🪄 İçerik Hazırla
🎓 10. Sınıf 📚 10. Sınıf Biyoloji

📄 10. Sınıf Biyoloji: Çevresinde sürdürülebilirliği kısıtlayan durumlarla ilgili gözleme dayalı tahmin yapabilme Çalışma Kağıdı

📌 1. Doğru / Yanlış

1. Bir bölgedeki su kaynaklarının aşırı tüketilmesi, o ekosistemin taşıma kapasitesini düşürerek sürdürülebilirliği olumsuz etkiler.

2. Karbon ayak izinin artması, küresel iklim değişikliğini yavaşlatarak biyoçeşitliliğin korunmasına katkı sağlar.

3. Tarım arazilerinde kimyasal gübrelerin kontrolsüz kullanımı, toprak ekosistemindeki yararlı mikroorganizma faaliyetlerini artırır.

4. Habitat parçalanması, yaban hayatı koridorlarının yok olmasına neden olarak türlerin neslini tehlikeye sokar.

5. Geri dönüşüm faaliyetleri, doğal kaynakların tüketim hızını azaltarak ekolojik sürdürülebilirliğe doğrudan katkı sağlar.

✏️ 2. Boşluk Doldurma

1. İnsan faaliyetlerinin doğaya verdiği zararı ve tüketilen doğal kaynakları ölçmek için kullanılan ölçüte ayak izi denir.
2. Bir ekosistemin kendi kendini yenileyebilme ve dengede kalabilme yeteneğine ekolojik adı verilir.
3. Atmosferde biriken sera gazlarının ısıyı tutması sonucu dünya genelinde sıcaklıkların artmasına etkisi denir.
4. Bir popülasyonun ya da ekosistemin zarar görmeden barındırabileceği maksimum birey sayısına kapasitesi denir.
5. Evsel ve endüstriyel atıkların su kaynaklarına karışması sonucu sularda azot ve fosfor miktarının aşırı artarak alg patlamasına neden olmasına denir.

🔗 3. Kavram Eşleştirme

« İnsanların yaşamsal faaliyetleri için ihtiyaç duyduğu coğrafi alanın ölçüsüdür.
« Bir bireyin veya kurumun havaya salınmasına neden olduğu karbondioksit miktarıdır.
« Tüketilen mal ve hizmetlerin üretilmesi için doğrudan ve dolaylı olarak kullanılan toplam su miktarıdır.
« Bir ekosistemdeki genlerin, türlerin ve ekolojik olayların oluşturduğu bütündür.
« Sudaki besin tuzlarının aşırı artmasıyla oksijenin tükenmesi ve toplu canlı ölümlerinin yaşanmasıdır.

✍️ 4. Kısa Cevaplı Sorular

1. Yakın çevrenizde gözlemlediğiniz plastik atık birikiminin, toprak ekosisteminin sürdürülebilirliği üzerindeki en büyük olumsuz etkisi ne olabilir?

2. Bir göl ekosisteminde aşırı alg artışı (ötrofikasyon) gözlemleniyorsa, bu durumun göldeki balık popülasyonu üzerinde nasıl bir sonuç doğuracağını tahmin ediniz.

3. Fosil yakıt tüketiminin azaltılarak güneş ve rüzgar enerjisi gibi yenilenebilir kaynaklara geçilmesinin karbon ayak izi üzerindeki etkisi nedir?

🎯 5. Çoktan Seçmeli Sorular

1. Bir şehrin yakınındaki ormanlık alanın imara açılarak parçalanması gözlemlenmiştir. Bu gözleme dayanarak, gelecekte bu bölgede aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmesi beklenmez?

2. Tarım alanlarında verimi artırmak amacıyla aşırı ve bilinçsizce kimyasal gübre kullanımı gözlemlenmektedir. Bu durumun sürdürülebilirlik üzerindeki etkileriyle ilgili;
I. Toprak yapısının bozularak çoraklaşması,
II. Yeraltı sularının kimyasal maddelerle kirlenmesi,
III. Topraktaki faydalı mikroorganizma çeşitliliğinin artması
tahminlerinden hangileri doğrudur?

3. Bir akarsuyun yakınındaki sanayi tesisinin arıtılmamış atık sularını doğrudan nehre boşalttığı tespit edilmiştir. Bu akarsu ekosisteminde kısa sürede gözlenmesi beklenen değişimler arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

4. Ekolojik ayak izini küçültmek ve çevre sürdürülebilirliğine katkı sağlamak isteyen bir bireyin aşağıdaki davranışlardan hangisini yapması uygun olmaz?

5. Bir bölgedeki sulak alanların kurutularak tarım arazisine dönüştürülmesi gözlemlenmiştir. Bu durumun ekolojik sürdürülebilirlik üzerindeki olumsuz etkilerine yönelik yapılan aşağıdaki tahminlerden hangisi yanlıştır?

📝 6. Açık Uçlu Klasik Sorular

1. Okulunuzun bahçesinde veya yakın çevrenizde aşırı su israfı yapıldığını (örneğin bozuk musluklar, yanlış sulama yöntemleri) gözlemlediğinizi varsayalım. Bu durumun yerel su kaynaklarının sürdürülebilirliği üzerindeki uzun vadeli etkilerini açıklayarak, bu sorunun çözümüne yönelik iki pratik öneri sununuz.

2. Bir ekosistemde biyoçeşitliliğin yüksek olması, o ekosistemin sürdürülebilirliği ve çevre sorunlarına karşı direnci (ekolojik direnç) arasında nasıl bir ilişki kurar? Gözlemlerinizden yola çıkarak açıklayınız.

3. "Sürdürülebilir kalkınma" kavramını tanımlayarak, gelecek nesillerin ihtiyaçlarını tehlikeye atmadan bugünün ihtiyaçlarını karşılamada bireysel sorumluluklarımızın önemini kısaca açıklayınız.