📄 10. Sınıf Biyoloji: Komünitelerde süksesyon Çalışma Kağıdı
📌 1. Doğru / Yanlış
1. Birincil süksesyon, üzerinde hiçbir canlı türünün bulunmadığı ve toprak oluşumunun henüz gerçekleşmediği alanlarda başlar.
2. Yangın, sel ve aşırı otlatma gibi nedenlerle bozulan komünitelerde gerçekleşen sıralı değişime ikincil süksesyon denir.
3. Süksesyonun en kararlı ve dengeli olan son evresine öncü evre adı verilir.
4. Birincil süksesyonda ortama ilk yerleşen ve toprak oluşumuna katkı sağlayan canlılara öncü tür denir.
5. İkincil süksesyonun başlangıcında toprak tabakası bulunmadığı için süreç birincil süksesyona göre çok daha yavaş ilerler.
✏️ 2. Boşluk Doldurma
🔗 3. Kavram Eşleştirme
✍️ 4. Kısa Cevaplı Sorular
1. Birincil süksesyon ile ikincil süksesyon arasındaki en temel fark nedir?
2. Birincil süksesyonun evrelerini sırasıyla yazınız.
3. Süksesyon sürecinde komünitenin kararlı hale gelmesine ne ad verilir?
🎯 5. Çoktan Seçmeli Sorular
1. Birincil süksesyon sürecinde gerçekleşen olaylar düşünüldüğünde, aşağıdakilerden hangisi diğerlerinden daha sonra gerçekleşir?
2. Bir ekosistemde meydana gelen;
I. Orman yangını sonrasında tahrip olan alanda yeni bitkilerin yetişmesi
II. Volkanik patlama sonucu oluşan lav örtüsü üzerinde canlılığın başlaması
III. Terk edilmiş bir tarım arazisinde zamanla çalı ve ağaçların gelişmesi
olaylarından hangileri ikincil süksesyona örnek oluşturur?
3. Süksesyon süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
4. Birincil süksesyonun ilk evresi olan liken evresinde likenlerin kayaları parçalayarak toprak oluşturması, sonraki evrelerde hangi canlı grubunun ortama yerleşmesini kolaylaştırır?
5. Aşağıdaki faktörlerden hangisi bir bölgede ikincil süksesyonun başlamasına neden olan antropojenik (insan kaynaklı) veya doğal bir afet değildir?
📝 6. Açık Uçlu Klasik Sorular
1. Bir orman yangını sonrasında yanan alanda gerçekleşen ikincil süksesyon aşamalarını ve bu sürecin neden birincil süksesyona göre daha hızlı tamamlandığını açıklayınız.
2. Öncü tür kavramını tanımlayarak, birincil süksesyondaki önemini ve en bilinen öncü tür örneğini yazınız.
3. Klimaks nedir? Bir komünitenin klimaks evresine ulaşması, o komünitede hiçbir değişimin olmayacağı anlamına mı gelir? Açıklayınız.
|
Ad Soyad: .................................. Sınıf / No: ....... / ......... Tarih: .... / .... / 202...
Komünitelerde süksesyon Çalışma Kağıdı
|
PUAN
|
A. Doğru (D) / Yanlış (Y) Bölümü
| ( .... ) | Birincil süksesyon, üzerinde hiçbir canlı türünün bulunmadığı ve toprak oluşumunun henüz gerçekleşmediği alanlarda başlar. |
| ( .... ) | Yangın, sel ve aşırı otlatma gibi nedenlerle bozulan komünitelerde gerçekleşen sıralı değişime ikincil süksesyon denir. |
| ( .... ) | Süksesyonun en kararlı ve dengeli olan son evresine öncü evre adı verilir. |
| ( .... ) | Birincil süksesyonda ortama ilk yerleşen ve toprak oluşumuna katkı sağlayan canlılara öncü tür denir. |
| ( .... ) | İkincil süksesyonun başlangıcında toprak tabakası bulunmadığı için süreç birincil süksesyona göre çok daha yavaş ilerler. |
B. Boşluk Doldurma Bölümü
| 1) | Süksesyon sürecinde komünitenin kararlı, dengeli ve olgun bir yapıya ulaştığı son aşamaya .................... denir. |
| 2) | Üzerinde toprak tabakası bulunmayan çıplak kayalık alanlarda süksesyonu başlatan ilk canlı grubu genellikle .................... birliğidir. |
| 3) | Mevcut bir komünitenin yangın veya tarımsal faaliyetler gibi nedenlerle bozulması sonucu toprak yapısı korunarak başlayan sıralı değişime .................... süksesyon denir. |
| 4) | Birincil süksesyonda liken evresinden sonra toprak oluştukça ortama yerleşen ve nemli alanları tercih eden otsuz bitki grubu .................... evresini oluşturur. |
| 5) | Belirli bir bölgede uzun zaman dilimi içinde türlerin sırayla birbirinin yerini alması sürecine genel olarak .................... adı verilir. |
🔗 3. Kavram Eşleştirme
D. Kısa Cevaplı Sorular
| 1) | Birincil süksesyon ile ikincil süksesyon arasındaki en temel fark nedir? |
| 2) | Birincil süksesyonun evrelerini sırasıyla yazınız. |
| 3) | Süksesyon sürecinde komünitenin kararlı hale gelmesine ne ad verilir? |
E. Çoktan Seçmeli Sorular
| 1) |
Birincil süksesyon sürecinde gerçekleşen olaylar düşünüldüğünde, aşağıdakilerden hangisi diğerlerinden daha sonra gerçekleşir?
A) Toprak oluşumunun başlaması
B) Likenlerin ortama yerleşmesi
C) Otsu bitkilerin baskın hale gelmesi
D) Çalı ve bodur ağaçların gelişmesi
E) Büyük ağaçların oluşturduğu kararlı klimaks evresine ulaşılması
|
| 2) |
Bir ekosistemde meydana gelen; I. Orman yangını sonrasında tahrip olan alanda yeni bitkilerin yetişmesi II. Volkanik patlama sonucu oluşan lav örtüsü üzerinde canlılığın başlaması III. Terk edilmiş bir tarım arazisinde zamanla çalı ve ağaçların gelişmesi olaylarından hangileri ikincil süksesyona örnek oluşturur?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) I ve II
D) I ve III
E) I, II ve III
|
| 3) |
Süksesyon süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
A) Süksesyon sürecinde komünitedeki tür çeşitliliği zamanla değişir.
B) Birincil süksesyon, ikincil süksesyona göre çok daha uzun sürede gerçekleşir.
C) Klimaks evresine ulaşmış bir komünitede hiçbir canlı türü değişmez ve her şey tamamen sabittir.
D) Öncü türler, yaşam koşullarının çok zor olduğu alanlarda hayatta kalabilen canlılardır.
E) İkincil süksesyonda toprak yapısı hazır olduğu için liken evresine gerek duyulmaz.
|
| 4) |
Birincil süksesyonun ilk evresi olan liken evresinde likenlerin kayaları parçalayarak toprak oluşturması, sonraki evrelerde hangi canlı grubunun ortama yerleşmesini kolaylaştırır?
A) Yosunlar
B) Çalılar
C) Otsu bitkiler
D) İğne yapraklı ağaçlar
E) Geniş yapraklı ağaçlar
|
| 5) |
Aşağıdaki faktörlerden hangisi bir bölgede ikincil süksesyonun başlamasına neden olan antropojenik (insan kaynaklı) veya doğal bir afet değildir?
A) Aşırı otlatma
B) Orman yangınları
C) Tarım arazisi açma çalışmaları
D) Buzulların erimesiyle tamamen çıplak kayaların ortaya çıkması
E) Aşırı ağaç kesimi
|
F. Açık Uçlu Klasik Sorular
| 1) | Bir orman yangını sonrasında yanan alanda gerçekleşen ikincil süksesyon aşamalarını ve bu sürecin neden birincil süksesyona göre daha hızlı tamamlandığını açıklayınız. |
| 2) | Öncü tür kavramını tanımlayarak, birincil süksesyondaki önemini ve en bilinen öncü tür örneğini yazınız. |
| 3) | Klimaks nedir? Bir komünitenin klimaks evresine ulaşması, o komünitede hiçbir değişimin olmayacağı anlamına mı gelir? Açıklayınız. |
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/10-sinif-biyoloji-komunitelerde-suksesyon/etkinlikler