🪄 İçerik Hazırla
🎓 10. Sınıf 📚 10. Sınıf Coğrafya

📄 10. Sınıf Coğrafya: Afetler ve Türk Dünyası Kültürel Özellikleri Çalışma Kağıdı

📌 1. Doğru / Yanlış

1. Deprem, tsunami ve volkanizma jeolojik kökenli afetler arasında yer alır.

2. Heyelan afeti, Türkiye'de en çok yaz mevsiminde ve İç Anadolu Bölgesi'nde meydana gelir.

3. Türk kültürünün ilk ortaya çıktığı bölge (anayurdu) Orta Asya'dır.

4. Çığ afeti, eğimli yamaçlarda biriken kar kütlesinin yer çekiminin etkisiyle harekete geçmesiyle oluşur.

5. Türk kültüründe hayvancılığın önemli bir yer tutması, yerleşik hayata çok erken geçilmesinin temel nedenidir.

✏️ 2. Boşluk Doldurma

1. Aşırı yağışlar ve hızlı kar erimeleri sonucunda akarsu yataklarının taşmasına adı verilir.
2. Türk kültürünün simgelerinden biri olan ve göçebe yaşam tarzını yansıtan kubbeli çadırlara adı verilir.
3. Yamaçtaki toprak veya kaya kütlelerinin yer çekimi etkisiyle aşağıya doğru kaymasına denir.
4. Türk kültürünün yayılış gösterdiği coğrafyalarda, hayvancılığa bağlı olarak gelişen ve dokuma sanatının önemli bir parçası olan yaygı türüne denir.
5. Atmosferdeki aşırı yüksek sıcaklıklar ve yağış azlığı sonucunda ortaya çıkan, yavaş gelişen hidrolojik ve klimatolojik afete denir.

🔗 3. Kavram Eşleştirme

« Deniz tabanında meydana gelen deprem veya volkanizma sonucu oluşan dev dalgalar.
« Türk devletlerinde devlet işlerinin görüşüldüğü ve karara bağlandığı meclis.
« Eğimli yamaçlarda biriken kar kütlelerinin yer çekimiyle hızla aşağı kayması.
« Türk kültürünün doğduğu ve şekillendiği Orta Asya'nın hâkim doğal bitki örtüsü.
« Yağış ve eğimin etkisiyle toprak tabakasının kütle halinde aşağı doğru hareket etmesi.

✍️ 4. Kısa Cevaplı Sorular

1. Türkiye'de heyelan olaylarının en çok Karadeniz Bölgesi'nde görülmesinin iki temel coğrafi nedenini yazınız.

2. Türk kültürünü oluşturan maddi (somut) unsurlardan üç tanesini yazınız.

3. Kökenlerine göre afetler sınıflandırıldığında, kasırga ve hortumlar hangi afet grubuna girer?

🎯 5. Çoktan Seçmeli Sorular

1. Aşağıdakilerden hangisi klimatolojik veya hidrolojik kökenli afetler arasında yer almaz?

2. Türk kültürünün doğuşunda ve şekillenmesinde coğrafi çevrenin etkisi büyüktür. Orta Asya'nın sert karasal iklimi ve geniş bozkırları Türk topluluklarının yaşam tarzını doğrudan etkilemiştir. Aşağıdakilerden hangisi bu coğrafi koşulların Türk kültürüne olan etkilerinden biri değildir?

3. I. Levha sınırlarında bulunması
II. Eğimli ve engebeli arazilere sahip olması
III. Kar erimelerinin ve ani sağanakların görülmesi

Türkiye'de heyelan afetinin sıkça yaşanmasında yukarıdaki öncüllerden hangileri doğrudan etkilidir?

4. Türk kültür bölgesinin sınırları oldukça geniştir. Tarih boyunca yapılan göçler sayesinde Türk kültürü farklı coğrafyalara taşınmıştır. Aşağıdaki bölgelerden hangisi Türk kültürünün yayıldığı ve iz bıraktığı coğrafyalar arasında yer almaz?

5. Depremler, yeryüzünde can ve mal kaybına yol açan en önemli jeolojik afetlerden biridir. Aşağıdaki ülkelerin hangisinde tektonik depremlerin görülme sıklığı ve şiddeti diğerlerine göre daha azdır?

📝 6. Açık Uçlu Klasik Sorular

1. Depremlerin zararlarını en aza indirmek için deprem öncesinde, sırasında ve sonrasında alınması gereken önlemlerden her bir aşama için birer örnek vererek açıklayınız.

2. Türk kültüründe 'at' ve 'demir' kavramlarının önemini coğrafi koşulları ve yaşam tarzını göz önünde bulundurarak açıklayınız.

3. Küresel iklim değişikliğinin gelecekte hangi tür afetlerin sıklığını ve şiddetini artırması beklenmektedir? Coğrafi açıdan değerlendirerek üç örnek veriniz.