✅ 10. Sınıf Coğrafya: İklim ve kayaç yapısının aşınma ve çözünme süreçlerine etkisi Test Çöz
✅ 10. Sınıf Coğrafya: İklim ve kayaç yapısının aşınma ve çözünme süreçlerine etkisi Testi
Günlük sıcaklık farklarının fazla olduğu kurak ve yarı kurak iklim bölgelerinde, kayaçların minerallerinin kimyasal yapısı değişmeden sadece fiziksel olarak parçalanması olayına ne ad verilir?
A) Kimyasal çözünmeB) Fiziksel (mekanik) çözünme
C) Oksidasyon
D) Hidroliz
E) Karbonatlaşma
Kimyasal çözünmenin şiddetli olduğu bir bölge hakkında aşağıdakilerden hangisi kesinlikle söylenebilir?
A) Günlük sıcaklık farkı fazladır.B) Bitki örtüsü cılızdır.
C) Yağış miktarı ve nem oranı yüksektir.
D) Fiziksel ufalanma çok hızlıdır.
E) Donma ve çözülme olayları sık yaşanır.
Aşağıdaki kayaç türlerinden hangisinin bulunduğu alanlarda, suyun etkisiyle kimyasal aşınma ve erime süreçleri diğerlerine göre daha hızlı gerçekleşir?
A) GranitB) Bazalt
C) Kalker (Kireç taşı)
D) Andezit
E) Kuvarsit
Bitki örtüsünün cılız, eğimin fazla ve sağanak yağışların etkili olduğu bir bölgede aşağıdaki süreçlerden hangisinin daha etkili olması beklenir?
A) Kimyasal çözünmeB) Toprak oluşumunun hızlanması
C) Mekanik aşınma ve erozyon
D) Karstlaşma
E) Buzul aşınımı
I. Büyük Sahra Çölü
II. Amazon Havzası
Yukarıda verilen iki bölgede hakim olan baskın çözünme türleri aşağıdakilerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir?
B) I: Fiziksel, II: Kimyasal
C) I: Biyolojik, II: Fiziksel
D) I: Kimyasal, II: Biyolojik
E) I: Fiziksel, II: Fiziksel
Dağlık bölgelerde kayaç çatlaklarına sızan suların, sıcaklığın $ 0 $ derecenin altına düşmesiyle donması ve hacminin genişleyerek kayayı parçalaması olayına "donma-çözülme" denir.
Buna göre, Türkiye'de bu sürecin en şiddetli yaşandığı yer aşağıdakilerden hangisidir?
B) Erzurum-Kars Platosu
C) Çukurova
D) Güneydoğu Anadolu ovaları
E) Marmara Denizi kıyıları
Toprak oluşum hızı ile iklim özellikleri arasında sıkı bir ilişki vardır.
Buna göre, aşağıdaki iklim tiplerinden hangisinde kimyasal çözünme daha hızlı gerçekleştiği için toprak oluşum süreci daha kısadır?
B) Step (Bozkır) iklimi
C) Ekvatoral iklim
D) Çöl iklimi
E) Sert Karasal iklim
Bir bölgede farklı dirençteki kayaçların (örneğin tüf ve bazalt) bir arada bulunması, dış kuvvetlerin etkisiyle "farklı aşınma" yüzeylerinin oluşmasına neden olur.
Aşağıdaki yer şekillerinden hangisi bu duruma en iyi örnektir?
B) Peribacası
C) Falez
D) Barkan
E) Moren
Bitki köklerinin kayaç çatlaklarına girerek büyümesi ve salgıladıkları asitlerle kayaçları parçalaması sürecine biyolojik çözünme denir.
Buna göre, biyolojik çözünmenin aşağıdaki bölgelerin hangisinde daha etkili olması beklenir?
B) Orta Asya stepleri
C) Gür orman örtüsüne sahip nemli bölgeler
D) Kum çölleri
E) Yüksek dağ zirveleri
Yağış sularının atmosferden veya topraktaki organik maddelerden aldığı karbondioksit ($ CO_{2} $) ile birleşerek asidik özellik kazanması, kalkerli arazilerde erimeyi hızlandırır.
Bu süreç sonucunda oluşan en küçük karstik aşınma şekli aşağıdakilerden hangisidir?
B) Polye
C) Dolin
D) Lapiya
E) Obruk
Bir yamaçta tabakaların eğim yönünde uzanması ve killi (geçirimsiz) tabakaların bulunması aşağıdakilerden hangisini kolaylaştırır?
A) Kimyasal çözünmeyiB) Rüzgar aşındırmasını
C) Kütle hareketlerini (Heyelan)
D) Buzul biriktirmesini
E) Mantar kaya oluşumunu
Aşağıdaki tabloda beş farklı merkezin yıllık ortalama sıcaklık ve yağış miktarları verilmiştir:
Merkez 1: $ 25^{\circ}C $, $ 2200 $ mm
Merkez 2: $ -5^{\circ}C $, $ 400 $ mm
Merkez 3: $ 15^{\circ}C $, $ 600 $ mm
Merkez 4: $ 30^{\circ}C $, $ 150 $ mm
Merkez 5: $ 10^{\circ}C $, $ 1200 $ mm
Hangi merkezde kimyasal çözünme hızı en yüksek, hangisinde fiziksel çözünme hızı en yüksektir?
B) En yüksek Kimyasal: Merkez 5, En yüksek Fiziksel: Merkez 2
C) En yüksek Kimyasal: Merkez 1, En yüksek Fiziksel: Merkez 2
D) En yüksek Kimyasal: Merkez 4, En yüksek Fiziksel: Merkez 1
E) En yüksek Kimyasal: Merkez 3, En yüksek Fiziksel: Merkez 5
Granit bloklarının fiziksel ve kimyasal ayrışma yoluyla köşelerinin yuvarlaklaşması ve üst üste yığılması sonucu oluşan yer şekillerine "Tor Topoğrafyası" denir.
Tor topoğrafyasının oluşum süreciyle ilgili;
I. İç püskürük kayaçların varlığı şarttır.
II. Sadece kurak bölgelerde oluşur.
III. Hem mekanik hem kimyasal süreçler birlikte rol oynar.
yargılarından hangileri doğrudur?
B) Yalnız II
C) I ve II
D) I ve III
E) I, II ve III
Akdeniz iklim bölgesinde yer alan, kalın kalker tabakalarına sahip eğimli bir yamaçta; yağış miktarının normalin üzerine çıktığı bir dönemde aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmesi beklenmez?
A) Kimyasal çözünme hızının artmasıB) Yer altı sularının kireç derişiminin artması
C) Obruk ve mağara gibi oluşumların riskinin artması
D) Fiziksel (mekanik) ufalanmanın kimyasal çözünmenin önüne geçmesi
E) Lapiya ve dolinlerin derinleşmesi
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/10-sinif-cografya-iklim-ve-kayac-yapisinin-asinma-ve-cozunme-sureclerine-etkisi/testler