🎓 10. Sınıf
📚 10. Sınıf Biyoloji
💡 10. Sınıf Biyoloji: Popülasyon ekolojisi Çözümlü Örnekler
10. Sınıf Biyoloji: Popülasyon ekolojisi Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
Bir ormanda yaşayan tavşan popülasyonunun büyüklüğü, belirli bir alanda yaşayan birey sayısı ile ifade edilir. Eğer bu ormanda 1 kilometrekarelik bir alanda 50 tavşan yaşıyorsa, bu popülasyonun yoğunluğu nedir? 🐇
Çözüm:
Bu soruyu çözmek için popülasyon yoğunluğu formülünü kullanacağız.
- Popülasyon Yoğunluğu: Birim alana düşen birey sayısıdır.
- Formül: Yoğunluk = Birey Sayısı / Alan
- Birey Sayısı = 50 tavşan
- Alan = 1 kilometrekare
Örnek 2:
Bir göldeki balık popülasyonunun büyüklüğü, bir yılda 100 bireyden 150 bireye çıkmıştır. Bu popülasyonun büyüme oranı nedir? 📈
Çözüm:
Popülasyon büyüme oranını hesaplamak için aşağıdaki adımları izleyebiliriz:
- Başlangıç Popülasyonu: 100 birey
- Son Popülasyonu: 150 birey
- Artış Miktarı: Son Popülasyonu - Başlangıç Popülasyonu = 150 - 100 = 50 birey
- Büyüme Oranı Formülü: (Artış Miktarı / Başlangıç Popülasyonu) \times 100
- Büyüme Oranı = \( (50 / 100) \times 100 \)
- Büyüme Oranı = \( 0.5 \times 100 \)
- Büyüme Oranı = \( 50% \)
Örnek 3:
Bir laboratuvar ortamında yetiştirilen bakteri kültüründe, başlangıçta 200 bakteri bulunmaktadır. Her saat sonunda bakteri sayısı 2 katına çıkmaktadır. 4 saat sonra kültürdeki bakteri sayısı kaç olur? 🦠
Çözüm:
Bu tür üssel artış gösteren popülasyonlar için belirli bir formül kullanabiliriz.
- Başlangıç Popülasyonu (\( N_0 \)): 200 bakteri
- Büyüme Faktörü: 2 (her saat 2 katına çıkıyor)
- Geçen Süre (\( t \)): 4 saat
- \( N(4) = 200 \times (2)^4 \)
- \( N(4) = 200 \times 16 \)
- \( N(4) = 3200 \)
Örnek 4:
Bir tarla fareleri popülasyonunda, popülasyonun büyüklüğünü etkileyen hem doğumlar hem de ölümler vardır. Bir yıl içinde 200 fare doğmuş ve 80 fare ölmüştür. Popülasyonun net artışı kaç olur? 🐭
Çözüm:
Popülasyonun net artışını hesaplamak için doğumlar ve ölümler arasındaki farkı bulmalıyız.
- Doğum Sayısı: 200 fare
- Ölüm Sayısı: 80 fare
- Net Artış Formülü: Doğum Sayısı - Ölüm Sayısı
- Net Artış = \( 200 - 80 \)
- Net Artış = \( 120 \)
Örnek 5:
Bir ada ekosisteminde yaşayan kaplumbağa popülasyonunun hem doğal nedenlerle (yaşlılık, hastalık) hem de insan kaynaklı (avlanma, habitat kaybı) ölümleri bulunmaktadır. Bir yıl içinde 50 kaplumbağa doğal nedenlerle, 20 kaplumbağa ise insan kaynaklı nedenlerle ölmüştür. Eğer bu yıl 100 yeni kaplumbağa doğmuşsa, popülasyonun büyüklüğündeki net değişim ne olur? 🐢
Çözüm:
Bu soruda popülasyonun büyüklüğündeki net değişimi hesaplamak için hem doğumları hem de tüm ölümleri dikkate almalıyız.
- Doğum Sayısı: 100 kaplumbağa
- Doğal Ölümler: 50 kaplumbağa
- İnsan Kaynaklı Ölümler: 20 kaplumbağa
- Toplam Ölüm Sayısı: Doğal Ölümler + İnsan Kaynaklı Ölümler = \( 50 + 20 = 70 \) kaplumbağa
- Net Değişim: Doğum Sayısı - Toplam Ölüm Sayısı
- Net Değişim = \( 100 - 70 \)
- Net Değişim = \( 30 \)
Örnek 6:
Bir akvaryumdaki lepistes balığı popülasyonunu gözlemliyorsunuz. Başlangıçta akvaryumda 30 lepistes var. Bir ay sonra saydığınızda 45 lepistes olduğunu görüyorsunuz. Bu popülasyonun bir aylık büyüme oranı yüzde kaçtır? 🐠
Çözüm:
Bu soruyu çözmek için popülasyon büyüme oranını hesaplayacağız.
- Başlangıç Popülasyonu: 30 lepistes
- Son Popülasyonu: 45 lepistes
- Popülasyondaki Artış: Son Popülasyonu - Başlangıç Popülasyonu = \( 45 - 30 = 15 \) lepistes
- Büyüme Oranı Formülü: \( \left( \frac{\text{Artış Miktarı}}{\text{Başlangıç Popülasyonu}} \right) \times 100% \)
- Büyüme Oranı = \( \left( \frac{15}{30} \right) \times 100% \)
- Büyüme Oranı = \( 0.5 \times 100% \)
- Büyüme Oranı = \( 50% \)
Örnek 7:
Bir ormanlık alanda yaşayan geyik popülasyonunun taşıma kapasitesi 200 bireydir. Mevcut popülasyon büyüklüğü 150 bireydir. Eğer popülasyonun büyüme hızı, taşıma kapasitesine yaklaştıkça azalıyor ve büyüme hızı \( r = 0.2 \times (1 - N/K) \) formülü ile veriliyorsa (burada \( N \) popülasyon büyüklüğü, \( K \) taşıma kapasitesidir), bu popülasyonun büyüme hızı nedir? 🦌
Çözüm:
Bu soruda lojistik büyümeyi etkileyen taşıma kapasitesi ve popülasyon büyüklüğü kullanılarak büyüme hızı hesaplanacaktır.
- Mevcut Popülasyon Büyüklüğü (\( N \)): 150 geyik
- Taşıma Kapasitesi (\( K \)): 200 geyik
- Büyüme Hızı Formülü: \( r = 0.2 \times (1 - N/K) \)
- \( r = 0.2 \times (1 - 150/200) \)
- \( r = 0.2 \times (1 - 0.75) \)
- \( r = 0.2 \times 0.25 \)
- \( r = 0.05 \)
Örnek 8:
Bir çiftlikte yetiştirilen tavuk popülasyonunun sayısını takip ediyorsunuz. Başlangıçta 100 tavuk var. Bir hafta sonra 120 tavuk sayıyorsunuz. Bu popülasyonun haftalık büyüme oranı nedir? 🐔
Çözüm:
Bu soruda tavuk popülasyonunun haftalık büyüme oranını hesaplayacağız.
- Başlangıç Popülasyonu: 100 tavuk
- Son Popülasyonu: 120 tavuk
- Popülasyondaki Artış: Son Popülasyonu - Başlangıç Popülasyonu = \( 120 - 100 = 20 \) tavuk
- Büyüme Oranı Formülü: \( \left( \frac{\text{Artış Miktarı}}{\text{Başlangıç Popülasyonu}} \right) \times 100% \)
- Büyüme Oranı = \( \left( \frac{20}{100} \right) \times 100% \)
- Büyüme Oranı = \( 0.2 \times 100% \)
- Büyüme Oranı = \( 20% \)
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/10-sinif-biyoloji-populasyon-ekolojisi/sorular