✅ 9. Sınıf Kimya: Kimya biliminin günlük hayattaki katkısı Test Çöz

Kimya biliminin günlük yaşamdaki en yaygın uygulama alanlarından biri temizlik ve hijyendir.

Aşağıdakilerden hangisi kimya biliminin temizlik sektörüne doğrudan sağladığı ürünlerden biri değildir?

Tarımda ürün verimini artırmak ve bitkileri zararlı organizmalardan korumak için kimya biliminden büyük ölçüde yararlanılır.

Buna göre, kimya biliminin tarım sektörüne katkı sağladığı temel ürün çifti aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

Hastalıkların teşhis, tedavi ve önlenmesinde kimya biliminin ürettiği maddeler hayati öneme sahiptir.

Sağlık alanında kullanılan ve kimya biliminin katkısıyla geliştirilen maddelerin genel adı aşağıdakilerden hangisidir?

Günlük hayatta giydiğimiz kıyafetlerin renklendirilmesi ve dayanıklılığının artırılmasında kimya biliminden yararlanılır.

Buna göre, tekstil alanında doğal liflerin yetersiz kaldığı durumlarda kimya biliminin ürettiği sentetik liflere aşağıdakilerden hangisi örnek verilebilir?

Şehir şebeke sularının içilebilir ve kullanılabilir hale getirilmesi sürecinde kimyasal yöntemlerden faydalanılır.

Buna göre, sularda bulunan hastalık yapıcı mikroorganizmaların yok edilmesi (dezenfeksiyon) amacıyla suya eklenen ve kimya biliminin günlük hayata sunduğu en yaygın kimyasal madde aşağıdakilerden hangisidir?

Kimya bilimi, gıdaların bozulmadan saklanması ve raf ömrünün uzatılmasında önemli katkılar sunar.

Paketlenmiş gıdalarda kimya biliminin katkısıyla kullanılan;
I. Koruyucular (antimikrobiyaller)
II. Antioksidanlar
III. Asitlik düzenleyiciler

maddelerinden hangileri gıdaların bozulmasını geciktirerek raf ömrünü uzatmada rol oynar?

Polimerler, çok sayıda küçük molekülün (monomer) birbirine bağlanmasıyla oluşan dev moleküllerdir ve günlük hayatta yaygın bir kullanım alanına sahiptir.

Buna göre, aşağıda verilen günlük kullanım malzemelerinden hangisi polimer kimyasının doğrudan bir ürünü değildir?

Kimya biliminin taşımacılık ve otomotiv sektöründeki uygulamaları araçların güvenli ve verimli çalışmasını sağlar.

Bu kapsamda;
I. Kışın araç radyatör sularının donmasını engellemek için antifriz (etilen glikol) kullanılması
II. Araçların ilk hareketini sağlayan kurşunlu akülerin elektrokimyasal enerji depolaması
III. Egzoz gazlarındaki zararlı gazları daha az zararlı hale getiren katalitik konvertörlerin geliştirilmesi

bilgilerinden hangileri kimya biliminin otomotiv alanına doğrudan katkılarına örnektir?

Metalurji kimyası sayesinde saf metaller diğer elementlerle bir araya getirilerek daha dayanıklı olan alaşımlar üretilir.

Buna göre, inşaat ve mutfak eşyaları sanayisinde yaygın olarak kullanılan ve demirin paslanmasını önlemek amacıyla demir, krom, nikel metallerinin eritilip karıştırılmasıyla elde edilen malzeme aşağıdakilerden hangisidir?

Kimya biliminin geliştirdiği yüzey aktif maddeler olan sabun ve deterjanlar, kirleri ortamdan uzaklaştırarak kişisel ve çevresel hijyeni mümkün kılar.

Sabun ve deterjan molekülleri ile ilgili;
I. Polar (su seven) bir baş kısma sahiptirler.
II. Apolar (yağ seven) bir kuyruk kısmına sahiptirler.
III. Temizleme sürecinde apolar kuyrukları kir ile, polar baş kısımları ise su molekülleri ile etkileşir.

yargılarından hangileri doğrudur?

Kimya biliminin endüstrideki kontrolsüz uygulamaları çevre kirliliğine neden olabilirken, kimyacıların geliştirdiği yeni yaklaşımlar kirliliği önlemeyi amaçlar.

Bu kapsamda kimya biliminin günlük yaşam ve endüstride sürdürülebilirlik sağlamak amacıyla benimsediği "Yeşil Kimya" ilkelerine göre aşağıdakilerden hangisi hedeflenen bir durum olamaz?

Akıllı telefonlar, dizüstü bilgisayarlar ve elektrikli otomobiller gibi günlük hayatımızın ayrılmaz bir parçası olan cihazlar, kimya biliminin geliştirdiği lityum iyon piller sayesinde uzun süreli ve yüksek verimli elektrik enerjisi depolayabilmektedir.

Lityum iyon pillerinin günlük hayattaki avantajları ile ilgili olarak;
I. Hafif bir metal olan lityum sayesinde yüksek enerji yoğunluğunu düşük ağırlıkla sunabilmesi,
II. Kimyasal reaksiyonların tersinir (geri dönüşümlü) olması nedeniyle defalarca şarj edilip kullanılabilmesi,
III. Fosil yakıtlı araçlar yerine elektrikli araçların yaygınlaşmasını sağlayarak şehir içi karbon salımının azaltılmasına katkı sunması

ifadelerinden hangileri kimya biliminin enerji alanındaki bu başarısının doğrudan veya dolaylı sonuçlarındandır?

Ev temizliğinde daha etkili bir hijyen sağlama düşüncesiyle bazen iki farklı temizlik kimyasalı birbiriyle karıştırılmakta ve ölümcül kimyasal kazalar meydana gelebilmektedir.

Buna göre, halk arasında "çamaşır suyu" olarak bilinen sodyum hipoklorit ($\text{NaClO}$) çözeltisi ile "tuz ruhu" olarak bilinen hidroklorik asit ($\text{HCl}$) çözeltisi karıştırıldığında açığa çıkan ve solunması durumunda akciğerlerde ciddi hasara yol açan zehirli gaz aşağıdakilerden hangisidir?

Modern şehir hayatında içme ve kullanma suyunun temini, kimya biliminin geliştirdiği gelişmiş su arıtım teknolojilerine dayanmaktadır.

Aşağıda su arıtma tesislerinde uygulanan bazı kimyasal ve fizikokimyasal süreçler ile bunların amaçları eşleştirilmiştir:

I. Şap ($\text{Al}_2(\text{SO}_4)_3$) eklenmesi (Koagülasyon): Suda asılı duran küçük taneciklerin çöktürülerek bulanıklığın giderilmesi
II. İyon değiştirici reçineler: Suda sertliğe neden olan kalsiyum ($\text{Ca}^{2+}$) ve magnezyum ($\text{Mg}^{2+}$) iyonlarının sodyum ($\text{Na}^{+}$) iyonları ile yer değiştirmesi
III. Ters osmoz (Yarı geçirgen zar kullanımı): Yüksek basınç uygulanarak sudaki çözünmüş tuzların ve kirleticilerin sudan ayrıştırılması

Bu eşleştirmelerden hangileri kimya biliminin günlük hayatta kaliteli içme suyu elde edilmesine sağladığı katkılardandır?