şehirlerin gelişiminde köklü üniversitelerin varlığı ve bilimsel faaliyetlerin yoğunluğu temel etkendir. Bu şehirlere "eğitim şehirleri" adı verilir.

Buna göre, aşağıda verilen şehirlerden hangisi bu fonksiyonu ile dünya çapında tanınmaktadır?

Sanayi Devrimi ile birlikte kömür ve demir yataklarının bulunduğu bölgelerde fabrikaların kurulması, küçük yerleşim yerlerinin devasa sanayi kentlerine dönüşmesine neden olmuştur.

Almanya'da bulunan ve bu duruma en iyi örnek teşkil eden sanayi şehri aşağıdakilerden hangisidir?

Bir liman şehrinin gelişmesinde, o limanın iç kesimlerle olan ulaşım bağlantılarının kolaylığı ve ticaret hacmi (hinterland) büyük önem taşır.

Buna göre, Türkiye'deki aşağıdaki liman şehirlerinden hangisinin hinterlandı yer şekilleri nedeniyle diğerlerine göre daha dardır?

Tarım şehirleri, genellikle verimli ovaların çevresinde kurulan ve ekonomisi toprağa dayalı olan yerleşim birimleridir.

Aşağıdakilerden hangisi bir tarım şehrinin genel özelliklerinden biri değildir?

Turizm şehirlerinde yılın belirli dönemlerinde nüfus miktarı, kalıcı nüfusun birkaç katına çıkabilmektedir.

Aşağıdaki şehirlerden hangisinde bu durumun yaşanmasında yaz turizmi temel etkendir?

Günümüzde bazı şehirler, yüksek teknoloji üretimi, yazılım ve AR-GE (Araştırma-Geliştirme) faaliyetleri ile dünya ekonomisinde söz sahibi olmaktadır.

Aşağıdaki bölgelerden hangisi bu tür bir teknoloji merkezi fonksiyonuna örnek gösterilebilir?

Bir şehrin gelişim sürecinde başlangıçta tek bir fonksiyon (örneğin tarım) hakimken, zamanla ulaşım yollarının gelişmesi ve sanayi tesislerinin kurulmasıyla şehir çok fonksiyonlu bir yapıya bürünebilir.

İstanbul şehri ele alındığında;
I. Asya ve Avrupa'yı birbirine bağlayan bir köprü olması (Ulaşım)
II. Önemli ticaret yollarının üzerinde bulunması (Ticaret)
III. Bizans ve Osmanlı gibi imparatorluklara başkentlik yapması (Tarihi/İdari)
IV. Çok sayıda üniversite ve araştırma merkezine sahip olması (Eğitim)

Yukarıdaki özelliklerden hangileri İstanbul'un küresel bir merkez haline gelmesinde etkili olan fonksiyonlar arasındadır?

Şehirlerin etki alanları belirlenirken sadece nüfus miktarı değil, sundukları hizmetlerin çeşitliliği ve bu hizmetlere olan küresel talep de dikkate alınır. Örneğin, nüfusu çok fazla olan bazı Asya şehirleri sadece bölgesel etkiye sahipken, nüfusu daha az olan bazı Avrupa şehirleri küresel etkiye sahip olabilir.

Buna göre, bir şehrin etki alanının genişlemesinde aşağıdakilerden hangisinin katkısı diğerlerine göre daha azdır?

Şehirler baskın olan fonksiyonlarına göre sınıflandırılırlar. Ancak bazı şehirler vardır ki, sahip oldukları tek bir özel durum onları diğer kategorilerden ayırır.

Aşağıdaki şehir-fonksiyon eşleştirmelerinden hangisi, şehrin günümüzdeki küresel konumunu belirleyen asıl fonksiyonu açısından bakıldığında diğerlerinden farklı bir grupta yer alır?