🪄 İçerik Hazırla
🎓 10. Sınıf 📚 10. Sınıf Biyoloji

📄 10. Sınıf Biyoloji: Enerji dönüşümleri Çalışma Kağıdı

📌 1. Doğru / Yanlış

1. Bir besin piramidinde üreticilerden tüketicilere doğru gidildikçe aktarılan enerji miktarı artar.

2. Ekosistemdeki enerji akışı tek yönlüdür ve güneşten üreticilere, oradan da tüketicilere doğrudur.

3. Biyolojik birikim (zehirli madde miktarı), besin piramidinin en üst basamağındaki canlılarda en fazla oranda görülür.

4. Ayrıştırıcılar (saprofitler), besin piramidinin sadece en alt basamağında yer alır ve diğer basamaklarla doğrudan ilişkisi yoktur.

5. Besin zincirindeki her bir beslenme basamağına trofik düzey adı verilir.

✏️ 2. Boşluk Doldurma

1. Ekosistemde enerjinin temel kaynağı güneştir ve üreticiler bu enerjiyi fotosentez yoluyla bağ enerjisine dönüştürür.
2. Besin piramidinde bir basamaktan bir üst basamağa enerjinin yaklaşık olarak sadece %10'u aktarılır, bu duruma yasası denir.
3. Besin zincirinde üreticilerle beslenen otçul canlılar, tüketiciler olarak adlandırılır.
4. Ekosistemdeki organik atıkları parçalayarak inorganik maddelere dönüştüren canlı grubuna denir.
5. Bir trofik düzeydeki canlıların toplam kuru ağırlığına adı verilir.

🔗 3. Kavram Eşleştirme

« Güneş enerjisini kullanarak inorganik maddelerden organik besin sentezleyen canlılardır.
« Ağır metaller gibi parçalanamayan zehirli maddelerin üst trofik düzeylerde birikmesidir.
« Canlıların besin zincirinde işgal ettiği beslenme basamağıdır.
« Ölü organik maddeleri hücresel solunumla parçalayarak madde döngüsüne katkı sağlayan canlılardır.
« Bir beslenme basamağındaki canlıların sahip olduğu toplam kuru ağırlıktır.

✍️ 4. Kısa Cevaplı Sorular

1. Besin piramidinde aşağıdan yukarıya doğru gidildikçe birey sayısı genellikle nasıl değişir?

2. Besin zincirinde aktarılamayan ve kaybolan enerji çoğunlukla hangi enerji formuna dönüşerek çevreye yayılır?

3. Bir ekosistemde üreticilerin toplam biyokütlesi mi yoksa üçüncül tüketicilerin toplam biyokütlesi mi daha fazladır?

🎯 5. Çoktan Seçmeli Sorular

1. Bir ekosistemdeki besin piramidinde aşağıdan yukarıya doğru çıkıldıkça gerçekleşen değişimlerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

2. Bir besin zincirinde yer alan canlılar şunlardır: I. Çekirge, II. Ot, III. Kurbağa, IV. Yılan. Bu canlıların oluşturduğu besin piramidinde biyolojik birikimin en fazla olandan en az olana doğru sıralanışı aşağıdakilerden hangisidir?

3. Ekosistemdeki enerji akışı ile ilgili; I. Enerji akışı tek yönlüdür, II. Enerjinin büyük kısmı her basamakta ısı olarak kaybedilir, III. Ayrıştırıcılar enerjiyi tekrar güneş enerjisine dönüştürür. ifadelerinden hangileri doğrudur?

4. Bir göl ekosisteminde fitoplanktonlar ile başlayan bir besin zincirinde, fitoplanktonların toplam enerjisi \(10000\) Joule ise, onlarla beslenen zooplanktonlara aktarılan enerji miktarı yaklaşık kaç Joule olur?

5. Aşağıdaki canlı gruplarından hangisi besin piramidinin tüm trofik düzeylerindeki organik atıkları parçalayarak ekosisteme geri kazandırır?

📝 6. Açık Uçlu Klasik Sorular

1. Ekosistemlerdeki enerji akışının 'tek yönlü' olması ne anlama gelmektedir? Açıklayınız.

2. Besin piramidinde yukarı doğru çıkıldıkça aktarılan enerjinin azalmasının (yüzde on yasası) nedenlerini yazınız.

3. Biyolojik birikim (toksik madde birikimi) kavramını açıklayarak, besin zincirinin en üstündeki canlıların bu durumdan neden en çok etkilendiğini belirtiniz.