Şiir Türleri

Manzume ve Şiir

Şiir, zengin sembollerle, ritimli sözlerle, seslerin uyumlu kullanımıyla ortaya çıkan, hece ve durak bakımından denk ve kendi başına bir bütün...

Dramatik Şiir

Tiyatroda kullanılan şiir türüdür. Eski Yunan edebiyatında oyuncuların sahnede söyleyecekleri sözler şiir hâline getirilir ve onlara ezberletilirdi. Bu anlayış 19....

Satirik Şiir

Kişilerin ve toplumun aksak yönlerini işleyen eleştirel şiirlere satirik şiir denir. Bu şiirlerde kişiler, olay ya da durumlardaki çarpıklıklar iğneleyici...

Pastoral Şiir

Doğa güzelliklerini, yayla, orman, köy, çoban ve kır yaşamını ve buralara olan özlemi işleyen şiirlere pastoral şiir denir. Pastoral şiir,...

Didaktik (Öğretici) Şiir

Belli bir konuda bilgi ve öğüt vermek, bir düşünceyi aşılamak, ahlaki bir ders çıkarmak amacıyla kaleme alınan şiir türüdür. Bu...

Epik Şiir

Konusu savaş, yiğitlik, kahramanlık ve vatan sevgisi olan, tarihî bir olayı coşkun bir dille anlatan şiir türüdür. Bu bakımdan okuyanda...

Lirik Şiir

İçten gelen heyecanları coşkulu bir dille anlatan duygusal şiir türüdür. Yunanistan’da eskiden lir adı verilen saz eşliğinde söylendiğinden bu adı...

Ölçü, uyak, redif gibi ahenk unsurlarını içeren; mısra, beyit, dörtlük, bent gibi şekil unsurlarıyla ilgili kurallara uyularak yazılan eserlere manzume denir. Bir manzumenin okunduğu zaman insan ruhunda güzel duygular uyandıran ve sanat değeri taşıyan biçimine şiir denir. Konularına göre şiirler; lirik, epik, pastoral, didaktik, satirik, dramatik şiir şeklinde gruplandırılabilir.

1. Lirik Şiir: Fikirden çok duyguya seslenen ve okuyucuda güzellik heyecanı uyandıran şiirlere denir. İslamiyet’ten önce “kopuz” denen millî bir saz eşliğinde söylenmiştir. Daha sonra âşık edebiyatında kopuzun yerini bağlama ve meydan sazı almıştır.

Hasretinle geçiyorken bu gençlik çağım
Ey sevdiğim, ben ümitsiz değilim gene
Ak düşünce saçların kumral rengine
Kollarımda sen, âşığın ben olacağım
Faruk Nafiz Çamlıbel

Edebiyatımızdaki ünlü lirik şairler şunlardır: Divan edebiyatında Fuzûlî, Baki, Nedim; tasavvufta Yunus Emre; din dışı halk edebiyatında Karacaoğlan, Emrah; 20. yüzyıl edebiyatında Ahmet Haşim ve Yahya Kemal’dir.

2. Epik Şiir: Bir ulusun yaşamını yakından ilgilendiren tarih ve toplum olaylarına ait kahramanlıklarını anlatan şiirlerdir.

Bizdik o hücumun bütün aşkıyla kanatlı;
Bizdik o sabah ilk atılan safta yüz atlı
Uçtuk Mohaç ufkunda görünmek hevesiyle,
Canlandı 0 meşhur ova at kişnemesiyle
Yahya Kemal Beyatlı

3. Pastoral Şiir: “Pastoral” sözcüğü, Latince bir sözcük olup kır ve çoban yaşamıyla doğa güzelliklerini anlatır. Doğa güzellikleriyle ilgili içimizde bir ilgi ve sevgi uyandırmak amacıyla söylenen ya da yazılan manzum eserlere pastoral şiir denir. Pastoral şiir ikiye ayrılır:

a) İdil: Bir şairin ya da çobanın ağzından kır yaşamının güzelliklerini anlatan şiirlerdir.
b) Eglog: İki ya da daha fazla çobanın karşılıklı konuşması yoluyla yazılan şiirlerdir.

Dağlar orman, tepeler bağ, ovalar hep tarla
Koca mera dolu baştan başa sağmallarla
Köylünün kırları tutmuş yayılırken davarı
Sökemezsin, sarar âfakını yün dalgaları
Mehmet Âkif Ersoy

4. Didaktik Şiir: Bir şey öğretmek, bir konu hakkında bilgi vermek veya bir fikri ispatlamak amacıyla yazılmış şiirlerdir.

Topraktandır cümle beden
Nefsini öldür ölmeden
Böyle emretmiş Yaradan
Sen kalemsin ben uç muyum?
Âşık Veysel

5. Satirik Şiir: Satir; yergi, eleştiri anlamındadır. Bir kişiyi, kurumu, mekanı veya düzeni eleştirmek, onları gülünç duruma düşürmek amacıyla yazılmış şiirlerdir. Bu tür şiirler; Batı edebiyatında satir, divan edebiyatında hiciv, halk edebiyatında taşlama, günümüzde de yergi adını alır.

Köylümüz, efendimiz tarlasında perişan
lşçimiz, kardeşimiz kavgasında perişan
Anam bacımdır bahtı karasında perişan
Hemen Allah cümlemizin yardımcısı olsun
Cahit Sıtkı Tarancı

6. Dramatik Şiir: Manzum olarak yazılmış olan tiyatroların tümü dramatik nitelik taşır. Dramatik manzume, karşılıklı konuşmalı eser demektir.