✅ 10. Sınıf Biyoloji: Ekosistemin cansız ve canlı bileşenleri arasındaki ilişkiler Test Çöz
✅ 10. Sınıf Biyoloji: Ekosistemin cansız ve canlı bileşenleri arasındaki ilişkiler Testi
Ekosistemi etkileyen abiyotik (cansız) faktörlerden biri olan sıcaklık ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
A) Canlılardaki enzimlerin çalışma hızını doğrudan etkiler.B) Canlıların yeryüzündeki coğrafi dağılışını sınırlandıran önemli bir etkendir.
C) Bazı hayvan türlerinin göç etme ve kış uykusuna yatma gibi davranışlarını tetikler.
D) Sıcaklık değişimleri sadece üretici canlılar için hayati öneme sahiptir.
E) Bitkilerde terleme hızı ve su kaybı üzerinde belirleyici bir rol oynar.
Ekosistemdeki biyotik (canlı) faktörlerden biri olan ayrıştırıcılar (saprofitler) ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
A) Sadece prokaryot hücre yapısına sahip canlı gruplarından oluşurlar.B) Organik atıkları inorganik maddelere dönüştürerek madde döngüsüne katkı sağlarlar.
C) Atmosferdeki oksijen gazının temel kaynağını oluştururlar.
D) Besin zincirinin sadece en üst basamağında yer alırlar ve diğer basamaklarla ilişkileri yoktur.
E) Kendi besinlerini kloroplastlarında fotosentez yoluyla üretirler.
Işık faktörünün ekosistemdeki canlılar üzerindeki etkileriyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
A) Fotosentez yapan üretici canlılar için temel enerji kaynağıdır.B) Bazı hayvanların aktif olduğu zaman dilimlerini (gece veya gündüz) belirler.
C) Bitkilerin çiçeklenme ve yaprak dökümü gibi fizyolojik süreçlerini etkiler.
D) Sadece karasal ekosistemlerde etkilidir, sucul ekosistemlerdeki canlıları etkilemez.
E) Göçmen kuşların göç zamanının belirlenmesinde gün uzunluğu (fotoperiyot) etkilidir.
Ekosistemin biyotik bileşenlerinden biri olan üretici (ototrof) canlılar ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
A) Tamamı klorofil pigmentine sahip olup sadece ışık enerjisini kullanır.B) İnorganik maddelerden organik madde sentezi gerçekleştirirler.
C) Hücre dışı sindirim enzimleriyle organik atıkları parçalarlar.
D) Besin zincirinde her zaman en son basamakta yer alırlar.
E) Sadece çok hücreli ökaryot canlılardan oluşurlar.
Bir göl ekosisteminde yaşayan bir balık türünün birey sayısı, suyun sıcaklığı ve pH değerine bağlı olarak değişim göstermektedir. Bu balık türünün sıcaklık toleransı $15\ ^\circ\text{C}$ ile $25\ ^\circ\text{C}$ arasında, pH toleransı ise $6.5$ ile $8.5$ arasındadır.
Buna göre, bu göl ekosisteminde meydana gelen aşağıdaki değişimlerden hangisi bu balık popülasyonunun hayatta kalmasını en olumsuz etkiler?
B) Sıcaklığın $20\ ^\circ\text{C}$'de sabit kalması, pH'ın $7.5$'ten $8.0$'e yükselmesi
C) Sıcaklığın $24\ ^\circ\text{C}$'den $12\ ^\circ\text{C}$'ye düşmesi, pH'ın $7.2$'den $5.8$'e düşmesi
D) Sıcaklığın $16\ ^\circ\text{C}$'den $20\ ^\circ\text{C}$'ye çıkması, pH'ın $8.0$'den $7.2$'ye düşmesi
E) Sıcaklığın $22\ ^\circ\text{C}$'de sabit kalması, pH'ın $7.0$'den $7.8$'e yükselmesi
Bir ekosistemdeki canlı bileşenler (biyotik faktörler) arasındaki madde akışı ile ilgili:
I. Üreticiler, abiyotik ortamdan aldıkları inorganik maddeleri organik besine dönüştürür.
II. Tüketiciler, ihtiyaç duydukları organik maddeleri hem üreticilerden hem de diğer tüketicilerden elde edebilir.
III. Ayrıştırıcılar, organik atıkları parçalayarak abiyotik ortama inorganik madde kazandırır.
ifadelerinden hangileri doğrudur?
B) Yalnız II
C) I ve III
D) II ve III
E) I, II ve III
Sucul ekosistemlerde derinlere inildikçe ışık geçirgenliği azalır. Bu durum sucul ekosistemlerdeki canlıların dikey dağılımını doğrudan etkiler.
Buna göre, derinliği fazla olan bir göl ekosisteminde karşılaşılan;
I. Fotosentez yapan alglerin çoğunlukla yüzeye yakın kısımlarda (fotik bölge) yoğunlaşması,
II. Derinlere inildikçe kemosentez yapan bakterilerin sayısının hızla azalması,
III. Işığın ulaşamadığı derin bölgelerde (afotik bölge) sadece heterotrof (tüketici ve ayrıştırıcı) canlıların yaşayabilmesi
durumlarından hangileri ışık faktörünün biyotik bileşenler üzerindeki doğrudan etkisine örnek olarak gösterilebilir?
B) Yalnız II
C) I ve III
D) II ve III
E) I, II ve III
Toprak pH'ı, topraktaki minerallerin çözünürlüğünü ve dolayısıyla bitkiler tarafından alınabilirliğini doğrudan etkiler. Örneğin, asidik topraklarda demir ve mangan gibi mineraller daha kolay çözünürken, kalsiyum ve magnezyumun alınabilirliği azalır. Bazı bitki türleri sadece asidik topraklarda iyi gelişirken, bazıları ise nötr veya hafif alkali topraklarda iyi gelişir.
Buna göre, toprak pH'ının değişimi ile ilgili;
I. Bitki türlerinin coğrafi yayılışını sınırlandırabilir.
II. Topraktaki mikroorganizma (ayrıştırıcı) faaliyetlerini etkileyerek madde döngüsünün hızını değiştirebilir.
III. Bitkilerin mineral beslenmesini dolaylı olarak etkiler.
yargılarından hangileri doğrudur?
B) I ve II
C) I ve III
D) II ve III
E) I, II ve III
Ekosistemde biyotik (canlı) ve abiyotik (cansız) faktörler karşılıklı etkileşim halindedir.
Aşağıdaki olaylardan hangisi, "biyotik faktörlerin abiyotik faktörleri etkilemesine" örnek olarak gösterilemez?
B) Ayrıştırıcıların faaliyetiyle toprak pH'ının değişmesi
C) Aşırı sıcaklık artışı nedeniyle göldeki balık ölümlerinin gerçekleşmesi
D) Baklagil köklerindeki bakterilerin toprağın azot miktarını artırması
E) Bitkilerin fotosentez yaparak atmosferdeki karbondioksit oranını azaltması
Bir canlının ekosistemdeki görevi veya yaptığı işe "ekolojik niş", yaşamını en iyi şekilde sürdürebildiği ve uyum sağladığı doğal yaşam alanına ise "habitat" denir.
Buna göre, ekolojik nişleri benzer olan iki farklı tüketici türü ile ilgili;
I. Aynı habitatı paylaşıyorlarsa aralarında besin için rekabet görülebilir.
II. Abiyotik faktörlerdeki (örneğin sıcaklık) ani bir değişim, her iki türün de popülasyon yoğunluğunu benzer şekilde etkileyebilir.
III. Biri otçul diğeri etçil beslendiği için ekolojik nişleri tamamen aynıdır.
ifadelerinden hangileri doğrudur?
B) Yalnız II
C) I ve II
D) II ve III
E) I, II ve III
Su, ekosistemdeki en önemli abiyotik faktörlerden biridir.
Suyun canlılar üzerindeki etkileriyle ilgili olarak aşağıda verilenlerden hangisi yanlıştır?
B) Suyun öz ısısının yüksek olması, sucul ekosistemlerdeki ani sıcaklık değişimlerini engelleyerek canlılar için kararlı bir ortam sunar.
C) Karasal ortama uyum sağlamış bitkilerin yaprak yüzeylerindeki kutikula tabakasının kalınlığı, su kaybını önlemeye yönelik bir adaptasyondur.
D) Su, iyi bir çözücü olduğundan bitkilerin topraktaki mineralleri kökleriyle alabilmesini kolaylaştırır.
E) Tüm ototrof canlılar, fotosentez sırasında hidrojen kaynağı olarak sadece su kullanmak zorundadır.
Bir araştırmacı, aynı ekosistemde yaşayan X, Y ve Z türlerinin sıcaklık ve tuzluluk tolerans aralıklarını incelemiştir. Elde edilen veriler şu şekildedir:
- X türü: Sıcaklık toleransı $10\ ^\circ\text{C} - 25\ ^\circ\text{C}$, Tuzluluk toleransı %1 - %3
- Y türü: Sıcaklık toleransı $20\ ^\circ\text{C} - 35\ ^\circ\text{C}$, Tuzluluk toleransı %3 - %5
- Z türü: Sıcaklık toleransı $5\ ^\circ\text{C} - 15\ ^\circ\text{C}$, Tuzluluk toleransı %0.5 - %2
Bu verilere göre, araştırmacının yaptığı aşağıdaki yorumlardan hangisi kesinlikle doğrudur?
B) Y türünün sıcaklık değişimlerine karşı tolerans aralığı, Z türünün tolerans aralığından daha dardır.
C) Üç türün de aynı anda canlı kalabildiği ortak bir sıcaklık değeri vardır.
D) Sıcaklığın $22\ ^\circ\text{C}$ ve tuzluluğun %4 olduğu bir ortamda X ve Y türleri birlikte yaşayabilir.
E) Z türü, tuzluluk oranı yüksek olan ortamlara X türünden daha dayanıklıdır.
Toprakta gerçekleşen azot döngüsü olayları ve bu olaylarda görev alan canlılar ile ilgili aşağıdaki durumlardan hangisi, "abiyotik bir faktörün biyotik bir faktör üzerindeki sınırlayıcı etkisine" örnek olarak gösterilemez?
A) Toprağın aşırı sulanması sonucu gözeneklerin suyla dolması (oksijensiz kalması) nedeniyle denitrifikasyon bakterilerinin faaliyetinin artması ve toprağın azot bakımından fakirleşmesiB) Toprak pH'ının aşırı asitli hale gelmesi sonucu nitrifikasyon bakterilerinin enzimlerinin denatüre olması ve amonyağın nitrata dönüşümünün durması
C) Havadaki serbest azot gazının ($N_2$), yıldırım ve şimşek gibi yüksek enerjili fiziksel olaylar sonucu suyla birleşerek toprağa amonyum şeklinde bağlanması
D) Kuraklık nedeniyle toprak neminin kritik seviyenin altına düşmesi sonucu saprofit mantarların hücre dışı sindirim yapamayarak organik atıkları ayrıştıramaması
E) Kış aylarında toprak sıcaklığının $0\ ^\circ\text{C}$'ye yaklaşmasıyla azot bağlayıcı bakterilerin metabolik faaliyetlerinin durma noktasına gelmesi
Bir göl ekosistemine karışan ağır metal (cıva) miktarı ve bu ekosistemdeki besin zincirini oluşturan canlılar arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Besin zincirini oluşturan canlılar aşağıda verilmiştir:
Fitoplankton (Üretici) $\rightarrow$ Zooplankton (Birincil Tüketici) $\rightarrow$ Küçük Balık (İkincil Tüketici) $\rightarrow$ Büyük Balık (Üçüncül Tüketici) $\rightarrow$ Balıkçıl Kuş (Dördüncül Tüketici)
Bu ekosistem ve biyobirikim (toksik madde birikimi) ile ilgili;
I. Sudaki cıva derişimi çok düşük olsa bile, biyobirikim nedeniyle en yüksek cıva konsantrasyonu balıkçıl kuşun dokularında ölçülür.
II. Göldeki su miktarının buharlaşma nedeniyle azalması (abiyotik değişim), sudaki cıva derişimini artırarak tüm basamaklardaki canlıların zehirlenme riskini artırır.
III. Zooplankton popülasyonunun salgın bir hastalık nedeniyle hızla azalması, fitoplankton miktarının artmasına ve dolayısıyla sudaki cıva miktarının tamamen temizlenmesine yol açar.
yargılarından hangileri doğrudur?
B) Yalnız II
C) I ve II
D) II ve III
E) I, II ve III
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/10-sinif-biyoloji-ekosistemin-cansiz-ve-canli-bilesenleri-arasindaki-iliskiler/testler