🪄 İçerik Hazırla
Ana Sayfa / 10. Sınıf / 10. Sınıf Biyoloji / Ekosistemin bileşenleri, komüniteler, popülasyonlar, tür içi ve türler arası etkileşimler, süksesyon, popülasyon dinamikleri / Çalışma Kağıdı
🎓 10. Sınıf 📚 10. Sınıf Biyoloji

📄 10. Sınıf Biyoloji: Ekosistemin bileşenleri, komüniteler, popülasyonlar, tür içi ve türler arası etkileşimler, süksesyon, popülasyon dinamikleri Çalışma Kağıdı

📌 1. Doğru / Yanlış

1. Bir ekosistemdeki tüm üretici canlılar organik besin sentezi için mutlaka güneş ışığına ihtiyaç duyar.

2. Ayrıştırıcılar (safrofitler), ekosistemdeki organik atıkları inorganik maddelere dönüştürerek madde döngüsüne katkı sağlar.

3. Aynı türe ait bireylerin oluşturduğu topluluğa komünite adı verilir.

4. Ekosistemde çevre direncinin artması, popülasyonun büyüme hızını olumsuz yönde etkiler.

5. Birincil süksesyonda, üzerinde daha önce hiçbir yaşam formu bulunmayan ortamlarda zamanla yeni bir komünite gelişir.

✏️ 2. Boşluk Doldurma

1. Belirli bir alanda yaşayan ve birbirleriyle etkileşim içinde olan farklı türlere ait popülasyonların oluşturduğu topluluğa denir.
2. Bir canlının ekosistemdeki görevi veya üstlendiği işe ekolojik adı verilir.
3. İki farklı türün karşılıklı olarak birbirine fayda sağladığı yaşam şekline sıkı denir.
4. Belli bir bölgede yaşayan, aynı türe ait bireylerin oluşturduğu topluluğa denir.
5. Bozulmuş bir ekosistemde, baskın türün zamanla yerini başka bir baskın türe bırakması sürecine adı verilir.

🔗 3. Kavram Eşleştirme

« Komünitelerin kesişim bölgeleri olup tür çeşitliliğinin yüksek olduğu alanlardır.
« Ekosistemi etkileyen üreticiler, tüketiciler ve ayrıştırıcılar gibi canlı bileşenlerdir.
« Birlikte yaşayan iki türden birinin yarar sağladığı, diğerinin ise etkilenmediği etkileşimdir.
« Belirli bir habitatta çevre şartlarına zarar vermeden yaşayabilecek maksimum birey sayısıdır.
« Işık, sıcaklık, su, pH ve toprak gibi ekosistemi etkileyen cansız bileşenlerdir.

✍️ 4. Kısa Cevaplı Sorular

1. Ekosistemde enerji akışının tek yönlü olmasının temel sebebi nedir?

2. Bir popülasyonda doğum oranı ölüm oranından fazla olduğunda, dışa göçler de yoksa popülasyonun büyüklüğü nasıl değişir?

3. Liken birliğini oluşturan mantar ve alg arasındaki ortak yaşamın türü nedir?

🎯 5. Çoktan Seçmeli Sorular

1. Bir ekosistemdeki ayrıştırıcı organizmaların tamamı ortamdan uzaklaştırılacak olursa, bu durumdan ilk olarak hangi canlı grubunun doğrudan ve olumsuz etkilenmesi beklenir?

2. Popülasyon büyüklüğünü sınırlayan faktörlere genel olarak 'çevre direnci' denir. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi çevre direncini artıran faktörlerden biri değildir?

3. Bir komünitede yer alan canlılar arasında gerçekleşen;
I. Rekabet
II. Parazitizm
III. Komensalizm
etkileşimlerinden hangileri en az bir tarafın zarar gördüğü etkileşim türlerindendir?

4. Ekotonlar ile ilgili olarak aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?

5. Bir popülasyonun J tipi büyüme eğrisi gösterdiği bilinmektedir. Bu popülasyonla ilgili olarak;
I. Kaynaklar sınırsızdır.
II. Çevre direnci çok düşüktür veya yoktur.
III. Genellikle geometrik bir artış görülür.
ifadelerinden hangileri doğrudur?

📝 6. Açık Uçlu Klasik Sorular

1. Süksesyon (ardıllık) nedir? Birincil (primer) ve ikincil (sekonder) süksesyon arasındaki temel farkları açıklayarak birer örnek veriniz.

2. Bir ekosistemde yer alan üretici, tüketici ve ayrıştırıcı canlıların azot döngüsündeki rollerini kısaca açıklayınız.

3. Popülasyonlarda görülen 'çevre direnci' kavramını açıklayınız. Popülasyon yoğunluğu arttıkça çevre direncinin nasıl değiştiğini ve bu durumun popülasyon büyümesine etkisini belirtiniz.