🪄 İçerik Hazırla
🎓 10. Sınıf 📚 10. Sınıf Biyoloji

📄 10. Sınıf Biyoloji: Komünitelerde süksesyon Çalışma Kağıdı

📌 1. Doğru / Yanlış

1. Birincil süksesyon, üzerinde hiçbir canlı türünün bulunmadığı ve toprak oluşumunun henüz gerçekleşmediği alanlarda başlar.

2. Yangın, sel ve aşırı otlatma gibi nedenlerle bozulan komünitelerde gerçekleşen sıralı değişime ikincil süksesyon denir.

3. Süksesyonun en kararlı ve dengeli olan son evresine öncü evre adı verilir.

4. Birincil süksesyonda ortama ilk yerleşen ve toprak oluşumuna katkı sağlayan canlılara öncü tür denir.

5. İkincil süksesyonun başlangıcında toprak tabakası bulunmadığı için süreç birincil süksesyona göre çok daha yavaş ilerler.

✏️ 2. Boşluk Doldurma

1. Süksesyon sürecinde komünitenin kararlı, dengeli ve olgun bir yapıya ulaştığı son aşamaya denir.
2. Üzerinde toprak tabakası bulunmayan çıplak kayalık alanlarda süksesyonu başlatan ilk canlı grubu genellikle birliğidir.
3. Mevcut bir komünitenin yangın veya tarımsal faaliyetler gibi nedenlerle bozulması sonucu toprak yapısı korunarak başlayan sıralı değişime süksesyon denir.
4. Birincil süksesyonda liken evresinden sonra toprak oluştukça ortama yerleşen ve nemli alanları tercih eden otsuz bitki grubu evresini oluşturur.
5. Belirli bir bölgede uzun zaman dilimi içinde türlerin sırayla birbirinin yerini alması sürecine genel olarak adı verilir.

🔗 3. Kavram Eşleştirme

« Toprak tabakasının bulunmadığı, buzul alanları veya volkanik adalar gibi çıplak alanlarda başlayan sıralı değişim.
« Yangın, kesim veya aşırı otlatma gibi etkilerle bozulan ancak toprağı korunmuş alanlarda gerçekleşen sıralı değişim.
« Süksesyonun başlangıcında ortama ilk yerleşen, zor şartlara dayanıklı ve toprak oluşumunu başlatan canlılar.
« Çevre koşullarında büyük bir değişiklik olmadığı sürece dengede kalan, süksesyonun son kararlı komünite evresi.
« Birincil süksesyonda kayaların parçalanmasını sağlayarak toprak oluşumunu başlatan ilk evre.

✍️ 4. Kısa Cevaplı Sorular

1. Birincil süksesyon ile ikincil süksesyon arasındaki en temel fark nedir?

2. Birincil süksesyonun evrelerini sırasıyla yazınız.

3. Süksesyon sürecinde komünitenin kararlı hale gelmesine ne ad verilir?

🎯 5. Çoktan Seçmeli Sorular

1. Birincil süksesyon sürecinde gerçekleşen olaylar düşünüldüğünde, aşağıdakilerden hangisi diğerlerinden daha sonra gerçekleşir?

2. Bir ekosistemde meydana gelen;
I. Orman yangını sonrasında tahrip olan alanda yeni bitkilerin yetişmesi
II. Volkanik patlama sonucu oluşan lav örtüsü üzerinde canlılığın başlaması
III. Terk edilmiş bir tarım arazisinde zamanla çalı ve ağaçların gelişmesi

olaylarından hangileri ikincil süksesyona örnek oluşturur?

3. Süksesyon süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

4. Birincil süksesyonun ilk evresi olan liken evresinde likenlerin kayaları parçalayarak toprak oluşturması, sonraki evrelerde hangi canlı grubunun ortama yerleşmesini kolaylaştırır?

5. Aşağıdaki faktörlerden hangisi bir bölgede ikincil süksesyonun başlamasına neden olan antropojenik (insan kaynaklı) veya doğal bir afet değildir?

📝 6. Açık Uçlu Klasik Sorular

1. Bir orman yangını sonrasında yanan alanda gerçekleşen ikincil süksesyon aşamalarını ve bu sürecin neden birincil süksesyona göre daha hızlı tamamlandığını açıklayınız.

2. Öncü tür kavramını tanımlayarak, birincil süksesyondaki önemini ve en bilinen öncü tür örneğini yazınız.

3. Klimaks nedir? Bir komünitenin klimaks evresine ulaşması, o komünitede hiçbir değişimin olmayacağı anlamına mı gelir? Açıklayınız.