✅ 10. Sınıf Biyoloji: Canlılar için enerjinin önemi Test Çöz

Ekosistemlerdeki enerjinin temel kaynağı güneştir. Güneş enerjisini doğrudan kimyasal bağ enerjisine dönüştürerek ekosistemdeki diğer canlıların kullanımına sunan canlı grubu aşağıdakilerden hangisidir?

Bir ekosistemdeki enerji akışı ile ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Besin zincirinde bir trofik basamaktan bir üst basamağa aktarılan enerji miktarının azalmasında;

I. enerjinin bir kısmının hücresel solunumda ısı olarak açığa çıkması,
II. besinlerin bir kısmının sindirilmeden dışkı ile vücuttan atılması,
III. canlının ölümüyle yapısındaki organik maddelerin ayrıştırıcılara geçmesi

durumlarından hangileri etkilidir?

Canlıların hücresel düzeyde gerçekleştirdiği metabolik faaliyetlerde doğrudan kullandığı kimyasal enerji formu aşağıdakilerden hangisidir?

Bir ekosistemdeki besin piramidinde üretici basamağında bulunan bitkilerin toplam sahip olduğu enerji miktarı $ 10000 $ kJ olarak ölçülmüştür.

Buna göre, bu besin piramidinde yer alan otçul memeliler (birincil tüketiciler) ve etçil memeliler (ikincil tüketiciler) basamaklarına aktarılan enerji miktarları sırasıyla aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

Ekosistemde gerçekleşen madde döngüleri ve enerji akışında ayrıştırıcıların (saprofitlerin) rolü ile ilgili;

I. Organik atıkları inorganik maddelere dönüştürerek üreticilerin kullanımına sunarlar.
II. Besin zincirinin her trofik basamağındaki canlılardan enerji ve madde alırlar.
III. Ekosistemdeki enerjinin tekrar güneşe geri dönmesini sağlarlar.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Canlılar ihtiyaç duydukları organik besinleri sentezlerken farklı enerji kaynakları kullanabilirler.

Buna göre;

I. klorofil pigmenti yardımıyla ışık enerjisini kullanma,
II. inorganik maddeleri oksitleyerek kimyasal enerji elde etme,
III. organik besinleri hidroliz ederek ATP üretme

yollarından hangileri ototrof (üretici) canlıların besin sentezi sırasında doğrudan kullandığı enerji elde etme yöntemlerindendir?

Bir kara ekosistemine ait ekolojik piramit aşağıda metin olarak tasvir edilmiştir:

Piramidin en alt basamağında yonca (üretici), ikinci basamağında çekirge (birincil tüketici), üçüncü basamağında kurbağa (ikincil tüketici) ve en üst basamağında yılan (üçüncül tüketici) yer almaktadır.

Bu ekolojik piramit ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Canlılar, yaşamsal faaliyetlerini sürdürebilmek için hücresel solunum ile organik besinlerden ATP üretirler.

Hücresel solunum reaksiyonları ile ilgili;

I. Tüm canlılarda sadece oksijen varlığında gerçekleşir.
II. Amacı, besinlerdeki kimyasal bağ enerjisini hücrenin kullanabileceği ATP enerjisine dönüştürmektir.
III. Reaksiyonlar sırasında enerjinin bir kısmı ortama ısı olarak verilir.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Canlı hücrelerde gerçekleşen bazı metabolik olaylar şunlardır:

I. Aktif taşıma ile hücre içine madde alınması
II. Protein sentezi (dehidrasyon)
III. Oksijenli solunum ile glikozun yıkımı
IV. Kolaylaştırılmış difüzyon ile hücre dışına madde çıkışı

Bu olaylardan hangilerinin gerçekleşmesi sırasında hücrede ATP enerjisi harcanır?

Ekosistemlerdeki enerji akışı termodinamiğin temel yasalarına uygun olarak gerçekleşir.

Buna göre, ekosistemdeki enerji dönüşümleri ile ilgili;

I. Enerji yoktan var edilemez, var olan enerji de yok edilemez; ancak bir formdan diğerine dönüştürülebilir.
II. Her enerji dönüşümünde, enerjinin bir kısmı işe yaramayan ısı enerjisine dönüşerek sistemin düzensizliğini (entropi) artırır.
III. Üreticilerin güneşten aldığı enerjinin tamamı, besin zinciri yoluyla en üst tüketicinin vücudunda depolanır.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Bir kara ekosistemindeki besin zinciri şu şekildedir:

Ot (Üretici) $\rightarrow$ Çekirge (Birincil Tüketici) $\rightarrow$ Kurbağa (İkincil Tüketici) $\rightarrow$ Yılan (Üçüncül Tüketici) $\rightarrow$ Kartal (Dördüncül Tüketici)

Bu ekosisteme karışan ve canlı vücudunda parçalanamayan toksik bir maddenin (DDT) ve aktarılan enerjinin trofik basamaklardaki değişimi ile ilgili;

I. Toplam biyokütlesi en fazla olan canlı grubu otlardır.
II. Dokularında birim ağırlık başına düşen toksik madde miktarı (biyobirikim) en fazla olan canlı grubu kartallardır.
III. Çekirgelerden kurbağalara geçişte aktarılan enerji miktarı, yılandan kartala geçişte aktarılan enerji miktarından daha azdır.

ifadelerinden hangileri kesinlikle doğrudur?

Bir ekosistemdeki enerji piramidinde yer alan canlıların enerji bütçeleri incelendiğinde, bir canlının tükettiği besindeki enerjinin dağılımı şu şekilde formüle edilmiştir:

$$ \text{Tüketilen Enerji} = \text{Solunum (Isı)} + \text{Dışkı/Atık} + \text{Büyüme (Yeni Biyokütle)} $$

Bir sonraki trofik basamağa sadece "Büyüme (Yeni Biyokütle)" yoluyla depolanan enerji aktarılabildiğine göre;

I. canlının metabolizma hızı arttıkça, bir üst basamağa aktarabileceği enerji oranı (ekolojik verimlilik) azalır,
II. sıcakkanlı (endoterm) hayvanlar, vücut sıcaklıklarını korumak için solunuma daha fazla enerji harcadıklarından, soğukkanlı (ektoterm) hayvanlara göre bir üst basamağa daha düşük oranda enerji aktarırlar,
III. sindirimi zor olan selüloz gibi besinlerle beslenen otçul canlılarda, dışkı yoluyla kaybedilen enerji oranı etçillere göre daha fazladır

yargılarından hangilerine varılabilir?

Bir orman ekosisteminde üreticiler tarafından fotosentez yoluyla birim zamanda üretilen toplam organik madde miktarına "Brüt Birincil Üretim" denir. Bu organik maddelerin bir kısmı üreticilerin kendi hücresel solunum ihtiyaçları için harcanır. Geriye kalan ve bir sonraki trofik basamaktaki canlılara aktarılmaya hazır olan organik madde miktarı ise "Net Birincil Üretim" olarak adlandırılır.

Buna göre;

I. kuraklık ve sıcaklık artışı gibi olumsuz çevre şartları, üreticilerin solunum hızını artırıp fotosentez hızını düşürerek net birincil üretimi azaltabilir,
II. bir ekosistemde net birincil üretimin artması, o ekosistemin destekleyebileceği tüketici biyokütlesinin ve besin zinciri uzunluğunun artmasını sağlayabilir,
III. üreticilerin brüt birincil üretiminin tamamı, ekosistemdeki birincil tüketiciler (otçullar) tarafından doğrudan besin olarak tüketilir

ifadelerinden hangileri doğrudur?