🎓 10. Sınıf
📚 10. Sınıf Coğrafya
💡 10. Sınıf Coğrafya: Ekonomik Faaliyetler Ve Yerleşme Çözümlü Örnekler
10. Sınıf Coğrafya: Ekonomik Faaliyetler Ve Yerleşme Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
📌 Aşağıdaki ekonomik faaliyetlerden hangisi birincil ekonomik faaliyetler grubunda yer alır?
A) Sanayi ürünleri üretimi
B) Balıkçılık
C) Bankacılık hizmetleri
D) Yazılım geliştirme
E) İnşaat sektörü
A) Sanayi ürünleri üretimi
B) Balıkçılık
C) Bankacılık hizmetleri
D) Yazılım geliştirme
E) İnşaat sektörü
Çözüm:
👉 Doğru cevap B) Balıkçılık'tır.
- Birincil ekonomik faaliyetler, doğadan doğrudan ürün elde etmeye dayalı faaliyetlerdir. Bunlara tarım, hayvancılık, ormancılık ve balıkçılık örnek verilebilir.
- Sanayi ürünleri üretimi ve inşaat sektörü ikincil ekonomik faaliyetlerdir.
- Bankacılık hizmetleri üçüncül ekonomik faaliyetlerdir.
- Yazılım geliştirme ise dördüncül ekonomik faaliyetler grubuna girer.
Örnek 2:
💡 Bir bölgede tarım alanlarının verimli olması, yeterli su kaynaklarının bulunması ve ılıman iklim koşullarının hüküm sürmesi, o bölgedeki yerleşmelerin hangi özelliğini doğrudan etkiler?
A) Sanayi faaliyetlerinin yoğunluğunu artırır.
B) Kırsal kesimde dağınık yerleşme tipini yaygınlaştırır.
C) Nüfus yoğunluğunu ve yerleşme sürekliliğini olumlu etkiler.
D) Turizm potansiyelini yükseltir.
E) Ulaşım ağının gelişmesini sağlar.
A) Sanayi faaliyetlerinin yoğunluğunu artırır.
B) Kırsal kesimde dağınık yerleşme tipini yaygınlaştırır.
C) Nüfus yoğunluğunu ve yerleşme sürekliliğini olumlu etkiler.
D) Turizm potansiyelini yükseltir.
E) Ulaşım ağının gelişmesini sağlar.
Çözüm:
👉 Doğru cevap C) Nüfus yoğunluğunu ve yerleşme sürekliliğini olumlu etkiler'dir.
- Verimli tarım alanları, su kaynakları ve ılıman iklim, insanların temel ihtiyaçlarını (beslenme, barınma) karşılaması için elverişli koşullar sunar.
- Bu durum, insanların o bölgede yerleşmesini ve yaşamını sürdürmesini teşvik eder.
- Sonuç olarak, bu tür bölgelerde nüfus yoğunluğu artar ve yerleşmelerin sürekli olmasına katkıda bulunur.
- Diğer seçenekler dolaylı etkiler olabilir ancak doğrudan ve en temel etki nüfus ve yerleşme üzerinedir.
Örnek 3:
📝 Bir şehrin gelişim sürecinde, başlangıçta tarım ve hayvancılık faaliyetleri ön plandayken, zamanla büyük bir liman inşa edilmesi ve sanayi tesislerinin kurulmasıyla ekonomik yapısı değişmiştir. Günümüzde ise bu şehir, özellikle eğitim ve sağlık hizmetleri ile bölgesel bir merkez haline gelmiştir.
Bu şehrin ekonomik faaliyetlerindeki değişim sırasıyla hangi sektörlerin gelişimini göstermektedir?
A) İkincil - Birincil - Üçüncül
B) Birincil - Üçüncül - İkincil
C) Birincil - İkincil - Üçüncül
D) Üçüncül - İkincil - Birincil
E) İkincil - Üçüncül - Birincil
Bu şehrin ekonomik faaliyetlerindeki değişim sırasıyla hangi sektörlerin gelişimini göstermektedir?
A) İkincil - Birincil - Üçüncül
B) Birincil - Üçüncül - İkincil
C) Birincil - İkincil - Üçüncül
D) Üçüncül - İkincil - Birincil
E) İkincil - Üçüncül - Birincil
Çözüm:
👉 Doğru cevap C) Birincil - İkincil - Üçüncül'dür.
- Başlangıçta tarım ve hayvancılık faaliyetleri ön plandaydı. Bu faaliyetler birincil ekonomik faaliyetler grubuna girer.
- Daha sonra liman inşa edilmesi ve sanayi tesislerinin kurulması ile şehir, ikincil ekonomik faaliyetlere (üretim ve inşaat) yönelmiştir.
- Günümüzde ise eğitim ve sağlık hizmetleri ile bölgesel bir merkez haline gelmiştir. Eğitim ve sağlık hizmetleri üçüncül ekonomik faaliyetler (hizmet sektörü) kapsamındadır.
Örnek 4:
🏡 Arkadaşınız Ayşe, ailesiyle birlikte yaşadığı köyden şehre taşınmak istiyor. Ayşe'nin şehre taşınma nedenleri arasında genellikle iş olanaklarının çeşitliliği, eğitim ve sağlık hizmetlerine daha kolay erişim gibi faktörler bulunmaktadır.
Ayşe'nin şehre taşınma isteğinde etkili olan bu faktörler, yerleşmeyi etkileyen hangi beşeri (insani) unsurlara örnek teşkil eder?
A) İklim ve yer şekilleri
B) Su kaynakları ve toprak verimliliği
C) Sanayi, ticaret ve hizmet fonksiyonları
D) Bitki örtüsü ve madenler
E) Güvenlik ve doğal afet riskleri
Ayşe'nin şehre taşınma isteğinde etkili olan bu faktörler, yerleşmeyi etkileyen hangi beşeri (insani) unsurlara örnek teşkil eder?
A) İklim ve yer şekilleri
B) Su kaynakları ve toprak verimliliği
C) Sanayi, ticaret ve hizmet fonksiyonları
D) Bitki örtüsü ve madenler
E) Güvenlik ve doğal afet riskleri
Çözüm:
👉 Doğru cevap C) Sanayi, ticaret ve hizmet fonksiyonları'dır.
- Ayşe'nin bahsettiği iş olanaklarının çeşitliliği, şehirlerdeki sanayi ve ticaret faaliyetlerinin yoğunluğundan kaynaklanır.
- Eğitim ve sağlık hizmetlerine daha kolay erişim ise şehirlerin sunduğu gelişmiş hizmet fonksiyonlarının bir göstergesidir.
- Bu faktörler, insanların yerleşme tercihlerini etkileyen beşeri (insani) faktörler arasında yer alır.
- A, B ve D seçeneklerindeki faktörler ise doğal faktörlerdir. E seçeneği hem doğal hem beşeri olabilir ancak ana vurgu ekonomik ve hizmet fonksiyonlarındadır.
Örnek 5:
🌲 Aşağıdaki kırsal yerleşme tiplerinden hangisi, genellikle geçici olup, hayvancılık faaliyetlerinin yoğun olduğu bölgelerde görülür?
A) Köy
B) Mezra
C) Yayla
D) Divan
E) Çiftlik
A) Köy
B) Mezra
C) Yayla
D) Divan
E) Çiftlik
Çözüm:
👉 Doğru cevap C) Yayla'dır.
- Yayla, genellikle yaz aylarında hayvan otlatmak ve serinlemek amacıyla kullanılan, geçici bir kırsal yerleşme tipidir.
- Köy, mezra, divan ve çiftlik ise genellikle daha kalıcı yerleşmelerdir ve tarım veya karma ekonomik faaliyetlerle ilişkilidirler.
Örnek 6:
🚜 Bir bölgede yer şekillerinin engebeli olması, su kaynaklarının dağınık ve yetersiz olması, yerleşme dokusu üzerinde nasıl bir etki yaratır?
A) Toplu yerleşme tipini yaygınlaştırır.
B) Dağınık yerleşme tipini yaygınlaştırır.
C) Şehirleşme oranını artırır.
D) Sanayi tesislerinin yoğunlaşmasına neden olur.
E) Turizm faaliyetlerini geliştirir.
A) Toplu yerleşme tipini yaygınlaştırır.
B) Dağınık yerleşme tipini yaygınlaştırır.
C) Şehirleşme oranını artırır.
D) Sanayi tesislerinin yoğunlaşmasına neden olur.
E) Turizm faaliyetlerini geliştirir.
Çözüm:
👉 Doğru cevap B) Dağınık yerleşme tipini yaygınlaştırır.
- Dağınık yerleşme, evlerin birbirinden uzak ve dağınık olduğu yerleşme tipidir. Genellikle su kaynaklarının bol ve arazi yapısının engebeli olduğu bölgelerde görülür. Her aile kendi su kaynağına yakın ve tarım yapabileceği araziye sahip olmak ister.
- Toplu yerleşme ise evlerin birbirine yakın olduğu, su kaynaklarının kısıtlı ve arazinin düz olduğu bölgelerde yaygındır.
- Soruda belirtilen "yer şekillerinin engebeli olması" ve "su kaynaklarının dağınık olması" dağınık yerleşmenin karakteristik özellikleridir.
Örnek 7:
📊 Aşağıdaki tabloda üç farklı ülkenin ekonomik sektörlere göre çalışan nüfus oranları verilmiştir:
Bu bilgilere göre, en gelişmiş ve en az gelişmiş ülke çifti hangi seçenekte doğru verilmiştir?
A) En gelişmiş: Ülke A, En az gelişmiş: Ülke B
B) En gelişmiş: Ülke B, En az gelişmiş: Ülke A
C) En gelişmiş: Ülke C, En az gelişmiş: Ülke A
D) En gelişmiş: Ülke A, En az gelişmiş: Ülke C
E) En gelişmiş: Ülke B, En az gelişmiş: Ülke C
Ülke A: Birincil Sektör: %60, İkincil Sektör: %20, Üçüncül Sektör: %20
Ülke B: Birincil Sektör: %10, İkincil Sektör: %30, Üçüncül Sektör: %60
Ülke C: Birincil Sektör: %30, İkincil Sektör: %40, Üçüncül Sektör: %30
Bu bilgilere göre, en gelişmiş ve en az gelişmiş ülke çifti hangi seçenekte doğru verilmiştir?
A) En gelişmiş: Ülke A, En az gelişmiş: Ülke B
B) En gelişmiş: Ülke B, En az gelişmiş: Ülke A
C) En gelişmiş: Ülke C, En az gelişmiş: Ülke A
D) En gelişmiş: Ülke A, En az gelişmiş: Ülke C
E) En gelişmiş: Ülke B, En az gelişmiş: Ülke C
Çözüm:
👉 Doğru cevap B) En gelişmiş: Ülke B, En az gelişmiş: Ülke A'dır.
- Bir ülkenin gelişmişlik düzeyi arttıkça, çalışan nüfusun üçüncül (hizmet) sektördeki oranı artar, birincil (tarım) sektördeki oranı ise azalır.
- Ülke A: Birincil sektörde (%60) en yüksek orana sahip. Bu durum Ülke A'nın en az gelişmiş olduğunu gösterir.
- Ülke B: Üçüncül sektörde (%60) en yüksek orana sahip. Bu durum Ülke B'nin en gelişmiş olduğunu gösterir.
- Ülke C: Orta düzeyde birincil (%30), ikincil (%40) ve üçüncül (%30) sektör dağılımına sahip olup, Ülke A'dan gelişmiş, Ülke B'den ise az gelişmiştir.
Örnek 8:
✈️ Birçok büyük şehirde havaalanlarının şehir merkezinden daha uzak, genellikle şehrin dış kesimlerinde veya sanayi bölgelerine yakın yerlerde kurulduğunu gözlemleriz.
Bu durum, havaalanlarının yer seçimi üzerinde etkili olan hangi faktörle açıklanabilir?
A) İklim koşulları
B) Tarım alanlarının verimliliği
C) Ulaşım ve gürültü kirliliği gibi beşeri faktörler
D) Su kaynaklarına yakınlık
E) Bitki örtüsü özellikleri
Bu durum, havaalanlarının yer seçimi üzerinde etkili olan hangi faktörle açıklanabilir?
A) İklim koşulları
B) Tarım alanlarının verimliliği
C) Ulaşım ve gürültü kirliliği gibi beşeri faktörler
D) Su kaynaklarına yakınlık
E) Bitki örtüsü özellikleri
Çözüm:
👉 Doğru cevap C) Ulaşım ve gürültü kirliliği gibi beşeri faktörler'dir.
- Havaalanları, büyük bir ulaşım ağına ihtiyaç duyar ve geniş alan kaplar. Şehir merkezinde bu kadar büyük alan bulmak zordur.
- Ayrıca, uçakların iniş ve kalkışları sırasında ortaya çıkan gürültü kirliliği, yerleşim yerleri için rahatsız edici olabilir. Bu nedenle şehir dışına konumlandırılırlar.
- Bu faktörler, yerleşmeyi etkileyen beşeri (insani) faktörler arasında sayılır.
- Diğer seçeneklerdeki faktörler (iklim, tarım, su, bitki örtüsü) havaalanı yer seçimi için ikincil veya daha az etkili doğal faktörlerdir.
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/10-sinif-cografya-ekonomik-faaliyetler-ve-yerlesme/sorular