✅ 10. Sınıf Biyoloji: Canlı cansız Test Çöz

Bir ekosistemi oluşturan bileşenler abiyotik (cansız) ve biyotik (canlı) faktörler olmak üzere iki grupta incelenir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi bir ekosistemdeki abiyotik (cansız) faktörlerden biridir?

Ekosistemin yapısını oluşturan canlı varlıkların tamamı biyotik faktörler olarak adlandırılır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi ekosistemin biyotik (canlı) faktörleri arasında yer alır?

Ekosistemdeki biyotik faktörlerden biri olan üretici (ototrof) canlıların temel ekolojik rolü aşağıdakilerden hangisidir?

Ekosistemde madde döngüsünün kesintisiz devam etmesinde ayrıştırıcı (saprofit) canlılar hayati bir öneme sahiptir.

Buna göre, ayrıştırıcıların ekosistemdeki en önemli görevi aşağıdakilerden hangisidir?

Ekosistemdeki abiyotik faktörlerden biri olan sıcaklık, canlıların yaşam faaliyetleri üzerinde doğrudan etkilidir.

Buna göre sıcaklık;

I. enzimlerin çalışma hızını etkileme,
II. canlıların yeryüzündeki coğrafi dağılışını belirleme,
III. bazı hayvanlarda kış uykusuna yatma davranışını tetikleme

durumlarından hangilerinde rol oynar?

Abiyotik faktörlerden biri olan ışık ile ilgili olarak;

I. Fotosentez hızı üzerinde doğrudan etkilidir.
II. Bazı hayvanların gün içindeki aktif olma zamanlarını ve üreme dönemlerini belirler.
III. Kemosentez yapan canlılar için temel enerji kaynağıdır.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Ekosistemdeki abiyotik faktörlerden olan su ve pH ile ilgili;

I. Enzimlerin optimum düzeyde çalışabilmesi için belirli sınırlarda bulunmalıdırlar.
II. Hücre içi osmotik basıncın ve homeostazinin dengelenmesinde doğrudan rol oynarlar.
III. Sadece üretici canlılar tarafından dış ortamdan hazır olarak alınırlar.

özelliklerinden hangileri ortaktır?

Bir ekosistemde bulunan ayrıştırıcı (saprofit) canlıların sayısının hızla azalması durumunda;

I. topraktaki inorganik madde miktarının azalması,
II. üretici canlıların gelişiminin olumsuz etkilenmesi,
III. ortamda organik atık birikiminin artması

durumlarından hangilerinin gerçekleşmesi beklenir?

Bir gölde yaşayan belirli bir balık türünün su sıcaklığına bağlı birey sayısı değişim grafiği incelendiğinde; bu türün en az 10 °C, en fazla 30 °C sıcaklıkta hayatta kalabildiği, en fazla birey sayısına ise 20 °C sıcaklıkta ulaştığı tespit edilmiştir.

Bu bilgilere göre;

I. Bu balık türünün sıcaklık toleransı (hoşgörü) değeri tam olarak 20 °C'dir.
II. 20 °C sıcaklık bu türün gelişimi ve üremesi için optimum (en uygun) değerdir.
III. Sıcaklığın 5 °C olduğu bir ortamda bu türe ait canlıların yaşaması beklenmez.

yargılarından hangileri doğrudur?

Bir bitkinin büyümesi ve gelişmesi için toprakta bulunması gereken mineral maddelerden, ihtiyaç oranına göre miktarı en az olan mineral, bitkinin büyüme hızını belirler. Bu duruma Minimum Yasası denir.

Bir tarım arazisinde yetiştirilen bir bitki türünün gelişimi için gerekli olan ve toprakta analiz edilen mineral miktarları yüzde (%) olarak aşağıda verilmiştir:

- Azot: Gereken %40 — Toprakta bulunan %50
- Fosfor: Gereken %30 — Toprakta bulunan %15
- Potasyum: Gereken %30 — Toprakta bulunan %25

Buna göre, Minimum Yasası dikkate alındığında bu bitki türünün büyümesini öncelikli olarak sınırlayan mineral aşağıdakilerden hangisidir?

Ekosistemdeki biyotik faktörlerden biri olan tek hücreli kamçılı organizma Öglena, hem ototrof (üretici) hem de heterotrof (tüketici) beslenme özelliğine sahiptir.

Öglenanın bu beslenme özelliği ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Küresel iklim değişikliği nedeniyle bir göldeki su sıcaklığı ortalama 4 °C artmış ve suyun pH değeri asidik yöne kaymıştır. Bu gölde yaşayan üç farklı kurbağa türünün ($ X $, $ Y $ ve $ Z $) bu değişimden önceki ve sonraki popülasyon yoğunlukları incelenmiş ve şu sonuçlar elde edilmiştir:

- $ X $ türü: Popülasyon yoğunluğu %80 oranında azalmıştır.
- $ Y $ türü: Popülasyon yoğunluğu %10 oranında artmıştır.
- $ Z $ türü: Göldeki tüm bireyleri ölmüş ve tür tamamen yok olmuştur.

Bu verilere göre, yapılan aşağıdaki yorumlardan hangisi kesinlikle yanlıştır?

Bir kara ekosisteminde tarım zararlılarıyla mücadele amacıyla bilinçsizce kimyasal bir ilaç (pestisit) kullanılmıştır. Bu ilaç, hedef dışı bir etki göstererek toprakta yaşayan ayrıştırıcı (saprofit) bakterilerin tamamının ölümüne neden olmuştur.

Bu durumun devam etmesi halinde, ekosistemde uzun vadede gerçekleşecek olayların doğru sırası aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?

I. Otçul ve etçil hayvanların besin bulamadığı için popülasyonlarının küçülmesi
II. Topraktaki mineral miktarının azalması ve bitki gelişiminin durma noktasına gelmesi
III. Organik atıkların (ölü bitki ve hayvan kalıntılarının) birikmesi ve çevre kirliliğinin artması

Bir serada yetiştirilen domates bitkilerinin fotosentez hızını (birim zamanda üretilen organik madde miktarını) artırmak amacıyla yapılan deneysel çalışmalarda elde edilen veriler şu şekildedir:

- Karbondioksit ($ \text{CO}_2 $) yoğunluğu artırıldığında, sıcaklık 15 °C'den 25 °C'ye çıkarılana kadar fotosentez hızı artmış; ancak sıcaklık 40 °C'ye ulaştığında fotosentez hızı tamamen durmuştur.
- Işık şiddeti artırıldığında, düşük $ \text{CO}_2 $ yoğunluğunda fotosentez hızı bir süre sonra sabit kalırken; yüksek $ \text{CO}_2 $ yoğunluğunda fotosentez hızı çok daha yüksek bir seviyede sabitlenmiştir.

Bu deneysel verilere dayanarak yapılan aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yanlıştır?