Tarih ve Tarih Yazıcılığı

Tarihi Bilginin Değişebilirliği

Tarih araştırmalarında olaylar doğrudan doğruya gözlemlenemediği için tarihçi olayların ardında bıraktığı kanıt ve belgeleri kullanır. Kanıtların değerlendirilmesinde ise tarih, çeşitli...

Tarih ve Yorum

Tarih, milli kimliğin inşası ve değerlerin aktarımı için bir araçtır. Tarihçinin görevi geçmişte yaşanılanların olduğu gibi aktarılmasıdır. Ancak tarihçi incelediği...

İslam Dünyasında Tarih Yazıcılığı

İslam dünyasında tarih yazıcılığı vakanüvislik olarak gelişmiştir. Vakanüvis tarihi olayları kaydetmekle görevlendirilen kişidir. Vakanüvislikte, olayların ortaya çıkış nedenleri üzerinde durulmaz...

Tarih Yazıcılığında Değişim

Tarih yazıcılığında ilk değişim Rönesans ve Reform’un etkisiyle Avrupa’da tarihçiler üzerindeki kilise baskısının ortadan kalkmasıyla başlamıştır. Aydınlanma Çağı ile birlikte...

Sosyal Tarih Yazıcılığı

Sosyal tarih yazıcılığında tarihe ait olayların tek bir neden ve olgu üzerinden değil; sosyal, siyasi, ekonomik, kültürel ve fikri birçok...

Araştırmacı Tarih Yazıcılığı

XIX. yüzyılda görülmeye başlamış bir türdür. Bu tarih yazımında olaylar tek bir sebebe dayandırılmamış, dönemin toplumsal, ekonomik, siyasi, dini, kültürel...

Öğretici (Pragmatik) Tarih Yazıcılığı

Öğretici tarih yazıcılığının öncüsü Herodotos ile aynı çağda yaşamış olan Thukydides’tir. Öğretici tarih yazıcılığında amaç, tarihi olayları öğrenerek faydalı bir...

Hikayeci (Rivayetçi) Tarih Yazıcılığı

Hikayeci tarih yazıcılığını Herodotos başlatmıştır. Herodotos’un yazmış olduğu kitabın adı, tanık olunan ve haber alınan şeylerin anlatılması anlamına gelen “lstorias...

İnsanlığın Serüveni Kayıt Altında

Toplumlar, geçmişi araştırıp aydınlatmaya çalışırken tarih bilincine ulaşır. Tarih bilinci dünü, bugünü ve yarını kapsayan bir sürekliliktir. Tarih; doğru, yansız...

Belgeden Bilgiye

Tarihçiler araştırmalarını geçmişte yaşanan olayları aydınlatmak için yaparlar ve eserlerini geçmişi anlamamız için yazarlar. Bu yüzden bir tarihsel araştırmaya kaynakların...

İbn-i Haldun’un Tarih Anlayışı

İbn-i Haldun 1332 1406 yılları arasında yaşamış bir İslam bilginidir. Tarih ve sosyoloji bilimlerinin gelişmesine büyük katkı yapmıştır. İslam tarihçilerinin...

Vaka ve Vakıayı Ayırıyorum

Tarih geçmişte yaşanmış vaka (olay) ve gerçekleşen vakıaları (olgu) inceleyen bir bilim dalıdır. Vaka (olay): tarihte insanlığı etkileyen siyasi, sosyal,...

Sonraki Sayfa »

Tarihin Konusu ve Özellikleri



Tarihin Tanımı: Tarih, insan topluluklarının geçmiş yaşantılarını, sosyal, siyasal, ekonomik, sanatsal vb. alanlardaki etkinliklerini, neden sonuç ilişkisi içinde, yer ve zaman göstererek, yazılı veya yazısız belgelere dayanarak objektif olarak, inceleyen ve aktaran bilim dalıdır.

Tarih bilimi neleri inceler?
* Geçmişteki insanların yaşantılarını
* İnsanların birbirleriyle olan ilişkilerini
* Meydana gelen olayları
* İnsanların her türlü üretkenliklerini

Tarih nasıl bir yöntemle inceleme yapar?
* Tarihsel olayın gerçekleştiği zamanın koşullarını göz önünde bulundurarak
* Neden sonuç ilişkisi içerisinde araştırarak
* Yer ve zaman belirterek
* Belgelere dayanarak
* Objektif (nesnel) bir yaklaşım sergileyerek



Örnek: Tarihi olaylar arasında benzerliklerden söz edilebilir ama olayların tekrarı söz konusu olamaz.
Yukarıdaki yargıya göre tarihi olayların incelenmesinde;
I. gözlem ve deney yapma,
II. olaylar arasında ilişki kurma,
III. kaynakları inceleme
yöntemlerinden hangilerine başvurulabilir?

Çözüm: Tarihi olayların gözlemi, tekrarı ve deneyi yapılamaz. Olaylar arasındaki ilişkiler araştırılabilir ve kaynaklara başvurulabilir.

Tarihin Konusu: insanların,
* geçmiş yaşantıları ve birbirleriyle olan ilişkileri,
* oluşturdukları kültür ve uygarlık kapsamındaki her şey tarihin konusudur.

Tarihsel Olayların Özellikleri
* Tarihî olaylar değerlendirilirken, olayın yaşandığı zamanın koşulları dikkate alınmalıdır.



UYARI: Geçmişte yaşanan bir olay, günümüz koşullarına göre değerlendirildiğinde, söz konusu olay hakkında doğru bir yargıya ulaşılamaz.

* Tarihin konusu, geçmişteki insanların ilişkileri ve üretkenlikleri olduğundan ve tarihi olayların tekrarı mümkün olmadığından, tarihte deney ve gözlem yöntemi kullanılamaz.

UYARI: Deney ve gözlem yapılamaması, tarihi pozitif bilimlerden ayıran bir özelliktir.