✅ 10. Sınıf Biyoloji: Ekolojik ayak izi, sürdürülebilirlik, atık yönetimi Test Çöz

Bir bireyin, topluluğun ya da organizasyonun tükettiği kaynakların üretilmesi ve oluşturduğu atıkların bertaraf edilmesi için ihtiyaç duyulan coğrafi alana ne ad verilir?

Atık yönetimi kapsamında, çöplerin kaynağında ayrıştırılması geri dönüşüm sürecini kolaylaştırır. Aşağıdaki atıklardan hangisi geri dönüştürülebilir organik atıklar sınıfında yer alıp kompost yapımında kullanılabilir?

Sürdürülebilir bir çevre ve gelecek için enerji kaynaklarının seçimi büyük önem taşır. Aşağıdakilerden hangisi çevre kirliliğini azaltmaya yönelik sürdürülebilir ve yenilenebilir bir enerji kaynağı değildir?

Karbon ayak izi, insan faaliyetlerinin çevreye verdiği zararın karbondioksit cinsinden ölçüsüdür. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi bir bireyin karbon ayak izinin doğrudan artmasına neden olur?

Bir ülkenin ekolojik ayak izi hesaplanırken tarım arazileri, otlaklar, ormanlar, balıkçılık sahaları ve yapılaşmış alanlar gibi farklı bileşenler dikkate alınır.

Buna göre, bir ülkedeki aşağıdaki değişimlerden hangisi o ülkenin ekolojik ayak izini azaltıcı yönde etki yapar?

Su ayak izi; yeşil, mavi ve gri su ayak izi olmak üzere üç bileşenden oluşur.

Bir tekstil fabrikasında pamuklu kumaş üretimi sırasında kullanılan temiz yüzey ve yeraltı sularının toplam hacmi ile bu üretim sonucu oluşan atık suyun temizlenmesi için gereken tatlı su miktarı sırasıyla hangi su ayak izi kavramlarıyla ifade edilir?

Atık yönetiminde "Sıfır Atık" felsefesi doğrultusunda uygulanan basamakların öncelik sırası çevre koruma açısından çok önemlidir.

I. Atık oluşumunun önlenmesi ve azaltılması
II. Atıkların geri dönüştürülmesi
III. Atıkların yeniden kullanılması

Buna göre, çevreye en az zarar verenden en çok zarar verene doğru bu uygulamaların öncelik sırası aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

Bir coğrafi bölgenin yenilenebilir doğal kaynakları üretme ve atıkları absorbe etme kapasitesine "biyolojik kapasite" denir. Eğer bir ülkenin ekolojik ayak izi, biyolojik kapasitesinden büyükse o ülkede "ekolojik açık (borç)" oluşur.

Buna göre, ekolojik açık veren bir ülkede sürdürülebilirliği sağlamak amacıyla;

I. Geri dönüşüm oranlarının artırılması,
II. Doğal kaynakların tüketim hızının artırılması,
III. Biyoçeşitliliğin korunmasına yönelik koruma alanlarının genişletilmesi

önlemlerinden hangileri uygulanmalıdır?

Sürdürülebilir tarım, gelecek nesillerin ihtiyaçlarını tehlikeye atmadan gıda üretimini devam ettirmeyi amaçlar.

Buna göre, aşağıda verilen tarım uygulamalarından hangisi sürdürülebilir tarım ilkeleriyle çelişir?

Atmosferde biriken sera gazları, yeryüzünden yansıyan kızılötesi ışınları tutarak küresel ısınmaya neden olur. Bu durum ekosistemlerin sürdürülebilirliğini tehdit eder.

Aşağıdakilerden hangisi sera gazı salınımını azaltarak küresel iklim değişikliğiyle mücadeleye katkı sağlayan bir uygulama değildir?

Atık piller, elektronik atıklar ve bazı sanayi atıkları cıva, kurşun ve kadmiyum gibi ağır metaller içerir. Bu atıkların kontrolsüz bir şekilde doğaya bırakılması durumunda;

I. Ağır metallerin besin zinciri yoluyla üst trofik basamaklardaki canlılarda birikmesi (biyolojik birikim),
II. Toprak ve yeraltı su kaynaklarının zehirlenmesi,
III. Ekosistemdeki tür çeşitliliğinin zarar görmesi

durumlarından hangilerinin gerçekleşmesi beklenir?

Bir ülkenin 1980 ile 2020 yılları arasındaki ekolojik ayak izi ve biyolojik kapasite değişimleri incelenmiştir. 1980 yılında biyolojik kapasite kişi başına $ 2.5 $ küresel hektar (kha), ekolojik ayak izi ise $ 1.8 $ kha olarak ölçülmüştür. 2020 yılına gelindiğinde ise hızlı nüfus artışı ve sanayileşme nedeniyle biyolojik kapasite kişi başına $ 1.5 $ kha'ya gerilerken, ekolojik ayak izi kişi başına $ 3.2 $ kha'ya yükselmiştir.

Bu verilere göre, söz konusu ülke ile ilgili aşağıdaki analizlerden hangisi yanlıştır?

Geleneksel doğrusal ekonomi modeli "al-kullan-at" esasına dayanırken; döngüsel ekonomi modeli, hammaddelerin sisteme sürekli geri kazandırılmasını, atıkların en aza indirilmesini ve ürünlerin ömrünün uzatılmasını hedefler.

Buna göre, aşağıda verilen endüstriyel uygulamalardan hangisi döngüsel ekonomi ve sürdürülebilirlik ilkelerine en uygun örnektir?

İki farklı ailenin yaşam tarzları ve tüketim alışkanlıkları şu şekildedir:

- K ailesi: Isınma için doğalgaz kullanmakta, işe gitmek için bireysel araçlarını tercih etmekte, haftada 4 gün kırmızı et tüketmekte ve ambalajlı gıdaları yoğun olarak tüketmektedir.
- L ailesi: Isınma için güneş paneli destekli ısı pompası kullanmakta, işe gitmek için toplu taşıma veya bisiklet kullanmakta, yerel ve mevsimsel sebze ağırlıklı beslenmekte ve evsel atıklarını kompost yaparak bahçesinde değerlendirmektedir.

Bu iki ailenin ekolojik ayak izleri karşılaştırıldığında yapılan aşağıdaki yorumlardan hangisi yanlıştır?