📄 10. Sınıf Biyoloji: Besin ağı ve besin zinciri Çalışma Kağıdı
📌 1. Doğru / Yanlış
1. Besin zincirindeki üreticiler, güneş enerjisini fotosentez yoluyla kimyasal bağ enerjisine dönüştürür.
2. Bir besin zincirinde aşağıdan yukarıya doğru gidildikçe aktarılan enerji miktarı artar.
3. Ayrıştırıcılar (saprofitler), besin zincirinin sadece en üst basamağında yer alır ve diğer basamaklarla etkileşime girmez.
4. Biyolojik birikim (toksik madde miktarı), besin zincirinin üst basamaklarına doğru gidildikçe artış gösterir.
5. Besin ağları, birden fazla besin zincirinin birbiriyle bağlantılı olduğu karmaşık ekolojik yapıları ifade eder.
✏️ 2. Boşluk Doldurma
🔗 3. Kavram Eşleştirme
✍️ 4. Kısa Cevaplı Sorular
1. Besin piramidinde aşağıdan yukarıya doğru gidildikçe birey sayısı genellikle nasıl değişir?
2. Bir besin piramidinde bir basamaktan bir üst basamağa enerjinin yaklaşık yüzde kaçı aktarılır?
3. Besin zincirinde üreticilerden tüketicilere doğru gidildikçe vücutta biriken zehirli madde miktarı nasıl değişir?
🎯 5. Çoktan Seçmeli Sorular
1. Bir ekolojik piramitte tabandan tavana doğru gidildikçe gerçekleşen değişimlerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
2. Bir besin zincirinde yer alan canlılar şu şekildedir:
I. Ot
II. Çekirge
III. Kurbağa
IV. Yılan
Bu canlıların oluşturduğu besin piramidinde, üçüncü trofik düzeyde yer alan canlı hangisidir?
3. Ayrıştırıcı (saprofit) canlılar ile ilgili olarak aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?
4. Bir göl ekosistemindeki besin zinciri şu şekildedir: Fitoplankton -> Zooplankton -> Küçük Balık -> Büyük Balık -> Balıkçıl Kuş. Bu besin zincirinde suya karışan tarım ilacının (DDT) vücudunda en yüksek oranda birikmesi beklenen canlı hangisidir?
5. Besin zincirindeki enerji akışı ile ilgili;
I. Enerji akışı tek yönlüdür.
II. Her basamakta enerjinin bir kısmı ısı olarak kaybedilir.
III. Üreticiler güneş enerjisini doğrudan kimyasal enerjiye dönüştürür.
ifadelerinden hangileri doğrudur?
📝 6. Açık Uçlu Klasik Sorular
1. Besin zincirinde enerjinin sadece yaklaşık %10'unun bir üst basamağa aktarılabilmesinin (Yüzde On Yasası) temel nedenlerini açıklayınız.
2. Bir ekosistemdeki üretici canlıların sayısının ani ve aşırı derecede azalması, besin ağındaki diğer canlıları nasıl etkiler? Detaylıca açıklayınız.
3. Biyolojik birikim (biyobirikim) kavramını açıklayarak, besin zincirinin en üstündeki canlıların bu durumdan neden en çok etkilenen grup olduğunu belirtiniz.
|
Ad Soyad: .................................. Sınıf / No: ....... / ......... Tarih: .... / .... / 202...
Besin ağı ve besin zinciri Çalışma Kağıdı
|
PUAN
|
A. Doğru (D) / Yanlış (Y) Bölümü
| ( .... ) | Besin zincirindeki üreticiler, güneş enerjisini fotosentez yoluyla kimyasal bağ enerjisine dönüştürür. |
| ( .... ) | Bir besin zincirinde aşağıdan yukarıya doğru gidildikçe aktarılan enerji miktarı artar. |
| ( .... ) | Ayrıştırıcılar (saprofitler), besin zincirinin sadece en üst basamağında yer alır ve diğer basamaklarla etkileşime girmez. |
| ( .... ) | Biyolojik birikim (toksik madde miktarı), besin zincirinin üst basamaklarına doğru gidildikçe artış gösterir. |
| ( .... ) | Besin ağları, birden fazla besin zincirinin birbiriyle bağlantılı olduğu karmaşık ekolojik yapıları ifade eder. |
B. Boşluk Doldurma Bölümü
| 1) | Besin zincirinde canlıların yer aldığı her bir beslenme basamağına .................... adı verilir. |
| 2) | Kendi besinini üretemeyen ve dışarıdan hazır olarak alan canlılara genel olarak .................... denir. |
| 3) | Besin piramidinin her bir basamağındaki canlıların toplam kuru ağırlığına .................... denir. |
| 4) | Karasal besin zincirlerinin ilk basamağını her zaman fotosentez yapan .................... oluşturur. |
| 5) | Ölü organik atıkları inorganik maddelere dönüştürerek madde döngüsüne katkı sağlayan canlı grubu .................... olarak adlandırılır. |
🔗 3. Kavram Eşleştirme
D. Kısa Cevaplı Sorular
| 1) | Besin piramidinde aşağıdan yukarıya doğru gidildikçe birey sayısı genellikle nasıl değişir? |
| 2) | Bir besin piramidinde bir basamaktan bir üst basamağa enerjinin yaklaşık yüzde kaçı aktarılır? |
| 3) | Besin zincirinde üreticilerden tüketicilere doğru gidildikçe vücutta biriken zehirli madde miktarı nasıl değişir? |
E. Çoktan Seçmeli Sorular
| 1) |
Bir ekolojik piramitte tabandan tavana doğru gidildikçe gerçekleşen değişimlerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
A) Biyokütle azalır.
B) Aktarılan enerji miktarı azalır.
C) Biyolojik birikim artar.
D) Birey sayısı artar.
E) Genellikle vücut büyüklüğü artar.
|
| 2) |
Bir besin zincirinde yer alan canlılar şu şekildedir: I. Ot II. Çekirge III. Kurbağa IV. Yılan Bu canlıların oluşturduğu besin piramidinde, üçüncü trofik düzeyde yer alan canlı hangisidir?
A) I
B) II
C) III
D) IV
E) Hiçbiri
|
| 3) |
Ayrıştırıcı (saprofit) canlılar ile ilgili olarak aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?
A) Besin piramidinin her basamağında bulunurlar.
B) Hücre dışı enzimleriyle organik atıkları parçalarlar.
C) Madde döngüsünün sürekliliği için hayati öneme sahiptirler.
D) Sadece prokaryot hücre yapısına sahip bakterilerden oluşurlar.
E) İnorganik maddelerin doğaya geri kazandırılmasını sağlarlar.
|
| 4) |
Bir göl ekosistemindeki besin zinciri şu şekildedir: Fitoplankton -> Zooplankton -> Küçük Balık -> Büyük Balık -> Balıkçıl Kuş. Bu besin zincirinde suya karışan tarım ilacının (DDT) vücudunda en yüksek oranda birikmesi beklenen canlı hangisidir?
A) Fitoplankton
B) Zooplankton
C) Küçük Balık
D) Büyük Balık
E) Balıkçıl Kuş
|
| 5) |
Besin zincirindeki enerji akışı ile ilgili; I. Enerji akışı tek yönlüdür. II. Her basamakta enerjinin bir kısmı ısı olarak kaybedilir. III. Üreticiler güneş enerjisini doğrudan kimyasal enerjiye dönüştürür. ifadelerinden hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) I ve II
D) II ve III
E) I, II ve III
|
F. Açık Uçlu Klasik Sorular
| 1) | Besin zincirinde enerjinin sadece yaklaşık %10'unun bir üst basamağa aktarılabilmesinin (Yüzde On Yasası) temel nedenlerini açıklayınız. |
| 2) | Bir ekosistemdeki üretici canlıların sayısının ani ve aşırı derecede azalması, besin ağındaki diğer canlıları nasıl etkiler? Detaylıca açıklayınız. |
| 3) | Biyolojik birikim (biyobirikim) kavramını açıklayarak, besin zincirinin en üstündeki canlıların bu durumdan neden en çok etkilenen grup olduğunu belirtiniz. |
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/10-sinif-biyoloji-besin-agi-ve-besin-zinciri/etkinlikler