Tarihi Olayların Kendi Döneminin Şartlarına Göre Değerlendirilmesi

  • Tarihi olaylar, gerçekleştiği dönemin siyasal, sosyal, kültürel, dini ve ekonomik özelliklerini yansıtır. Bu nedenle araştırmacılar, araştırdıkları olayın meydana geldiği dönemin şartlarını dikkate almalıdır.
  • Tarihi olayların günümüzün değer yargıları ve bakış açısıyla değerlendirilmesi geçmişin doğru analiz edilmesine engel olur. İnsanlık günümüzdeki uygarlık düzeyine geçmişin bilgi ve tecrübesiyle ulaşmıştır. Teknolojik gelişmeler, insan hakları, ekonomi vs. alanlarda geçmişte olduğundan çok daha ileri aşamaya geçilmiştir. Günümüzdeki gelişmişlik düzeyini ölçü alarak geçmişi değerlendirmek şüphesiz haksızlık olur.

Tarihî olayların bugünün bakış açısı ve değer yargılarıyla ele alınmasının, tarihî gerçeklerin yorumlanmasına olumsuz etki edeceği aşikardır. Çünkü her olay kendi “tarihi şartları"nın ve “özel nedenleri"nin ikliminde vücuda (meydana) gelir. Bu sebeple hadiseleri “bugün"ün değil, “o gün"ün şartlarıyla değerlendirmeliyiz. Bu hususu da bilindik bir örnekle açıklamaya çalışalım. @ Analiz Şu kapitülasyon meselesi. Hani siyasî, adlî, malî ayrıcalıklar. Sonuçlarına bakıldığında devlete, millete çok zarar veren bir imtiyaz. Ancak Osmanlı Devleti'nin bu hakkı tanıdığı dönemin şartlarına bakıldığında, Akdeniz ticaretini canlandırmak, Hıristiyan ittifakını zayıflatmak gibi devlet menfaatine uygun gerekçeleri var. İşte bu gerekçeler kapitülasyonların verilişini anlamlı kılıyor. Aşağıda verilen tarihî olay örgüsünü şekillendiren olgular grafiği inceleyelim. Bu olguların birbirinden bağımsız olduklarını söyleyebilir miyiz? Elbette hayır.. Örnek Türklerin İslamiyet'i benimsedikten sonra Hicri takvimi kullanmaya başlamışlardır. Bu değişim; I. dinî değişimlerin cemiyetleri etkilemesi, lI. Türklerin kültürel değişimlere açık olması, ||I. İslam alemiyle sosyo ekonomik ilişkilerin geliştirilmek istenmesi durum ya da amaçlarından hangileriyle açıklanabilir? Çözüm İslamiyet'i benimseyerek yeni bir kültür havzasına katılan Türkler, dini, kültürel, iktisadi ve toplumsal gerekçelerle Hicri takvimi kullanmaya başlamışlardır. Ayrıca Türkler kültürel değişimlere açık bir toplum karakteri çizmişlerdir.
Temel Yeterlilik Sınavı (TYT)
30 Haziran 2018 Cumartesi