📄 10. Sınıf Biyoloji: Kalıtım ve biyolojik çeşitlilik Çalışma Kağıdı
📌 1. Doğru / Yanlış
1. Fenotip, bir canlının genetik yapısı ile çevre etkileşimi sonucu ortaya çıkan dış görünüşüdür.
2. Homozigot durumda etkisini gösteremeyen, sadece heterozigot durumda fenotipte beliren gene çekinik (resesif) gen denir.
3. AB kan grubuna sahip bir bireyin alyuvarlarında hem A hem de B antijeni bulunur.
4. Hemofili, X kromozomunun homolog olmayan segmentinde taşınan çekinik bir hastalıktır.
5. Bağımsız genlerde, heterozigot karakter sayısı arttıkça oluşabilecek gamet çeşidi sayısı azalır.
✏️ 2. Boşluk Doldurma
🔗 3. Kavram Eşleştirme
✍️ 4. Kısa Cevaplı Sorular
1. Genotipi \(AaBbDd\) olan bağımsız genlere sahip bir bireyin oluşturabileceği gamet çeşidi sayısı kaçtır?
2. Alyuvar zarında antijen bulundurmayan ve plazmasında hem anti-A hem de anti-B antikoru bulunduran kan grubu hangisidir?
3. X kromozomuna bağlı çekinik bir özellik olan renk körlüğü geni taşıyıcısı bir anne ile sağlıklı bir babanın erkek çocuklarının renk körü olma olasılığı yüzde kaçtır?
🎯 5. Çoktan Seçmeli Sorular
1. Genotipi \(AaBb\) olan iki bireyin çaprazlanması (kendileştirilmesi) sonucu, fenotipte her iki karakter bakımından da çekinik (aabb) bir bireyin oluşma olasılığı kaçtır? (Genler bağımsızdır.)
2. Kan grupları ile ilgili olarak aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?
3. Aşağıdaki soyağacında otozomal çekinik bir özelliği fenotipinde gösteren bireyler taralı olarak verilmiştir.
I. 1 numaralı birey heterozigottur.
II. 2 numaralı birey kesinlikle homozigot baskındır.
III. Taralı bireylerin genotipi homozigot çekiniktir (aa).
Buna göre yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
4. Hemofili hastası bir erkek ile taşıyıcı bir kadının evliliğinden doğacak çocuklarla ilgili;
I. Kız çocuklarının hemofili hastası olma olasılığı %50'dir.
II. Erkek çocuklarının tamamı sağlıklı olur.
III. Taşıyıcı kız çocukları olabilir.
ifadelerinden hangileri doğrudur?
5. Bağlı genlerle ilgili olarak;
I. Aynı kromozom üzerinde bulunurlar.
II. Mayoz bölünme sırasında crossing-over gerçekleşmezse birlikte kalıtılma eğilimindedirler.
III. Aralarındaki mesafe arttıkça crossing-over ile ayrılma olasılıkları azalır.
ifadelerinden hangileri doğrudur?
📝 6. Açık Uçlu Klasik Sorular
1. Genotipi \(AaBBDd\) olan bir canlıda A ve B genleri bağlı, diğer genler bağımsızdır. Bu canlıda crossing-over gerçekleşmeden ve crossing-over gerçekleşerek oluşabilecek gamet çeşidi sayılarını işlem basamaklarını göstererek bulunuz.
2. A Rh pozitif bir anne ile B Rh pozitif bir babanın ilk çocukları 0 Rh negatif fenotipinde doğmuştur. Buna göre anne ve babanın genotiplerini belirleyerek, ikinci çocuklarının AB Rh pozitif olma olasılığını hesaplayınız.
3. Renk körlüğü (X kromozomuna bağlı çekinik) ve yapışık parmaklılık (Y kromozomuna bağlı) genetik özelliklerinin kalıtım şekillerini karşılaştırarak erkek ve dişi bireylerde görülme sıklıklarını açıklayınız.
|
Ad Soyad: .................................. Sınıf / No: ....... / ......... Tarih: .... / .... / 202...
Kalıtım ve biyolojik çeşitlilik Çalışma Kağıdı
|
PUAN
|
A. Doğru (D) / Yanlış (Y) Bölümü
| ( .... ) | Fenotip, bir canlının genetik yapısı ile çevre etkileşimi sonucu ortaya çıkan dış görünüşüdür. |
| ( .... ) | Homozigot durumda etkisini gösteremeyen, sadece heterozigot durumda fenotipte beliren gene çekinik (resesif) gen denir. |
| ( .... ) | AB kan grubuna sahip bir bireyin alyuvarlarında hem A hem de B antijeni bulunur. |
| ( .... ) | Hemofili, X kromozomunun homolog olmayan segmentinde taşınan çekinik bir hastalıktır. |
| ( .... ) | Bağımsız genlerde, heterozigot karakter sayısı arttıkça oluşabilecek gamet çeşidi sayısı azalır. |
B. Boşluk Doldurma Bölümü
| 1) | Bir karakter için anne ve babadan aynı alellerin alınması durumuna .................... denir. |
| 2) | Heterozigot durumda her iki alelin de fenotipte etkisini eşit derecede göstermesine .................... adı verilir. |
| 3) | Canlıların sahip olduğu genlerin tamamına .................... denir. |
| 4) | Bir popülasyonda aynı karaktere etki eden alel sayısının ikiden fazla olması durumuna .................... denir. |
| 5) | Dişi bireyde iki tane X kromozomu bulunurken, erkek bireyde bir X ve bir .................... kromozomu bulunur. |
🔗 3. Kavram Eşleştirme
D. Kısa Cevaplı Sorular
| 1) | Genotipi \(AaBbDd\) olan bağımsız genlere sahip bir bireyin oluşturabileceği gamet çeşidi sayısı kaçtır? |
| 2) | Alyuvar zarında antijen bulundurmayan ve plazmasında hem anti-A hem de anti-B antikoru bulunduran kan grubu hangisidir? |
| 3) | X kromozomuna bağlı çekinik bir özellik olan renk körlüğü geni taşıyıcısı bir anne ile sağlıklı bir babanın erkek çocuklarının renk körü olma olasılığı yüzde kaçtır? |
E. Çoktan Seçmeli Sorular
| 1) |
Genotipi \(AaBb\) olan iki bireyin çaprazlanması (kendileştirilmesi) sonucu, fenotipte her iki karakter bakımından da çekinik (aabb) bir bireyin oluşma olasılığı kaçtır? (Genler bağımsızdır.)
A) 1/16
B) 3/16
C) 9/16
D) 1/4
E) 1/2
|
| 2) |
Kan grupları ile ilgili olarak aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?
A) AB kan grubunun plazmasında antikor bulunmaz.
B) 0 kan grubunun alyuvar zarında antijen bulunmaz.
C) Rh pozitif bir bireyin alyuvar zarında Rh antijeni bulunur.
D) Kan uyuşmazlığı (eritroblastosis fetalis), anne Rh pozitif, bebek Rh negatif olduğunda görülür.
E) A kan grubuna sahip bir bireyin plazmasında anti-B antikoru bulunur.
|
| 3) |
Aşağıdaki soyağacında otozomal çekinik bir özelliği fenotipinde gösteren bireyler taralı olarak verilmiştir. I. 1 numaralı birey heterozigottur. II. 2 numaralı birey kesinlikle homozigot baskındır. III. Taralı bireylerin genotipi homozigot çekiniktir (aa). Buna göre yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
B) Yalnız III
C) I ve III
D) II ve III
E) I, II ve III
|
| 4) |
Hemofili hastası bir erkek ile taşıyıcı bir kadının evliliğinden doğacak çocuklarla ilgili; I. Kız çocuklarının hemofili hastası olma olasılığı %50'dir. II. Erkek çocuklarının tamamı sağlıklı olur. III. Taşıyıcı kız çocukları olabilir. ifadelerinden hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) I ve III
D) II ve III
E) I, II ve III
|
| 5) |
Bağlı genlerle ilgili olarak; I. Aynı kromozom üzerinde bulunurlar. II. Mayoz bölünme sırasında crossing-over gerçekleşmezse birlikte kalıtılma eğilimindedirler. III. Aralarındaki mesafe arttıkça crossing-over ile ayrılma olasılıkları azalır. ifadelerinden hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
B) I ve II
C) I ve III
D) II ve III
E) I, II ve III
|
F. Açık Uçlu Klasik Sorular
| 1) | Genotipi \(AaBBDd\) olan bir canlıda A ve B genleri bağlı, diğer genler bağımsızdır. Bu canlıda crossing-over gerçekleşmeden ve crossing-over gerçekleşerek oluşabilecek gamet çeşidi sayılarını işlem basamaklarını göstererek bulunuz. |
| 2) | A Rh pozitif bir anne ile B Rh pozitif bir babanın ilk çocukları 0 Rh negatif fenotipinde doğmuştur. Buna göre anne ve babanın genotiplerini belirleyerek, ikinci çocuklarının AB Rh pozitif olma olasılığını hesaplayınız. |
| 3) | Renk körlüğü (X kromozomuna bağlı çekinik) ve yapışık parmaklılık (Y kromozomuna bağlı) genetik özelliklerinin kalıtım şekillerini karşılaştırarak erkek ve dişi bireylerde görülme sıklıklarını açıklayınız. |
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/10-sinif-biyoloji-kalitim-ve-biyolojik-cesitlilik/etkinlikler