📄 10. Sınıf Biyoloji: Komünitelerde türler içi ve türler dışı etkileşimler Çalışma Kağıdı
📌 1. Doğru / Yanlış
1. Rekabet, hem aynı türün bireyleri arasında (tür içi) hem de farklı türlerin bireyleri arasında (türler arası) görülebilir.
2. Av-avcı ilişkisinde, etkileşimden hem avcı hem de av türü fayda sağlar.
3. Mutualizm, iki farklı türün bireylerinin karşılıklı olarak fayda sağladığı bir simbiyotik ilişki türüdür.
4. Kommensalizmde, bir tür etkileşimden fayda sağlarken, diğer tür bu durumdan ne fayda ne de zarar görür.
5. Parazitizmde, parazit konakçıya zarar vermeden onunla birlikte yaşar ve ondan besin alır.
✏️ 2. Boşluk Doldurma
🔗 3. Kavram Eşleştirme
✍️ 4. Kısa Cevaplı Sorular
1. Tür içi rekabetin bir popülasyonun büyüklüğü üzerindeki etkisini kısaca açıklayınız.
2. Mutualizm ve kommensalizm arasındaki temel fark nedir?
3. Ekolojik niş kavramını kısaca açıklayınız.
🎯 5. Çoktan Seçmeli Sorular
1. Türler arası rekabet ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
2. Aşağıdaki simbiyotik ilişkilerden hangisinde, etkileşimden her iki tür de karşılıklı olarak fayda sağlar?
3. Bir aslanın bir zebrayı avlayarak beslenmesi hangi komünite etkileşimi türüne örnektir?
4. Aşağıdaki durumlardan hangisi tür içi rekabete örnek olarak gösterilebilir?
5. Aşağıdaki öncüllerden hangileri komünitelerdeki türler arası etkileşimlerdendir?
I. Av-avcı ilişkisi
II. Mutualizm
III. Tür içi rekabet
📝 6. Açık Uçlu Klasik Sorular
1. Bir komünitede yaşayan iki farklı türün (X ve Y) aynı sınırlı besin kaynağı için rekabet ettiğini varsayalım. Bu rekabetin türlerin popülasyon büyüklükleri ve ekolojik nişleri üzerindeki olası etkilerini 'Rekabet Dışlayıcı İlkesi'ni de göz önünde bulundurarak açıklayınız.
2. Parazitizm ve predasyon arasındaki temel farkları ve her bir etkileşimin konakçı/av ve parazit/avcı üzerindeki etkilerini karşılaştırarak açıklayınız.
3. Bir komünitede görülen mutualizm örneklerinden iki tanesini açıklayarak, bu tür etkileşimlerin ekosistemdeki önemini vurgulayınız.
|
Ad Soyad: .................................. Sınıf / No: ....... / ......... Tarih: .... / .... / 202...
Komünitelerde türler içi ve türler dışı etkileşimler Çalışma Kağıdı
|
PUAN
|
A. Doğru (D) / Yanlış (Y) Bölümü
| ( .... ) | Rekabet, hem aynı türün bireyleri arasında (tür içi) hem de farklı türlerin bireyleri arasında (türler arası) görülebilir. |
| ( .... ) | Av-avcı ilişkisinde, etkileşimden hem avcı hem de av türü fayda sağlar. |
| ( .... ) | Mutualizm, iki farklı türün bireylerinin karşılıklı olarak fayda sağladığı bir simbiyotik ilişki türüdür. |
| ( .... ) | Kommensalizmde, bir tür etkileşimden fayda sağlarken, diğer tür bu durumdan ne fayda ne de zarar görür. |
| ( .... ) | Parazitizmde, parazit konakçıya zarar vermeden onunla birlikte yaşar ve ondan besin alır. |
B. Boşluk Doldurma Bölümü
| 1) | Aynı türün bireyleri arasında besin, eş ve yaşam alanı gibi sınırlı kaynaklar için görülen etkileşime tür içi .................... denir. |
| 2) | Bir canlının başka bir canlıyı avlayarak besin olarak kullanmasına .................... denir. |
| 3) | İki farklı türün bireylerinin birbirine karşılıklı olarak fayda sağladığı simbiyotik ilişkiye .................... denir. |
| 4) | Bir türün diğer türden fayda sağladığı, ancak diğer türün bu durumdan etkilenmediği ilişkiye .................... denir. |
| 5) | Bir canlının başka bir canlının üzerinde veya içinde yaşayarak ondan besin sağlamasına ve ona zarar vermesine .................... denir. |
🔗 3. Kavram Eşleştirme
D. Kısa Cevaplı Sorular
| 1) | Tür içi rekabetin bir popülasyonun büyüklüğü üzerindeki etkisini kısaca açıklayınız. |
| 2) | Mutualizm ve kommensalizm arasındaki temel fark nedir? |
| 3) | Ekolojik niş kavramını kısaca açıklayınız. |
E. Çoktan Seçmeli Sorular
| 1) |
Türler arası rekabet ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
A) Farklı türlerin aynı sınırlı kaynakları kullanmasıyla ortaya çıkar.
B) Rekabet eden türlerden biri genellikle diğerini dışlar veya popülasyonunu azaltır.
C) Rekabet dışlayıcı ilkesi bu tür etkileşimler için geçerlidir.
D) Her iki tür de bu etkileşimden fayda sağlar.
E) Besin, su, ışık gibi kaynaklar rekabete neden olabilir.
|
| 2) |
Aşağıdaki simbiyotik ilişkilerden hangisinde, etkileşimden her iki tür de karşılıklı olarak fayda sağlar?
A) Parazitizm
B) Kommensalizm
C) Mutualizm
D) Predasyon
E) Rekabet
|
| 3) |
Bir aslanın bir zebrayı avlayarak beslenmesi hangi komünite etkileşimi türüne örnektir?
A) Mutualizm
B) Kommensalizm
C) Parazitizm
D) Rekabet
E) Predasyon
|
| 4) |
Aşağıdaki durumlardan hangisi tür içi rekabete örnek olarak gösterilebilir?
A) Farklı türden iki kuşun aynı ağaçta yuva yapması.
B) Bir bitkinin köklerinin başka bir bitkinin gelişimini engellemesi.
C) Bir geyik sürüsündeki erkek geyiklerin eş seçimi için mücadele etmesi.
D) Bir çakalın bir tavşanı avlaması.
E) Bir mantarın bir ağacın köklerinde yaşayıp besin alması ve ağaca zarar vermesi.
|
| 5) |
Aşağıdaki öncüllerden hangileri komünitelerdeki türler arası etkileşimlerdendir? I. Av-avcı ilişkisi II. Mutualizm III. Tür içi rekabet
A) Yalnız I
B) Yalnız III
C) I ve II
D) II ve III
E) I, II ve III
|
F. Açık Uçlu Klasik Sorular
| 1) | Bir komünitede yaşayan iki farklı türün (X ve Y) aynı sınırlı besin kaynağı için rekabet ettiğini varsayalım. Bu rekabetin türlerin popülasyon büyüklükleri ve ekolojik nişleri üzerindeki olası etkilerini 'Rekabet Dışlayıcı İlkesi'ni de göz önünde bulundurarak açıklayınız. |
| 2) | Parazitizm ve predasyon arasındaki temel farkları ve her bir etkileşimin konakçı/av ve parazit/avcı üzerindeki etkilerini karşılaştırarak açıklayınız. |
| 3) | Bir komünitede görülen mutualizm örneklerinden iki tanesini açıklayarak, bu tür etkileşimlerin ekosistemdeki önemini vurgulayınız. |
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/10-sinif-biyoloji-komunitelerde-turler-ici-ve-turler-disi-etkilesimler/etkinlikler