🪄 İçerik Hazırla
🎓 10. Sınıf 📚 10. Sınıf Biyoloji

📄 10. Sınıf Biyoloji: Komünitelerde tür içi ve türler arası etkileşimler Çalışma Kağıdı

📌 1. Doğru / Yanlış

1. İki farklı türün aynı ekolojik niş için mücadele etmesine tür içi rekabet denir.

2. Liken birliğinde alg ve mantar arasındaki ilişki mutualizme örnektir.

3. Komensalizmde etkileşen iki türden biri fayda sağlarken, diğeri bu durumdan zarar görür.

4. Avcı canlıların sayısı arttıkça av olan canlıların sayısında hızlı bir artış gözlenir.

5. Amensalizmde bir tür bu etkileşimden zarar görürken, diğer tür etkilenmez.

✏️ 2. Boşluk Doldurma

1. Bir bireyin ya da popülasyonun ekosistemdeki görevi veya işine denir.
2. İki farklı türün karşılıklı olarak birbirine fayda sağladığı yaşam şekline adı verilir.
3. Birlikte yaşayan canlılardan birinin yarar sağlarken diğerinin ne yarar ne de zarar gördüğü etkileşime denir.
4. Bir canlının başka bir canlı üzerinde veya içinde yaşayarak ona zarar verip kendisinin fayda sağladığı ilişkiye denir.
5. Aynı türe ait bireyler arasında besin, eş veya yaşam alanı için gerçekleşen mücadeleye denir.

🔗 3. Kavram Eşleştirme

« Her iki türün de karşılıklı olarak fayda sağladığı simbiyotik ilişki tipi.
« Bir türün fayda sağladığı, diğer türün ise etkilenmediği (nötr kaldığı) ilişki tipi.
« Bir canlının diğerine zarar vererek ondan faydalandığı simbiyotik ilişki tipi.
« Bir türün zarar gördüğü, diğer türün ise bu durumdan etkilenmediği ilişki tipi.
« Bir organizmanın ekosistemdeki rolü, yaptığı iş ve üstlendiği görevler bütünü.

✍️ 4. Kısa Cevaplı Sorular

1. Köpek balığı ile onun üzerinde yaşayan ve onun artıklarından beslenen vantuzlu balık (Echeneis) arasındaki simbiyotik ilişki tipinin adını yazınız.

2. Bitkisel parazitlerden yarı parazit bitkiler, üzerinde yaşadığı konak bitkiden hangi maddeleri alır?

3. Ekolojik nişleri tamamen aynı olan iki farklı tür aynı komünitede bir araya geldiğinde aralarında hangi etkileşim başlar?

🎯 5. Çoktan Seçmeli Sorular

1. Aşağıdaki simbiyotik ilişki örneklerinden hangisi mutualizme örnek olarak gösterilemez?

2. Komünitelerde görülen simbiyotik etkileşimlerle ilgili aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?

3. Aşağıda bazı canlılar arasındaki etkileşim örnekleri verilmiştir:
I. Ceviz ağacının yapraklarından dökülen salgıların altındaki diğer bitkilerin gelişimini engellemesi
II. Bir aslanın avladığı ceylanı yemesi
III. Tenyanın insan bağırsağında yaşayarak insana zarar vermesi
Bu etkileşimlerin doğru sınıflandırılması aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?

4. Aynı ekosistemde yaşayan ve ekolojik nişleri benzer olan iki farklı popülasyon arasında rekabet başladığında aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmesi beklenmez?

5. Parazit canlılar ile ilgili olarak verilen;
I. Hücre dışı sindirim enzimleri gelişmemiştir.
II. Konak canlıya zarar verirler.
III. İç parazitler genellikle sindirim sisteminde yaşar.
özelliklerinden hangileri tüm parazit canlılar (tek hücreli, bitkisel ve hayvansal parazitler dahil) için ortaktır?

📝 6. Açık Uçlu Klasik Sorular

1. Yarı parazit bitkiler ile tam parazit bitkiler arasındaki farkları fotosentez yapabilme ve konak canlıdan aldıkları maddeler açısından karşılaştırarak açıklayınız.

2. Gause'un Paramecium caudatum ve Paramecium aurelia türleri ile yaptığı rekabet deneyinin sonuçlarını açıklayınız. Rekabetin elenme prensibi (competitive exclusion) kavramını bu deney üzerinden değerlendiriniz.

3. Sıkı (zorunlu) mutualizm ile gevşek (protokooperasyon) mutualizm arasındaki farkı birer örnek vererek açıklayınız.