🪄 İçerik Hazırla
Ana Sayfa / 10. Sınıf / 10. Sınıf Biyoloji / Ekolojik sınırlayıcı faktörler / Çalışma Kağıdı
🎓 10. Sınıf 📚 10. Sınıf Biyoloji

📄 10. Sınıf Biyoloji: Ekolojik sınırlayıcı faktörler Çalışma Kağıdı

📌 1. Doğru / Yanlış

1. Minimum Yasası'na göre, canlı gelişimini ortamda en fazla bulunan mineral belirler.

2. Sıcaklık, canlılardaki enzimlerin çalışma hızını doğrudan etkilediği için önemli bir sınırlayıcı abiyotik faktördür.

3. Bir türün bireylerinin yaşamını en iyi şekilde sürdürebildiği en uygun çevresel değere optimum değer denir.

4. Işık, sadece üretici canlılar için sınırlayıcı bir faktör olup tüketicileri dolaylı olarak bile etkilemez.

5. Tolerans (hoşgörü) sınırları geniş olan türlerin çevre direncine karşı dayanıklılığı daha fazladır.

✏️ 2. Boşluk Doldurma

1. Bir organizmanın ya da popülasyonun gelişimini, gereksinim duyduğu maddelerden ortamda en az bulunanının sınırlamasına denir.
2. Canlıların çevresel faktörlerin alt ve üst sınırları arasında uyum göstererek yaşayabildiği alana aralığı denir.
3. Bitkilerin büyümesi için gerekli olan su, topraktan mineral alımını kolaylaştıran önemli bir faktördür.
4. Bir türün yaşamını en iyi şekilde sürdürebildiği ve en yüksek düzeyde gelişim gösterdiği çevre koşullarına değer denir.
5. Ortamın asitlik veya bazlık derecesini ifade eden değeri, hücre içi enzimlerin yapısını etkilediği için sınırlayıcı bir faktördür.

🔗 3. Kavram Eşleştirme

« Ortamda miktarı en az olan faktörün canlı gelişimini sınırlandırması kuralı.
« Bir canlının çevresel faktörlerdeki değişimlere uyum sağlama yeteneği ve dayanma gücü.
« Canlının en hızlı büyüdüğü ve en iyi gelişim gösterdiği en uygun değer.
« Ekosistemdeki canlıların yaşamını etkileyen sıcaklık, su ve ışık gibi cansız etmenler.
« Popülasyonun büyümesini ve gelişmesini sınırlayan her türlü olumsuz dış etken.

✍️ 4. Kısa Cevaplı Sorular

1. Liebig tarafından ortaya konan ve bir canlının büyümesini ortamda en az bulunan besin maddesinin belirlediğini savunan kuralın adı nedir?

2. Sıcaklık artışının belirli bir değerden sonra enzimlerin yapısını bozarak canlı gelişimini durdurmasına ne ad verilir?

3. Bir canlının yaşamını sürdürebildiği minimum ve maksimum değerler arasındaki farka ne ad verilir?

🎯 5. Çoktan Seçmeli Sorular

1. Bir göldeki alg popülasyonunun büyümesini sınırlayan faktörleri araştıran bir biyolog, gölde azot ve potasyum miktarının yeterli olduğunu ancak fosfor miktarının çok düşük olduğunu saptamıştır. Bu göle fosfor ilave edildiğinde alg popülasyonunun hızla arttığı gözlenmiştir. Bu durum ekolojideki hangi temel kural ile açıklanır?

2. Canlıların yaşamını etkileyen abiyotik faktörler ile ilgili;
I. Sıcaklık değişimleri enzimlerin çalışma hızını etkiler.
II. Işık, sadece fotosentez yapan canlılar için doğrudan veya dolaylı bir ihtiyaçtır.
III. Toprağın pH değeri, bitkilerin mineral emilimini doğrudan etkiler.
ifadelerinden hangileri doğrudur?

3. Bir canlının belirli bir çevre faktörüne karşı gösterdiği tolerans eğrisi incelendiğinde, canlının en yüksek gelişim gösterdiği ve üreyebildiği aralığın tepe noktasına ne ad verilir?

4. Aşağıda verilen ekolojik faktörlerden hangisi abiyotik (cansız) sınırlayıcı faktörler arasında yer almaz?

5. Çevre şartlarının değişmesi durumunda tolerans (hoşgörü) aralığı dar olan bir tür ile ilgili;
I. Çevre direncine karşı hassastır.
II. Coğrafi yayılış alanı genellikle geniştir.
III. Ortamdaki küçük değişimlerden hızlı etkilenir.
yorumlarından hangileri yapılabilir?

📝 6. Açık Uçlu Klasik Sorular

1. Liebig'in 'Minimum Yasası' nedir? Tarımdan bir örnek vererek açıklayınız.

2. Sıcaklığın canlılar üzerindeki sınırlayıcı etkisini, enzimlerin yapısı ve metabolizma hızı ile ilişkilendirerek açıklayınız.

3. Tolerans (hoşgörü) eğrisi nedir? Bir türün tolerans sınırlarının geniş olmasının ekolojik açıdan sağladığı avantajları açıklayınız.