✅ 9. Sınıf Tarih: İlk türk devletleri ve islamiyet öncesi türk tarihi Test Çöz

İslamiyet öncesi Türk devletlerinde hükümdara yönetme yetkisinin Tanrı tarafından verildiğine inanılmasına ne ad verilir?

İslamiyet öncesi Türklerin konargöçer bir yaşam tarzını benimsemeleri, aşağıdaki alanların hangisinde kalıcı eserler vermelerini engellemiştir?

Tarihte bilinen ilk teşkilatlı Türk devleti aşağıdakilerden hangisidir?

Maniheizm dinini benimseyerek yerleşik hayata geçen ilk Türk devleti aşağıdakilerden hangisidir?

İslamiyet öncesi Türk devletlerinde devlet işlerinin görüşülüp karara bağlandığı meclise "Kurultay" (Toy) adı verilirdi. Kurultay'da son sözün kağana ait olması ve hatunun (hükümdarın eşi) da kurultaya katılması sırasıyla kurultayın hangi özelliklerini gösterir?

İslamiyet öncesi Türk devletlerinde ülke doğu ve batı olmak üzere ikiye bölünerek yönetilirdi. Doğu'da asıl hükümdar (kağan) bulunurken, Batı'da kağanın kardeşi "yabgu" unvanıyla iç işlerinde serbest, dış işlerinde doğuya bağlı olarak hüküm sürerdi.

Bu "ikili teşkilat" sistemi ile ilgili olarak;
I. Taht kavgalarını tamamen engellemiştir.
II. Ülke yönetimini kolaylaştırmayı amaçlamıştır.
III. Federal bir devlet yapısının oluşmasına zemin hazırlamıştır.

yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

İslamiyet öncesi Türklerde yazısız hukuk kurallarına "töre" denirdi. Töre, sosyal hayatı ve devlet yönetimini düzenleyen kurallardan oluşurdu. Töre kuralları zamanın şartlarına göre kurultay kararı veya kağan buyruğu ile değiştirilebilirdi. Ancak adaletsizlik, iyilik, eşitlik ve insanlık gibi temel ilkeler asla değiştirilemezdi.

Buna göre töre ile ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

II. Göktürk (Kutluk) Devleti döneminde dikilen Orhun Abideleri'nde yer alan; "Fakir milleti zengin kıldım, az milleti çok kıldım. Açları doyurdum, çıplakları giydirdim." ifadeleri, Türk devlet yönetimindeki hangi anlayışı doğrudan kanıtlar?

Orta Asya'dan yapılan Türk göçlerinin nedenleri arasında;
I. Kuraklık ve salgın hayvan hastalıkları,
II. Çin ve Moğol baskısı,
III. Yeni yurtlar edinme (cihan hakimiyeti) düşüncesi,
IV. Tarım alanlarının yetersizliği

durumlarından hangileri "siyasi" nedenler arasında gösterilebilir?

Asya Hun Devleti hükümdarı Mete Han, orduyu on, yüz, bin ve on bin kişilik birimlere ayırarak "onlu teşkilat"ı kurmuş ve bu sistem günümüz modern ordularının da temelini oluşturmuştur.

Mete Han'ın bu askeri düzenlemesiyle aşağıdakilerden hangisini amaçladığı savunulamaz?

Hazarlar, Museviliği benimseyen ilk ve tek Türk devletidir. Ancak ülkelerinde Müslümanlar, Hristiyanlar, Museviler ve Şamanistler bir arada barış içinde yaşamışlar; ibadethanelerini yan yana kurmuşlardır. Ayrıca davalara her dinden temsilcilerin bulunduğu bir hakimler kurulu bakmıştır.

Bu durum Hazarlar ile ilgili aşağıdakilerden hangisinin göstergesidir?

Bir arkeolojik kazı alanında yapılan araştırmalarda aşağıdaki buluntular elde edilmiştir:

I. Sulama kanalları ve saban demirleri
II. Taşınabilir deri ve keçe çadır kalıntıları
III. Duvar resimleri (fresk) ve tapınak kalıntıları
IV. Dokuma halı ve kilimler

Bu buluntulardan hangileri, kazı yapılan bölgedeki Türk topluluğunun "kesin olarak" yerleşik hayata geçtiğini kanıtlar?

İslamiyet öncesi Türk devletlerinde "Kut"un kan yoluyla hanedanın tüm erkek üyelerine geçtiğine inanılırdı. Bu durum "ülke, hanedanın ortak malıdır" anlayışını beraberinde getirmiştir.

Bu anlayışın Türk devletlerinde;
I. Sık sık taht kavgalarının yaşanması,
II. Devletlerin kısa sürede parçalanarak yıkılması,
III. Hükümdarın yetkilerinin sınırsız hale gelmesi,
IV. Veraset sisteminde belirsizlik oluşması

durumlarından hangilerine yol açtığı savunulamaz?

I. Göktürk Devleti ile Uygur Devleti karşılaştırıldığında;
- Göktürkler geleneksel Türk dini olan Gök Tanrı inancını korumuş, konargöçer yaşamı sürdürmüş ve kendilerine özgü milli bir alfabe (Orhun alfabesi) kullanmışlardır.
- Uygurlar ise Maniheizm ve Budizm dinlerini benimsemiş, yerleşik hayata geçmiş, kalıcı mimari eserler üretmiş ve matbaayı kullanmışlardır.

Bu bilgilere göre, Uygurların Göktürklerden farklı olarak gösterdiği gelişim çizgisiyle ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılamaz?