🪄 İçerik Hazırla
🎓 10. Sınıf 📚 10. Sınıf Biyoloji

📄 10. Sınıf Biyoloji: Besin ağı ve besin zinciri Çalışma Kağıdı

📌 1. Doğru / Yanlış

1. Besin zincirindeki üreticiler, güneş enerjisini fotosentez yoluyla kimyasal bağ enerjisine dönüştürür.

2. Bir besin zincirinde aşağıdan yukarıya doğru gidildikçe aktarılan enerji miktarı artar.

3. Ayrıştırıcılar (saprofitler), besin zincirinin sadece en üst basamağında yer alır ve diğer basamaklarla etkileşime girmez.

4. Biyolojik birikim (toksik madde miktarı), besin zincirinin üst basamaklarına doğru gidildikçe artış gösterir.

5. Besin ağları, birden fazla besin zincirinin birbiriyle bağlantılı olduğu karmaşık ekolojik yapıları ifade eder.

✏️ 2. Boşluk Doldurma

1. Besin zincirinde canlıların yer aldığı her bir beslenme basamağına adı verilir.
2. Kendi besinini üretemeyen ve dışarıdan hazır olarak alan canlılara genel olarak denir.
3. Besin piramidinin her bir basamağındaki canlıların toplam kuru ağırlığına denir.
4. Karasal besin zincirlerinin ilk basamağını her zaman fotosentez yapan oluşturur.
5. Ölü organik atıkları inorganik maddelere dönüştürerek madde döngüsüne katkı sağlayan canlı grubu olarak adlandırılır.

🔗 3. Kavram Eşleştirme

« İnorganik maddelerden organik madde sentezleyen, besin zincirinin ilk basamağındaki canlılar.
« Doğrudan üretici canlılarla beslenen, ikinci trofik düzeydeki birincil tüketiciler.
« Zehirli kimyasal maddelerin besin zincirinin üst basamaklarındaki canlıların dokularında artarak birikmesi.
« Besin piramidinin belirli bir basamağındaki canlıların toplam kuru ağırlığı.
« Ölü organizmaları ve organik atıkları parçalayarak besin zincirinin her basamağına madde desteği sağlayan canlılar.

✍️ 4. Kısa Cevaplı Sorular

1. Besin piramidinde aşağıdan yukarıya doğru gidildikçe birey sayısı genellikle nasıl değişir?

2. Bir besin piramidinde bir basamaktan bir üst basamağa enerjinin yaklaşık yüzde kaçı aktarılır?

3. Besin zincirinde üreticilerden tüketicilere doğru gidildikçe vücutta biriken zehirli madde miktarı nasıl değişir?

🎯 5. Çoktan Seçmeli Sorular

1. Bir ekolojik piramitte tabandan tavana doğru gidildikçe gerçekleşen değişimlerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

2. Bir besin zincirinde yer alan canlılar şu şekildedir:
I. Ot
II. Çekirge
III. Kurbağa
IV. Yılan
Bu canlıların oluşturduğu besin piramidinde, üçüncü trofik düzeyde yer alan canlı hangisidir?

3. Ayrıştırıcı (saprofit) canlılar ile ilgili olarak aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?

4. Bir göl ekosistemindeki besin zinciri şu şekildedir: Fitoplankton -> Zooplankton -> Küçük Balık -> Büyük Balık -> Balıkçıl Kuş. Bu besin zincirinde suya karışan tarım ilacının (DDT) vücudunda en yüksek oranda birikmesi beklenen canlı hangisidir?

5. Besin zincirindeki enerji akışı ile ilgili;
I. Enerji akışı tek yönlüdür.
II. Her basamakta enerjinin bir kısmı ısı olarak kaybedilir.
III. Üreticiler güneş enerjisini doğrudan kimyasal enerjiye dönüştürür.
ifadelerinden hangileri doğrudur?

📝 6. Açık Uçlu Klasik Sorular

1. Besin zincirinde enerjinin sadece yaklaşık %10'unun bir üst basamağa aktarılabilmesinin (Yüzde On Yasası) temel nedenlerini açıklayınız.

2. Bir ekosistemdeki üretici canlıların sayısının ani ve aşırı derecede azalması, besin ağındaki diğer canlıları nasıl etkiler? Detaylıca açıklayınız.

3. Biyolojik birikim (biyobirikim) kavramını açıklayarak, besin zincirinin en üstündeki canlıların bu durumdan neden en çok etkilenen grup olduğunu belirtiniz.