📄 10. Sınıf Biyoloji: Besin zinciri, ekolojik sürdürülebilirlik ve madde döngüleri Çalışma Kağıdı
📌 1. Doğru / Yanlış
1. Besin piramidinde üreticiden tüketiciye doğru gidildikçe aktarılan enerji miktarı artar.
2. Azot döngüsünde görev alan nitrifikasyon bakterileri kemosentez yaparak kendi besinlerini üretirler.
3. Biyolojik birikim (zehirli madde miktarı) besin piramidinin en üst basamağındaki canlılarda en fazla oranda görülür.
4. Atmosferdeki karbondioksit miktarını azaltan tek biyolojik süreç kemosentezdir.
5. Ekolojik ayak izi, bir bireyin ya da topluluğun tükettiği kaynakların üretilmesi ve atıklarının zararsız hale getirilmesi için gereken coğrafi alandır.
✏️ 2. Boşluk Doldurma
🔗 3. Kavram Eşleştirme
✍️ 4. Kısa Cevaplı Sorular
1. Besin piramidinde aşağıdan yukarıya doğru gidildikçe birey sayısı genellikle nasıl değişir?
2. Azot döngüsünde amonyağı nitrite dönüştüren bakteri grubunun adı nedir?
3. Su döngüsünde suyun sıvı halden gaz haline geçerek atmosfere yükselmesini sağlayan iki temel biyolojik/fiziksel olay nedir?
🎯 5. Çoktan Seçmeli Sorular
1. Besin piramidinde üreticiden son tüketiciye doğru gidildikçe gerçekleşen değişimlerle ilgili;
I. Biyolojik birikim artar.
II. Aktarılan enerji miktarı azalır.
III. Biyokütle artar.
ifadelerinden hangileri doğrudur?
2. Azot döngüsünde gerçekleşen;
I. Denitrifikasyon
II. Nitrifikasyon
III. Azot fiksasyonu (bağlama)
olaylarından hangileri topraktaki kullanılabilir azot miktarını artırır?
3. Küresel ısınmaya neden olan sera gazlarının salınımını azaltmak ve ekolojik sürdürülebilirliği korumak için aşağıdakilerden hangisinin yapılması uygun değildir?
4. Bir ekosistemdeki ayrıştırıcı (saprofit) canlıların sayısının hızla azalması durumunda, bu ekosistemde ilk olarak hangi olumsuz durumun ortaya çıkması beklenir?
5. Besin zincirinde yer alan canlılar arasındaki enerji akışı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
📝 6. Açık Uçlu Klasik Sorular
1. "Ekolojik ayak izi" kavramını açıklayarak, bireysel ekolojik ayak izimizi küçültmek için alabileceğimiz üç somut önlemi yazınız.
2. Azot döngüsünde görev alan "nitrifikasyon" ve "denitrifikasyon" olaylarını karşılaştırarak ekosistem için önemlerini açıklayınız.
3. Bir göl ekosistemine tarımsal gübrelerin karışması sonucu oluşan "ötrofikasyon" sürecini ve bu sürecin göldeki canlı yaşamına etkilerini aşamalarıyla açıklayınız.
|
Ad Soyad: .................................. Sınıf / No: ....... / ......... Tarih: .... / .... / 202...
Besin zinciri, ekolojik sürdürülebilirlik ve madde döngüleri Çalışma Kağıdı
|
PUAN
|
A. Doğru (D) / Yanlış (Y) Bölümü
| ( .... ) | Besin piramidinde üreticiden tüketiciye doğru gidildikçe aktarılan enerji miktarı artar. |
| ( .... ) | Azot döngüsünde görev alan nitrifikasyon bakterileri kemosentez yaparak kendi besinlerini üretirler. |
| ( .... ) | Biyolojik birikim (zehirli madde miktarı) besin piramidinin en üst basamağındaki canlılarda en fazla oranda görülür. |
| ( .... ) | Atmosferdeki karbondioksit miktarını azaltan tek biyolojik süreç kemosentezdir. |
| ( .... ) | Ekolojik ayak izi, bir bireyin ya da topluluğun tükettiği kaynakların üretilmesi ve atıklarının zararsız hale getirilmesi için gereken coğrafi alandır. |
B. Boşluk Doldurma Bölümü
| 1) | Besin zincirindeki her bir beslenme basamağına .................... adı verilir. |
| 2) | Atmosferdeki serbest azotu bağlayarak toprağa kazandıran bakterilere örnek olarak baklagillerin kökünde yaşayan .................... bakterileri verilebilir. |
| 3) | Organik atıkları parçalayarak inorganik maddelere dönüştüren ve madde döngülerinin sürekliliğini sağlayan canlı grubuna .................... denir. |
| 4) | Topraktaki amonyağın önce nitrite, sonra nitrata dönüştürülmesi sürecine .................... denir. |
| 5) | Bir ekosistemin kendi kendini yenileyebilme ve gelecek nesillere aktarılabilme kapasitesine ekolojik .................... denir. |
🔗 3. Kavram Eşleştirme
D. Kısa Cevaplı Sorular
| 1) | Besin piramidinde aşağıdan yukarıya doğru gidildikçe birey sayısı genellikle nasıl değişir? |
| 2) | Azot döngüsünde amonyağı nitrite dönüştüren bakteri grubunun adı nedir? |
| 3) | Su döngüsünde suyun sıvı halden gaz haline geçerek atmosfere yükselmesini sağlayan iki temel biyolojik/fiziksel olay nedir? |
E. Çoktan Seçmeli Sorular
| 1) |
Besin piramidinde üreticiden son tüketiciye doğru gidildikçe gerçekleşen değişimlerle ilgili; I. Biyolojik birikim artar. II. Aktarılan enerji miktarı azalır. III. Biyokütle artar. ifadelerinden hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) I ve II
D) II ve III
E) I, II ve III
|
| 2) |
Azot döngüsünde gerçekleşen; I. Denitrifikasyon II. Nitrifikasyon III. Azot fiksasyonu (bağlama) olaylarından hangileri topraktaki kullanılabilir azot miktarını artırır?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) I ve III
D) II ve III
E) I, II ve III
|
| 3) |
Küresel ısınmaya neden olan sera gazlarının salınımını azaltmak ve ekolojik sürdürülebilirliği korumak için aşağıdakilerden hangisinin yapılması uygun değildir?
A) Fosil yakıt kullanımının azaltılması
B) Yenilenebilir enerji kaynaklarının teşvik edilmesi
C) Ormanlık alanların tarım arazisine dönüştürülmesi
D) Geri dönüşüm faaliyetlerinin yaygınlaştırılması
E) Su kaynaklarının tasarruflu kullanılması
|
| 4) |
Bir ekosistemdeki ayrıştırıcı (saprofit) canlıların sayısının hızla azalması durumunda, bu ekosistemde ilk olarak hangi olumsuz durumun ortaya çıkması beklenir?
A) Atmosferdeki oksijen miktarının hızla artması
B) Topraktaki mineral ve inorganik madde miktarının azalması
C) Üretici canlıların sayısının kontrolsüz şekilde artması
D) Otçul canlıların etçil beslenmeye başlaması
E) Karbondioksit tüketiminin maksimum seviyeye ulaşması
|
| 5) |
Besin zincirinde yer alan canlılar arasındaki enerji akışı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
A) Enerji akışı tek yönlüdür.
B) Her basamakta enerjinin yaklaşık %10'u bir üst basamağa aktarılır.
C) Üreticiler güneş enerjisini kimyasal bağ enerjisine dönüştürür.
D) Ayrıştırıcılar sadece üretici basamağındaki canlıların organik atıklarını kullanabilir.
E) Besin zinciri uzadıkça son tüketiciye ulaşan enerji miktarı azalır.
|
F. Açık Uçlu Klasik Sorular
| 1) | "Ekolojik ayak izi" kavramını açıklayarak, bireysel ekolojik ayak izimizi küçültmek için alabileceğimiz üç somut önlemi yazınız. |
| 2) | Azot döngüsünde görev alan "nitrifikasyon" ve "denitrifikasyon" olaylarını karşılaştırarak ekosistem için önemlerini açıklayınız. |
| 3) | Bir göl ekosistemine tarımsal gübrelerin karışması sonucu oluşan "ötrofikasyon" sürecini ve bu sürecin göldeki canlı yaşamına etkilerini aşamalarıyla açıklayınız. |
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/10-sinif-biyoloji-besin-zinciri-ekolojik-surdurulebilirlik-ve-madde-donguleri/etkinlikler