🪄 İçerik Hazırla
Ana Sayfa / 10. Sınıf / 10. Sınıf Biyoloji / Ekosistemin cansız ve canlı bileşenleri arasındaki ilişkiler / Çalışma Kağıdı
🎓 10. Sınıf 📚 10. Sınıf Biyoloji

📄 10. Sınıf Biyoloji: Ekosistemin cansız ve canlı bileşenleri arasındaki ilişkiler Çalışma Kağıdı

📌 1. Doğru / Yanlış

1. Sıcaklık, ışık, iklim ve toprak yapısı ekosistemin biyotik bileşenleri arasında yer alır.

2. Ayrıştırıcılar (saprofitler), organik atıkları inorganik maddelere dönüştürerek madde döngüsüne katkı sağlarlar.

3. Ekosistemdeki üretici canlıların tamamı klorofil pigmentine sahip olup fotosentez ile besin üretir.

4. pH değişimleri, ekosistemdeki enzimlerin çalışma hızını etkilediği için canlıların dağılımını doğrudan etkiler.

5. Bir ekosistemdeki tüketici canlıların sayısının azalması, üretici canlıların sayısını hiçbir şekilde etkilemez.

✏️ 2. Boşluk Doldurma

1. Ekosistemde kendi besinini üretemeyip dışarıdan hazır alan canlılara adı verilir.
2. Belirli bir bölgede uzun yıllar boyunca hüküm süren ortalama hava koşullarına denir.
3. Bitkiler, fotosentez reaksiyonları için enerji kaynağı olarak ekosistemin abiyotik faktörlerinden biri olan kullanırlar.
4. Ölü organik kalıntıları parçalayarak hücre dışı sindirimle toprağı mineral yönünden zenginleştiren canlı grubuna denir.
5. Canlıların yaşam faaliyetlerini sürdürebilmesi için enzimlerin çalışmasına uygun ortamı sağlayan ve iyi bir çözücü olan abiyotik faktör dır.

🔗 3. Kavram Eşleştirme

« İnorganik maddelerden organik madde sentezleyerek kendi besinini üreten canlılar.
« Besin ihtiyaçlarını diğer canlıları tüketerek karşılayan tüketici organizmalar.
« Hücre dışı sindirim enzimleriyle organik atıkları parçalayıp inorganik maddelere dönüştüren canlılar.
« Ekosistemi etkileyen sıcaklık, su, ışık ve toprak gibi cansız bileşenler.
« Ekosistem sınırları içinde yaşayan üretici, tüketici ve ayrıştırıcı canlı bileşenler.

✍️ 4. Kısa Cevaplı Sorular

1. Ekosistemde kemosentez yaparak kendi besinini üreten bir canlı, beslenme şekline göre hangi grupta yer alır?

2. Bitkilerin topraktan su ile birlikte aldığı ve metabolik faaliyetlerde düzenleyici olarak kullandığı abiyotik faktör grubu hangisidir?

3. Ekosistemdeki ayrıştırıcı canlıların (saprofitler) faaliyetlerinin tamamen durması durumunda ilk olarak hangi döngüsel süreç aksar?

🎯 5. Çoktan Seçmeli Sorular

1. Bir ekosistemdeki cansız (abiyotik) faktörler, canlıların yaşam kalitesini ve dağılımını doğrudan etkiler. Aşağıdakilerden hangisi ekosistemin abiyotik faktörlerinden biri değildir?

2. Ekosistemdeki biyotik bileşenler üreticiler, tüketiciler ve ayrıştırıcılar olmak üzere üç grupta incelenir. Buna göre, ayrıştırıcı (saprofit) canlılar ile ilgili;
I. Hücre dışı sindirim yaparlar.
II. Organik maddeleri inorganik maddelere dönüştürürler.
III. Sadece prokaryot hücre yapısına sahip canlılardan oluşurlar.
ifadelerinden hangileri doğrudur?

3. Bir göl ekosistemine sanayi atıklarının karışması sonucu suyun pH değerinin hızla değiştiği gözlenmiştir. Bu durumun göl ekosistemindeki canlılar üzerindeki öncelikli etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

4. Bitkilerin büyümesi, çiçek açması ve tohum oluşturması gibi fizyolojik olaylar üzerinde doğrudan etkili olan, aynı zamanda yeryüzündeki temel enerji kaynağı kabul edilen abiyotik faktör aşağıdakilerden hangisidir?

5. Ekosistemdeki canlılar arasındaki ilişkiler düşünüldüğünde, üretici canlıların sayısındaki ani ve büyük bir azalışın aşağıdakilerden hangisine yol açması beklenmez?

📝 6. Açık Uçlu Klasik Sorular

1. Ekosistemin cansız bileşenlerinden biri olan 'sıcaklık' faktörünün, canlıların metabolik faaliyetleri ve coğrafi dağılımları üzerindeki etkilerini açıklayınız.

2. Ayrıştırıcı (saprofit) organizmaların ekosistemdeki madde döngüsü açısından önemini belirterek, bu canlıların ortadan kalkması durumunda ekosistemde ne gibi olumsuzluklar yaşanabileceğini yazınız.

3. Ekosistemin biyotik faktörlerinden biri olan 'üreticiler (ototroflar)' ile 'tüketiciler (heterotroflar)' arasındaki ilişkiyi, madde ve enerji akışı açısından değerlendiriniz.