📄 10. Sınıf Biyoloji: Komünitelerde tür içi ve türler arası etkileşimler Çalışma Kağıdı
📌 1. Doğru / Yanlış
1. İki farklı türün aynı ekolojik niş için mücadele etmesine tür içi rekabet denir.
2. Liken birliğinde alg ve mantar arasındaki ilişki mutualizme örnektir.
3. Komensalizmde etkileşen iki türden biri fayda sağlarken, diğeri bu durumdan zarar görür.
4. Avcı canlıların sayısı arttıkça av olan canlıların sayısında hızlı bir artış gözlenir.
5. Amensalizmde bir tür bu etkileşimden zarar görürken, diğer tür etkilenmez.
✏️ 2. Boşluk Doldurma
🔗 3. Kavram Eşleştirme
✍️ 4. Kısa Cevaplı Sorular
1. Köpek balığı ile onun üzerinde yaşayan ve onun artıklarından beslenen vantuzlu balık (Echeneis) arasındaki simbiyotik ilişki tipinin adını yazınız.
2. Bitkisel parazitlerden yarı parazit bitkiler, üzerinde yaşadığı konak bitkiden hangi maddeleri alır?
3. Ekolojik nişleri tamamen aynı olan iki farklı tür aynı komünitede bir araya geldiğinde aralarında hangi etkileşim başlar?
🎯 5. Çoktan Seçmeli Sorular
1. Aşağıdaki simbiyotik ilişki örneklerinden hangisi mutualizme örnek olarak gösterilemez?
2. Komünitelerde görülen simbiyotik etkileşimlerle ilgili aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?
3. Aşağıda bazı canlılar arasındaki etkileşim örnekleri verilmiştir:
I. Ceviz ağacının yapraklarından dökülen salgıların altındaki diğer bitkilerin gelişimini engellemesi
II. Bir aslanın avladığı ceylanı yemesi
III. Tenyanın insan bağırsağında yaşayarak insana zarar vermesi
Bu etkileşimlerin doğru sınıflandırılması aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?
4. Aynı ekosistemde yaşayan ve ekolojik nişleri benzer olan iki farklı popülasyon arasında rekabet başladığında aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmesi beklenmez?
5. Parazit canlılar ile ilgili olarak verilen;
I. Hücre dışı sindirim enzimleri gelişmemiştir.
II. Konak canlıya zarar verirler.
III. İç parazitler genellikle sindirim sisteminde yaşar.
özelliklerinden hangileri tüm parazit canlılar (tek hücreli, bitkisel ve hayvansal parazitler dahil) için ortaktır?
📝 6. Açık Uçlu Klasik Sorular
1. Yarı parazit bitkiler ile tam parazit bitkiler arasındaki farkları fotosentez yapabilme ve konak canlıdan aldıkları maddeler açısından karşılaştırarak açıklayınız.
2. Gause'un Paramecium caudatum ve Paramecium aurelia türleri ile yaptığı rekabet deneyinin sonuçlarını açıklayınız. Rekabetin elenme prensibi (competitive exclusion) kavramını bu deney üzerinden değerlendiriniz.
3. Sıkı (zorunlu) mutualizm ile gevşek (protokooperasyon) mutualizm arasındaki farkı birer örnek vererek açıklayınız.
|
Ad Soyad: .................................. Sınıf / No: ....... / ......... Tarih: .... / .... / 202...
Komünitelerde tür içi ve türler arası etkileşimler Çalışma Kağıdı
|
PUAN
|
A. Doğru (D) / Yanlış (Y) Bölümü
| ( .... ) | İki farklı türün aynı ekolojik niş için mücadele etmesine tür içi rekabet denir. |
| ( .... ) | Liken birliğinde alg ve mantar arasındaki ilişki mutualizme örnektir. |
| ( .... ) | Komensalizmde etkileşen iki türden biri fayda sağlarken, diğeri bu durumdan zarar görür. |
| ( .... ) | Avcı canlıların sayısı arttıkça av olan canlıların sayısında hızlı bir artış gözlenir. |
| ( .... ) | Amensalizmde bir tür bu etkileşimden zarar görürken, diğer tür etkilenmez. |
B. Boşluk Doldurma Bölümü
| 1) | Bir bireyin ya da popülasyonun ekosistemdeki görevi veya işine .................... denir. |
| 2) | İki farklı türün karşılıklı olarak birbirine fayda sağladığı yaşam şekline .................... adı verilir. |
| 3) | Birlikte yaşayan canlılardan birinin yarar sağlarken diğerinin ne yarar ne de zarar gördüğü etkileşime .................... denir. |
| 4) | Bir canlının başka bir canlı üzerinde veya içinde yaşayarak ona zarar verip kendisinin fayda sağladığı ilişkiye .................... denir. |
| 5) | Aynı türe ait bireyler arasında besin, eş veya yaşam alanı için gerçekleşen mücadeleye .................... denir. |
🔗 3. Kavram Eşleştirme
D. Kısa Cevaplı Sorular
| 1) | Köpek balığı ile onun üzerinde yaşayan ve onun artıklarından beslenen vantuzlu balık (Echeneis) arasındaki simbiyotik ilişki tipinin adını yazınız. |
| 2) | Bitkisel parazitlerden yarı parazit bitkiler, üzerinde yaşadığı konak bitkiden hangi maddeleri alır? |
| 3) | Ekolojik nişleri tamamen aynı olan iki farklı tür aynı komünitede bir araya geldiğinde aralarında hangi etkileşim başlar? |
E. Çoktan Seçmeli Sorular
| 1) |
Aşağıdaki simbiyotik ilişki örneklerinden hangisi mutualizme örnek olarak gösterilemez?
A) İnsan bağırsağında yaşayan ve B ile K vitamini üreten bakteriler
B) Baklagillerin köklerinde yaşayan ve azot bağlayan Rhizobium bakterileri
C) Mantar ve alglerin oluşturduğu liken birliği
D) Ökse otunun üzerinde yaşadığı elma ağacından su ve mineral alması
E) Otçul memelilerin sindirim sisteminde yaşayan selüloz sindirici bakteriler
|
| 2) |
Komünitelerde görülen simbiyotik etkileşimlerle ilgili aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?
A) Komensalizm: (+ / 0)
B) Mutualizm: (+ / +)
C) Parazitizm: (+ / -)
D) Amensalizm: (- / 0)
E) Rekabet: (+ / -)
|
| 3) |
Aşağıda bazı canlılar arasındaki etkileşim örnekleri verilmiştir: I. Ceviz ağacının yapraklarından dökülen salgıların altındaki diğer bitkilerin gelişimini engellemesi II. Bir aslanın avladığı ceylanı yemesi III. Tenyanın insan bağırsağında yaşayarak insana zarar vermesi Bu etkileşimlerin doğru sınıflandırılması aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?
A) I: Amensalizm, II: Av-Avcı, III: Parazitizm
B) I: Komensalizm, II: Rekabet, III: Mutualizm
C) I: Parazitizm, II: Av-Avcı, III: Amensalizm
D) I: Amensalizm, II: Rekabet, III: Parazitizm
E) I: Mutualizm, II: Av-Avcı, III: Komensalizm
|
| 4) |
Aynı ekosistemde yaşayan ve ekolojik nişleri benzer olan iki farklı popülasyon arasında rekabet başladığında aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmesi beklenmez?
A) Türlerden birinin elenmesi veya başka bir alana göç etmesi
B) Kaynak paylaşımı yoluyla türlerin nişlerinde değişim olması
C) Her iki türün de birey sayısının aynı hızla sonsuza kadar artması
D) Türlerin büyüme eğrilerinde gerileme yaşanması
E) Doğal seçilim mekanizmasının devreye girmesi
|
| 5) |
Parazit canlılar ile ilgili olarak verilen; I. Hücre dışı sindirim enzimleri gelişmemiştir. II. Konak canlıya zarar verirler. III. İç parazitler genellikle sindirim sisteminde yaşar. özelliklerinden hangileri tüm parazit canlılar (tek hücreli, bitkisel ve hayvansal parazitler dahil) için ortaktır?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) I ve II
D) II ve III
E) I, II ve III
|
F. Açık Uçlu Klasik Sorular
| 1) | Yarı parazit bitkiler ile tam parazit bitkiler arasındaki farkları fotosentez yapabilme ve konak canlıdan aldıkları maddeler açısından karşılaştırarak açıklayınız. |
| 2) | Gause'un Paramecium caudatum ve Paramecium aurelia türleri ile yaptığı rekabet deneyinin sonuçlarını açıklayınız. Rekabetin elenme prensibi (competitive exclusion) kavramını bu deney üzerinden değerlendiriniz. |
| 3) | Sıkı (zorunlu) mutualizm ile gevşek (protokooperasyon) mutualizm arasındaki farkı birer örnek vererek açıklayınız. |
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/10-sinif-biyoloji-komunitelerde-tur-ici-ve-turler-arasi-etkilesimler/etkinlikler