📄 10. Sınıf Biyoloji: Tür içi ve türler arası etkileşim Çalışma Kağıdı
📌 1. Doğru / Yanlış
1. Aynı türün bireyleri arasında görülen rekabet, tür içi rekabet olarak adlandırılır.
2. Mutualist ilişkide, etkileşimde bulunan her iki tür de bu ilişkiden zarar görür.
3. Parazitizmde, parazit konakçıya zarar verirken, konakçı parazitten fayda sağlar.
4. Av-avcı ilişkisi, bir canlının diğerini besin olarak kullanması durumudur ve popülasyon dengesinde önemli rol oynar.
5. Kommensalizmde, türlerden biri fayda sağlarken, diğer tür bu ilişkiden etkilenmez (ne fayda ne zarar görür).
✏️ 2. Boşluk Doldurma
🔗 3. Kavram Eşleştirme
✍️ 4. Kısa Cevaplı Sorular
1. Simbiyotik ilişkilerin temel çeşitleri nelerdir?
2. Tür içi rekabete iki farklı örnek veriniz.
3. İç parazit ve dış parazit arasındaki temel fark nedir?
🎯 5. Çoktan Seçmeli Sorular
1. Aşağıdaki canlı etkileşimlerinden hangisi mutualizme örnek olarak gösterilemez?
2. Bir ekosistemde, aynı besin kaynağını kullanan iki farklı türün popülasyonları arasında zamanla ne tür bir etkileşim gözlenmesi beklenir?
3. Aşağıdaki ifadelerden hangisi av-avcı ilişkisi için yanlıştır?
4. Bir öğrenci, simbiyotik ilişkileri aşağıdaki gibi sınıflandırmıştır:
5. Aşağıdaki canlı etkileşimlerinden hangisinde, etkileşimde bulunan türlerden biri fayda sağlarken diğeri zarar görür?
📝 6. Açık Uçlu Klasik Sorular
1. Bir ekosistemde, av ve avcı popülasyonları arasındaki sayısal değişimler genellikle bir döngü şeklinde gerçekleşir. Bu döngüyü açıklayarak, popülasyonların birbirini nasıl etkilediğini ve bu etkileşimin ekosistemdeki önemini belirtiniz.
2. Simbiyotik ilişkiler arasında yer alan mutualizm, kommensalizm ve parazitizm arasındaki temel farkları tablo halinde veya maddeleyerek açıklayınız. Her bir ilişki türüne birer örnek veriniz.
3. Rekabetin tür içi ve türler arası olmak üzere iki ana çeşidi vardır. Bu iki rekabet türünü tanımlayarak, her birine birer örnek veriniz ve canlı popülasyonları üzerindeki etkilerini karşılaştırınız.
|
Ad Soyad: .................................. Sınıf / No: ....... / ......... Tarih: .... / .... / 202...
Tür içi ve türler arası etkileşim Çalışma Kağıdı
|
PUAN
|
A. Doğru (D) / Yanlış (Y) Bölümü
| ( .... ) | Aynı türün bireyleri arasında görülen rekabet, tür içi rekabet olarak adlandırılır. |
| ( .... ) | Mutualist ilişkide, etkileşimde bulunan her iki tür de bu ilişkiden zarar görür. |
| ( .... ) | Parazitizmde, parazit konakçıya zarar verirken, konakçı parazitten fayda sağlar. |
| ( .... ) | Av-avcı ilişkisi, bir canlının diğerini besin olarak kullanması durumudur ve popülasyon dengesinde önemli rol oynar. |
| ( .... ) | Kommensalizmde, türlerden biri fayda sağlarken, diğer tür bu ilişkiden etkilenmez (ne fayda ne zarar görür). |
B. Boşluk Doldurma Bölümü
| 1) | Farklı türden canlıların besin, yaşam alanı gibi kaynaklar için mücadele etmesine türler arası .................... denir. |
| 2) | İki farklı türün karşılıklı olarak birbirine fayda sağladığı simbiyotik ilişkiye .................... denir. |
| 3) | Bir canlının başka bir canlı üzerinde veya içinde yaşayarak ondan besin sağlaması ve ona zarar vermesi durumuna .................... denir. |
| 4) | Aslanın ceylanı avlaması, ekosistemdeki .................... ilişkisine bir örnektir. |
| 5) | Küçük bir balığın köpek balığının artıklarıyla beslenmesi, köpek balığının ise bu durumdan etkilenmemesi .................... ilişkisine örnektir. |
🔗 3. Kavram Eşleştirme
D. Kısa Cevaplı Sorular
| 1) | Simbiyotik ilişkilerin temel çeşitleri nelerdir? |
| 2) | Tür içi rekabete iki farklı örnek veriniz. |
| 3) | İç parazit ve dış parazit arasındaki temel fark nedir? |
E. Çoktan Seçmeli Sorular
| 1) |
Aşağıdaki canlı etkileşimlerinden hangisi mutualizme örnek olarak gösterilemez?
A) Likenler (alg ve mantar birlikteliği)
B) Baklagillerin köklerinde yaşayan azot bağlayıcı bakteriler
C) İnsan bağırsağında yaşayan K ve B vitamini üreten bakteriler
D) Deniz anemonu ve palyaço balığı
E) Bitki köklerinde yaşayan yarı parazit ökse otu
|
| 2) |
Bir ekosistemde, aynı besin kaynağını kullanan iki farklı türün popülasyonları arasında zamanla ne tür bir etkileşim gözlenmesi beklenir?
A) Mutualizm
B) Kommensalizm
C) Parazitizm
D) Rekabet
E) Av-avcı ilişkisi
|
| 3) |
Aşağıdaki ifadelerden hangisi av-avcı ilişkisi için yanlıştır?
A) Av popülasyonundaki artış, avcı popülasyonunun artmasına neden olabilir.
B) Avcı popülasyonundaki azalma, av popülasyonunun kontrolsüz artışına yol açabilir.
C) Bu ilişki, ekosistemdeki besin zincirinin önemli bir parçasıdır.
D) Avcılar genellikle avlarından daha hızlı ürerler.
E) Doğal seçilimde her iki popülasyon üzerinde de etkilidir.
|
| 4) |
Bir öğrenci, simbiyotik ilişkileri aşağıdaki gibi sınıflandırmıştır:
A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) I ve II
D) II ve III
E) I, II ve III
|
| 5) |
Aşağıdaki canlı etkileşimlerinden hangisinde, etkileşimde bulunan türlerden biri fayda sağlarken diğeri zarar görür?
A) Mutualizm
B) Kommensalizm
C) Nötralizm
D) Parazitizm
E) Amensalizm
|
F. Açık Uçlu Klasik Sorular
| 1) | Bir ekosistemde, av ve avcı popülasyonları arasındaki sayısal değişimler genellikle bir döngü şeklinde gerçekleşir. Bu döngüyü açıklayarak, popülasyonların birbirini nasıl etkilediğini ve bu etkileşimin ekosistemdeki önemini belirtiniz. |
| 2) | Simbiyotik ilişkiler arasında yer alan mutualizm, kommensalizm ve parazitizm arasındaki temel farkları tablo halinde veya maddeleyerek açıklayınız. Her bir ilişki türüne birer örnek veriniz. |
| 3) | Rekabetin tür içi ve türler arası olmak üzere iki ana çeşidi vardır. Bu iki rekabet türünü tanımlayarak, her birine birer örnek veriniz ve canlı popülasyonları üzerindeki etkilerini karşılaştırınız. |
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/10-sinif-biyoloji-tur-ici-ve-turler-arasi-etkilesim/etkinlikler