📄 10. Sınıf Coğrafya: Dünyanın yapısı ve oluşum süreci Çalışma Kağıdı
📌 1. Doğru / Yanlış
1. Yer kabuğunun kalınlığı okyanus tabanlarında karalara göre daha fazladır.
2. Mantonun üst kısmında yer alan ve akıcı bir özelliğe sahip olan sıcak tabakaya astenosfer denir.
3. Alfred Wegener tarafından ortaya atılan Kıtaların Kayması Kuramı'na göre kıtalar geçmişte tek bir bütün halindeydi.
4. Yer kabuğunu oluşturan levhalar, manto üzerindeki konveksiyonel akıntılara bağlı olarak hareket ederler.
5. Dünyanın merkezinde yer alan iç çekirdek, üzerindeki yüksek basınç nedeniyle sıvı haldedir.
✏️ 2. Boşluk Doldurma
🔗 3. Kavram Eşleştirme
✍️ 4. Kısa Cevaplı Sorular
1. Yer kabuğunu oluşturan levhaların hareket etmesine neden olan, mantodaki sıcaklık farkından doğan hareketlerin adı nedir?
2. Kıtaların kayması teorisini ilk kez 1912 yılında ortaya atan Alman bilim insanı kimdir?
3. Türkiye'deki taş kömürü yataklarının oluştuğu jeolojik zaman hangisidir?
🎯 5. Çoktan Seçmeli Sorular
1. Yer kabuğunun yapısı ve özellikleri ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
2. Mantoda meydana gelen konveksiyonel akıntılar yer kabuğunu oluşturan levhaların hareket etmesine neden olur. Aşağıdakilerden hangisi bu hareketlerin sonucunda meydana gelen olaylardan biri değildir?
3. Alfred Wegener'in Kıtaların Kayması Kuramı'nı desteklemek amacıyla sunduğu kanıtlar arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?
4. Jeolojik zamanlar ve bu zamanlarda meydana gelen önemli olaylar eşleştirildiğinde aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
5. Yer kabuğunu oluşturan levhaların birbirine yaklaşması, uzaklaşması veya yanal olarak yer değiştirmesi sınır bölgelerinde önemli jeolojik olaylara yol açar. Buna göre, iki kıtasal levhanın birbirine doğru yaklaşması ve çarpışması sonucunda aşağıdakilerden hangisinin oluşması beklenir?
📝 6. Açık Uçlu Klasik Sorular
1. Yer kabuğunu oluşturan Sial ve Sima tabakalarının özelliklerini açıklayarak, bu tabakaların okyanus ve kara tabanlarındaki kalınlık durumlarını karşılaştırınız.
2. Levha Tektoniği Teorisi'ne göre levhaların hareket etmesini sağlayan temel mekanizmayı (konveksiyonel akıntıları) açıklayınız.
3. Türkiye'nin jeolojik geçmişi göz önüne alındığında, ülkemizin genç oluşumlu bir arazi yapısına sahip olmasının kanıtları nelerdir? En az üç örnek vererek açıklayınız.
|
Ad Soyad: .................................. Sınıf / No: ....... / ......... Tarih: .... / .... / 202...
Dünyanın yapısı ve oluşum süreci Çalışma Kağıdı
|
PUAN
|
A. Doğru (D) / Yanlış (Y) Bölümü
| ( .... ) | Yer kabuğunun kalınlığı okyanus tabanlarında karalara göre daha fazladır. |
| ( .... ) | Mantonun üst kısmında yer alan ve akıcı bir özelliğe sahip olan sıcak tabakaya astenosfer denir. |
| ( .... ) | Alfred Wegener tarafından ortaya atılan Kıtaların Kayması Kuramı'na göre kıtalar geçmişte tek bir bütün halindeydi. |
| ( .... ) | Yer kabuğunu oluşturan levhalar, manto üzerindeki konveksiyonel akıntılara bağlı olarak hareket ederler. |
| ( .... ) | Dünyanın merkezinde yer alan iç çekirdek, üzerindeki yüksek basınç nedeniyle sıvı haldedir. |
B. Boşluk Doldurma Bölümü
| 1) | Kıtaların geçmişte tek bir kıta halinde bulunduğu bu devasa süper kıtaya .................... adı verilir. |
| 2) | Mantoda meydana gelen sıcaklık ve yoğunluk farkından kaynaklanan dikey yönlü hareketlere .................... akıntıları denir. |
| 3) | Taş küre ile çekirdek arasında yer alan ve Dünya hacminin yaklaşık %84'ünü oluşturan katmana .................... denir. |
| 4) | Yer kabuğunun silisyum ve alüminyum bakımından zengin olan üst tabakasına .................... adı verilir. |
| 5) | Günümüzden yaklaşık 65 milyon yıl önce başlayan, Alp-Himalaya kıvrım sisteminin oluştuğu ve linyit, petrol yataklarının meydana geldiği jeolojik zaman .................... olarak adlandırılır. |
🔗 3. Kavram Eşleştirme
D. Kısa Cevaplı Sorular
| 1) | Yer kabuğunu oluşturan levhaların hareket etmesine neden olan, mantodaki sıcaklık farkından doğan hareketlerin adı nedir? |
| 2) | Kıtaların kayması teorisini ilk kez 1912 yılında ortaya atan Alman bilim insanı kimdir? |
| 3) | Türkiye'deki taş kömürü yataklarının oluştuğu jeolojik zaman hangisidir? |
E. Çoktan Seçmeli Sorular
| 1) |
Yer kabuğunun yapısı ve özellikleri ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
A) Karalarda kalınlığı okyanus tabanlarına göre daha fazladır.
B) Sial ve Sima olmak üzere iki farklı tabakadan oluşur.
C) Sıcaklığı, yoğunluğu ve kalınlığı mantodan daha fazladır.
D) Litosfer veya taş küre olarak da adlandırılır.
E) Üzerinde yaşadığımız katılaşmış dış tabakadır.
|
| 2) |
Mantoda meydana gelen konveksiyonel akıntılar yer kabuğunu oluşturan levhaların hareket etmesine neden olur. Aşağıdakilerden hangisi bu hareketlerin sonucunda meydana gelen olaylardan biri değildir?
A) Depremlerin oluşması
B) Volkanik faaliyetlerin yaşanması
C) Sıcak su kaynaklarının (jeotermal) oluşması
D) Gelgit (şişme ve çekilme) olaylarının yaşanması
E) Sıradağların (kıvrımlı dağlar) oluşması
|
| 3) |
Alfred Wegener'in Kıtaların Kayması Kuramı'nı desteklemek amacıyla sunduğu kanıtlar arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?
A) Farklı kıtalarda benzer fosil kalıntılarının bulunması
B) Kıta sınırlarının yapboz parçaları gibi birbirine uyum sağlaması
C) Farklı kıtalarda aynı yaşta ve benzer yapıda kayaçların bulunması
D) Kıtaların yüzölçümlerinin birbirine tamamen eşit olması
E) Benzer iklim özelliklerine ait izlerin farklı kıtalarda görülmesi
|
| 4) |
Jeolojik zamanlar ve bu zamanlarda meydana gelen önemli olaylar eşleştirildiğinde aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
A) Paleozoik - Taş kömürü yataklarının oluşumu
B) Mezozoik - Pangea'nın parçalanmaya başlaması
C) Senozoik (Tersiyer) - Alp-Himalaya kıvrım sisteminin oluşumu
D) Senozoik (Kuvaterner) - Egeid karasının çökerek Ege Denizi'nin oluşması
E) Prekambriyen - Linyit, petrol ve tuz yataklarının oluşumu
|
| 5) |
Yer kabuğunu oluşturan levhaların birbirine yaklaşması, uzaklaşması veya yanal olarak yer değiştirmesi sınır bölgelerinde önemli jeolojik olaylara yol açar. Buna göre, iki kıtasal levhanın birbirine doğru yaklaşması ve çarpışması sonucunda aşağıdakilerden hangisinin oluşması beklenir?
A) Okyanus ortası sırtlar
B) Kıvrımlı sıradağlar
C) Derin okyanus hendekleri
D) Rift vadileri
E) Yeni okyanus havzaları
|
F. Açık Uçlu Klasik Sorular
| 1) | Yer kabuğunu oluşturan Sial ve Sima tabakalarının özelliklerini açıklayarak, bu tabakaların okyanus ve kara tabanlarındaki kalınlık durumlarını karşılaştırınız. |
| 2) | Levha Tektoniği Teorisi'ne göre levhaların hareket etmesini sağlayan temel mekanizmayı (konveksiyonel akıntıları) açıklayınız. |
| 3) | Türkiye'nin jeolojik geçmişi göz önüne alındığında, ülkemizin genç oluşumlu bir arazi yapısına sahip olmasının kanıtları nelerdir? En az üç örnek vererek açıklayınız. |
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/10-sinif-cografya-dunyanin-yapisi-ve-olusum-sureci/etkinlikler