📄 10. Sınıf Coğrafya: İklim ve kayaç yapısının aşınma ve çözünme süreçlerine etkisi Çalışma Kağıdı
📌 1. Doğru / Yanlış
1. Fiziksel aşınma, genellikle sıcaklık farklarının fazla olduğu çöl iklimlerinde etkilidir.
2. Kimyasal çözünme, kireçtaşı gibi eriyebilen kayaçların bulunduğu ve yağışın bol olduğu yerlerde yaygındır.
3. Granit gibi sert ve dayanıklı kayaçlar, kimyasal çözünmeye karşı kalker kadar dirençlidir.
4. Donma-çözülme olayları, sıcaklıkların 0°C'nin altına düştüğü ve tekrar yükseldiği bölgelerde fiziksel aşınmayı hızlandırır.
5. Nemli ve sıcak iklim bölgelerinde fiziksel aşınma, kurak ve soğuk iklim bölgelerine göre daha baskındır.
✏️ 2. Boşluk Doldurma
🔗 3. Kavram Eşleştirme
✍️ 4. Kısa Cevaplı Sorular
1. Fiziksel aşınmayı hızlandıran başlıca iklim faktörleri nelerdir?
2. Kimyasal çözünmenin en etkili olduğu kayaç türlerine üç örnek veriniz.
3. Türkiye'de kimyasal çözünmenin yaygın olduğu bölgelere örnek vererek bu durumun nedenini açıklayınız.
🎯 5. Çoktan Seçmeli Sorular
1. Aşağıdakilerden hangisi fiziksel (mekanik) aşınma süreçlerine örnek olarak gösterilemez?
2. Kimyasal çözünmenin yoğun olduğu bir bölge için aşağıdaki özelliklerden hangisi beklenmez?
3. I. Günlük sıcaklık farklarının fazla olması
II. Yıllık yağış miktarının az olması
III. Donma-çözülme olaylarının sık yaşanması
IV. Kayaçların kireçtaşı yapısında olması
Yukarıdaki özelliklerden hangileri fiziksel aşınmayı hızlandıran faktörlerdendir?
4. Aşağıdaki iklim tiplerinden hangisinde kimyasal çözünmenin diğerlerine göre daha etkili olduğu söylenebilir?
5. Kayaçların aşınma ve çözünme süreçleri üzerinde etkili olan faktörler düşünüldüğünde, aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?
📝 6. Açık Uçlu Klasik Sorular
1. Fiziksel (mekanik) aşınma ile kimyasal çözünme arasındaki temel farkları açıklayarak, bu iki sürecin farklı iklim bölgelerindeki etkilerini karşılaştırınız.
2. Kayaç türünün aşınma ve çözünme süreçleri üzerindeki etkisini örneklerle açıklayınız.
3. Türkiye'de iklim ve kayaç yapısının aşınma ve çözünme süreçlerine etkisine iki farklı bölgeden örnek vererek açıklayınız.
|
Ad Soyad: .................................. Sınıf / No: ....... / ......... Tarih: .... / .... / 202...
İklim ve kayaç yapısının aşınma ve çözünme süreçlerine etkisi Çalışma Kağıdı
|
PUAN
|
A. Doğru (D) / Yanlış (Y) Bölümü
| ( .... ) | Fiziksel aşınma, genellikle sıcaklık farklarının fazla olduğu çöl iklimlerinde etkilidir. |
| ( .... ) | Kimyasal çözünme, kireçtaşı gibi eriyebilen kayaçların bulunduğu ve yağışın bol olduğu yerlerde yaygındır. |
| ( .... ) | Granit gibi sert ve dayanıklı kayaçlar, kimyasal çözünmeye karşı kalker kadar dirençlidir. |
| ( .... ) | Donma-çözülme olayları, sıcaklıkların 0°C'nin altına düştüğü ve tekrar yükseldiği bölgelerde fiziksel aşınmayı hızlandırır. |
| ( .... ) | Nemli ve sıcak iklim bölgelerinde fiziksel aşınma, kurak ve soğuk iklim bölgelerine göre daha baskındır. |
B. Boşluk Doldurma Bölümü
| 1) | Sıcaklık farklarının fazla olduğu alanlarda kayaçlar genleşme ve büzülme yoluyla parçalanır, bu tür aşınmaya .................... aşınma denir. |
| 2) | Kireçtaşı, jips ve kaya tuzu gibi kayaçların su ile teması sonucu eriyerek ayrışmasına .................... çözünme denir. |
| 3) | Bitki köklerinin kayaç çatlaklarına girerek büyümesi, kayaçların parçalanmasına neden olan bir .................... aşınma türüdür. |
| 4) | Yağış miktarının ve sıcaklığın yüksek olduğu ekvatoral iklim bölgelerinde .................... çözünme daha etkilidir. |
| 5) | Kayaçların yapısındaki minerallerin su ve havadaki maddelerle tepkimeye girerek değişime uğraması .................... çözünme olarak adlandırılır. |
🔗 3. Kavram Eşleştirme
D. Kısa Cevaplı Sorular
| 1) | Fiziksel aşınmayı hızlandıran başlıca iklim faktörleri nelerdir? |
| 2) | Kimyasal çözünmenin en etkili olduğu kayaç türlerine üç örnek veriniz. |
| 3) | Türkiye'de kimyasal çözünmenin yaygın olduğu bölgelere örnek vererek bu durumun nedenini açıklayınız. |
E. Çoktan Seçmeli Sorular
| 1) |
Aşağıdakilerden hangisi fiziksel (mekanik) aşınma süreçlerine örnek olarak gösterilemez?
A) Günlük sıcaklık farkları nedeniyle kayaçların genleşip büzülmesi
B) Donma-çözülme olayları sonucu kayaç çatlaklarının genişlemesi
C) Bitki köklerinin kayaç çatlaklarını ayırması
D) Kayaç yapısındaki minerallerin su ile tepkimeye girerek erimesi
E) Tuz kristallerinin kayaç gözeneklerinde birikerek parçalama yapması
|
| 2) |
Kimyasal çözünmenin yoğun olduğu bir bölge için aşağıdaki özelliklerden hangisi beklenmez?
A) Yağış miktarının fazla olması
B) Sıcaklık ortalamasının yüksek olması
C) Kireçtaşı gibi eriyebilen kayaçların yaygın olması
D) Toprak oluşumunun yavaş olması
E) Bitki örtüsünün gür olması
|
| 3) |
I. Günlük sıcaklık farklarının fazla olması II. Yıllık yağış miktarının az olması III. Donma-çözülme olaylarının sık yaşanması IV. Kayaçların kireçtaşı yapısında olması Yukarıdaki özelliklerden hangileri fiziksel aşınmayı hızlandıran faktörlerdendir?
A) I ve II
B) I ve III
C) II ve IV
D) I, II ve III
E) II, III ve IV
|
| 4) |
Aşağıdaki iklim tiplerinden hangisinde kimyasal çözünmenin diğerlerine göre daha etkili olduğu söylenebilir?
A) Çöl İklimi
B) Kutup İklimi
C) Akdeniz İklimi
D) Karasal İklim
E) Tundra İklimi
|
| 5) |
Kayaçların aşınma ve çözünme süreçleri üzerinde etkili olan faktörler düşünüldüğünde, aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?
A) Yüksek sıcaklık farkları - Fiziksel aşınma
B) Bol yağış - Kimyasal çözünme
C) Kireçtaşı kayaç yapısı - Kimyasal çözünme
D) Donma-çözülme olayları - Kimyasal çözünme
E) Bitki kökleri - Fiziksel aşınma
|
F. Açık Uçlu Klasik Sorular
| 1) | Fiziksel (mekanik) aşınma ile kimyasal çözünme arasındaki temel farkları açıklayarak, bu iki sürecin farklı iklim bölgelerindeki etkilerini karşılaştırınız. |
| 2) | Kayaç türünün aşınma ve çözünme süreçleri üzerindeki etkisini örneklerle açıklayınız. |
| 3) | Türkiye'de iklim ve kayaç yapısının aşınma ve çözünme süreçlerine etkisine iki farklı bölgeden örnek vererek açıklayınız. |
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/10-sinif-cografya-iklim-ve-kayac-yapisinin-asinma-ve-cozunme-sureclerine-etkisi/etkinlikler