🪄 İçerik Hazırla
Ana Sayfa / 10. Sınıf / 10. Sınıf Biyoloji / Canlı cansız / Çalışma Kağıdı
🎓 10. Sınıf 📚 10. Sınıf Biyoloji

📄 10. Sınıf Biyoloji: Canlı cansız Çalışma Kağıdı

📌 1. Doğru / Yanlış

1. Sıcaklık ve ışık, ekosistemi etkileyen biyotik (canlı) faktörler arasında yer alır.

2. Ayrıştırıcılar (saprofitler), ekosistemdeki organik atıkları inorganik maddelere dönüştürerek madde döngüsüne katkı sağlar.

3. Bir ekosistemdeki üretici canlıların sayısının azalması, sadece birincil tüketicileri etkiler, diğer canlıları etkilemez.

4. Toprağın pH değeri, bitkilerin topraktan mineral alımını doğrudan etkileyen cansız (abiyotik) bir faktördür.

5. Ekosistemdeki tüm canlılar (biyotik faktörler) kendi besinlerini fotosentez veya kemosentez yoluyla kendileri üretmek zorundadır.

✏️ 2. Boşluk Doldurma

1. Ekosistemde canlıların yaşam faaliyetlerini sürdürdüğü çevreye ve bu çevredeki cansız bileşenlere faktörler denir.
2. Kendi besinini üretemeyip dışarıdan hazır alan canlılara tüketici veya adı verilir.
3. Işık, sıcaklık ve yağış gibi uzun süreli atmosfer koşullarının ortalamasına denir.
4. Ölü bitki ve hayvan kalıntılarını parçalayarak doğaya geri kazandıran canlı grubuna denir.
5. İnorganik maddelerden organik madde sentezleyebilen canlılara genel olarak denir.

🔗 3. Kavram Eşleştirme

« Fotosentez hızını doğrudan etkileyen ve yeryüzündeki temel enerji kaynağı olan abiyotik faktör.
« Hücre dışı sindirim enzimleriyle organik atıkları inorganik maddelere çeviren biyotik faktör.
« Enzimlerin çalışma hızını etkileyerek canlıların coğrafi dağılışını belirleyen fiziksel faktör.
« Karbondioksit özümlemesi yaparak organik besin sentezleyen ototrof canlılar.
« Enzimlerin çalışabilmesi için hücrede en az %15 oranında bulunması gereken hayati cansız bileşen.

✍️ 4. Kısa Cevaplı Sorular

1. Ekosistemdeki cansız (abiyotik) faktörlerden üç tanesini yazınız.

2. Ekosistemin canlı (biyotik) unsurlarını oluşturan üç temel grubu yazınız.

3. Bitkilerin gelişimi için gerekli olan ve toprakta bulunan, canlıların yapısına katılan cansız kimyasal maddelere ne ad verilir?

🎯 5. Çoktan Seçmeli Sorular

1. Bir ekosistemde bulunan canlı ve cansız faktörler etkileşim halindedir. Aşağıdakilerden hangisi ekosistemin abiyotik (cansız) faktörlerinden biri değildir?

2. Bitkiler fotosentez reaksiyonları ile kendi besinlerini üretirken cansız çevreyle doğrudan etkileşime girerler. Buna göre, bitkilerin fotosentez hızını etkileyen aşağıdaki faktörlerden hangisi abiyotik bir faktör değildir?

3. Ekosistemdeki biyotik faktörler beslenme ilişkilerine göre gruplandırılır.
I. Ototrof canlılar
II. Heterotrof canlılar
III. Saprofit canlılar
Yukarıda verilen canlı gruplarından hangileri ekosistemdeki madde döngüsünün kesintisiz devam etmesinde doğrudan rol oynar?

4. Ekosistemdeki cansız faktörlerin canlılar üzerinde önemli etkileri vardır. Aşağıdaki olaylardan hangisi sıcaklık faktörünün canlılar üzerindeki etkisine örnek olarak gösterilemez?

5. Ekosistemde organik atıkları parçalayarak inorganik maddelere dönüştüren ayrıştırıcı canlılar olmasaydı, aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmesi beklenirdi?

📝 6. Açık Uçlu Klasik Sorular

1. Ekosistemdeki cansız (abiyotik) faktörlerden biri olan 'su'yun canlılar için önemini biyolojik açıdan açıklayınız.

2. Ekosistemdeki üretici (ototrof) ve tüketici (heterotrof) canlılar arasındaki ilişkiyi, madde ve enerji akışı açısından kısaca açıklayınız.

3. Toprak yapısı ve minerallerin bitkiler ile ekosistem üzerindeki etkilerini açıklayarak, pH değişiminin bu duruma etkisini belirtiniz.