🪄 İçerik Hazırla
Ana Sayfa / 10. Sınıf / 10. Sınıf Biyoloji / Ekoloji canlı ve cansız / Çalışma Kağıdı
🎓 10. Sınıf 📚 10. Sınıf Biyoloji

📄 10. Sınıf Biyoloji: Ekoloji canlı ve cansız Çalışma Kağıdı

📌 1. Doğru / Yanlış

1. Sıcaklık, ışık, iklim ve toprak ekosistemin biyotik (canlı) faktörleri arasında yer alır.

2. Ayrıştırıcılar (saprofitler), organik atıkları inorganik maddelere dönüştürerek madde döngüsüne katkı sağlar.

3. Bir organizmanın ekosistemdeki işine veya üstlendiği göreve ekolojik niş denir.

4. Ekosistemdeki üretici canlıların tamamı klorofil pigmenti sayesinde sadece fotosentez yaparak besin üretir.

5. Belirli bir alanda yaşayan aynı türe ait bireylerin oluşturduğu topluluğa komünite adı verilir.

✏️ 2. Boşluk Doldurma

1. Belirli bir çevredeki canlılar ile bu canlıları barındıran cansız çevrenin oluşturduğu bütüne denir.
2. Kendi besinini kendisi üretemeyen, dışarıdan hazır olarak alan canlılara (heterotrof) canlılar denir.
3. Bir canlı türünün yaşamını en iyi şekilde sürdürebildiği, uyum sağladığı doğal yaşam alanına adı verilir.
4. Canlıların çevresel faktörlerin alt ve üst sınırları arasında yaşamını sürdürebilme gücüne (hoşgörü) denir.
5. Güneş ışığı, ekosistemdeki üretici canlılar tarafından fotosentez yoluyla enerjisine dönüştürülür.

🔗 3. Kavram Eşleştirme

« Belirli bir alanda yaşayan aynı türe ait bireyler topluluğu
« Yeryüzünde canlıların yaşayabildiği tabakanın tamamı, küresel ekosistem
« Işık, sıcaklık, su, pH gibi ekosistemi etkileyen cansız etmenler
« Hücre dışı sindirim enzimleriyle organik atıkları parçalayan canlı grubu
« Bir canlının ekosistemdeki rolü, işi ve sorumlulukları

✍️ 4. Kısa Cevaplı Sorular

1. Ekosistemin cansız (abiyotik) bileşenlerinden hangisi, yeryüzündeki birincil enerji kaynağıdır ve fotosentez hızını doğrudan etkiler?

2. Kendi besinini inorganik maddelerden organik madde sentezleyerek üreten canlı grubuna genel olarak ne ad verilir?

3. Ekosistemde sıcaklığın değişmesi, canlıların enzim aktivitesini nasıl etkiler? Kısaca açıklayınız.

🎯 5. Çoktan Seçmeli Sorular

1. Bir ekosistemdeki abiyotik (cansız) faktörler ile ilgili aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?

2. Aşağıdaki ekolojik kavramlar küçükten büyüğe doğru sıralandığında hangisi üçüncü sırada yer alır?
I. Komünite
II. Organizma
III. Ekosistem
IV. Popülasyon
V. Biyosfer

3. Bir ekosistemde bulunan ayrıştırıcı (saprofit) canlılar tamamen yok edilirse, bu durumdan ilk olarak hangi canlı grubunun doğrudan ve olumsuz etkilenmesi beklenir?

4. Ekosistemin biyotik faktörleri; üreticiler, tüketiciler ve ayrıştırıcılar olmak üzere üç grupta incelenir. Buna göre, aşağıdaki canlılardan hangisi tüketici (heterotrof) sınıfında yer almaz?

5. Canlıların çevre şartlarına uyum gösterme ve hayatta kalma toleransı ile ilgili;
I. Her türün her abiyotik faktöre karşı tolerans aralığı aynıdır.
II. Tolerans aralığının dışına çıkıldığında canlı birey sayısı azalır.
III. Toleransı yüksek olan türler geniş coğrafi alanlara yayılabilir.
ifadelerinden hangileri doğrudur?

📝 6. Açık Uçlu Klasik Sorular

1. Ekosistemdeki abiyotik faktörlerden biri olan 'su'yun canlılar için önemini, biyolojik ve kimyasal özelliklerini dikkate alarak en az üç madde halinde açıklayınız.

2. Üretici (ototrof) ve tüketici (heterotrof) canlılar arasındaki temel farkları besin sentezi ve ekolojik roller açısından karşılaştırarak açıklayınız.

3. Ayrıştırıcıların (saprofitlerin) ekosistemdeki madde döngüsü açısından önemini açıklayınız. Eğer bir ekosistemde ayrıştırıcı faaliyeti durursa ne gibi sonuçlar ortaya çıkar?