✅ 9. Sınıf Fizik: Vektörel ve skaler Test Çöz

Fiziksel büyüklükler ölçülürken ve ifade edilirken farklı özelliklerine göre sınıflandırılır. Sadece bir sayı ve bir birim kullanılarak tam olarak tanımlanabilen büyüklüklere skaler büyüklükler denir.

Buna göre, aşağıda verilen fiziksel büyüklüklerden hangisi skaler bir büyüklüktür?

Fizikte bazı büyüklüklerin tam olarak anlaşılabilmesi için sayı ve birimin yanında mutlaka yönünün de belirtilmesi gerekir. Bu tür büyüklüklere vektörel büyüklükler denir.

Buna göre, aşağıda verilen fiziksel büyüklüklerden hangisi vektörel bir büyüklüktür?

Fizikte yönlendirilmiş doğru parçalarına vektör denir. Bir büyüklüğün vektörel olarak tanımlanabilmesi için bazı temel özelliklere sahip olması gerekir.

Aşağıdakilerden hangisi bir vektörü tanımlamak için gerekli olan temel özelliklerden biri değildir?

Sürtünmesiz yatay bir düzlemde durmakta olan bir cisme aynı doğrultuda ve aynı yönlü $ 8\text{ N} $ ve $ 5\text{ N} $ büyüklüğünde iki kuvvet etki etmektedir.

Buna göre, cisme etki eden bileşke kuvvetin büyüklüğü kaç $ \text{N} $'dur?

Fizik dersinde sürat ve hız kavramlarını öğrenen bir öğrenci, günlük hayattan bazı örnekleri inceliyor:

I. Bir aracın göstergesinde okunan $ 90\text{ km/h} $ değeri.
II. Bir sporcunun kuzey yönünde $ 5\text{ m/s} $ büyüklüğündeki hızla koşması.
III. Bir uçağın Ankara'dan İstanbul'a doğru $ 800\text{ km/h} $ süratle uçması.

Buna göre, verilen durumlardan hangilerinde vektörel bir büyüklükten bahsedilmektedir?

Fiziksel büyüklükler, SI birim sistemindeki birimleri ve skaler-vektörel olma durumlarına göre aşağıdaki tabloda sınıflandırılmıştır:

- Kütle: Kilogram ($\text{kg}$) - Skaler
- Kuvvet: Newton ($\text{N}$) - Vektörel
- Sıcaklık: Kelvin ($\text{K}$) - Vektörel
- Zaman: Saniye ($\text{s}$) - Skaler

Buna göre, tablodaki büyüklüklerden hangisinin sınıflandırılması hatalı yapılmıştır?

Sürtünmesiz yatay bir düzlemde durmakta olan bir kutuya aynı doğrultuda, doğu yönünde $ 15\text{ N} $ ve batı yönünde $ 9\text{ N} $ büyüklüğünde iki kuvvet aynı anda uygulanıyor.

Buna göre, kutuya etki eden bileşke kuvvetin yönü ve büyüklüğü aşağıdakilerden hangisidir?

Aynı düzlemde bulunan $ \vec{K} $ ve $ \vec{L} $ vektörleri ile ilgili;

I. Doğrultuları aynı, yönleri zıt ise bu vektörler eşittir.
II. Büyüklükleri eşit ve yönleri aynı ise bu vektörler eşittir.
III. Başlangıç noktaları farklı olan iki vektör eşit olamaz.

yargılarından hangileri doğrudur?

Doğu yönünde $ 10\text{ m/s} $ hızla hareket eden bir aracın hız vektörü $ \vec{v} $ olarak tanımlanmıştır.

Buna göre, $ -2\vec{v} $ vektörünün yönü ve büyüklüğü aşağıdakilerden hangisidir?

Fiziksel büyüklükler hem "temel-türetilmiş" hem de "skaler-vektörel" olma durumlarına göre iki farklı şekilde sınıflandırılabilir.

Buna göre, hem türetilmiş hem de vektörel bir büyüklük arayan bir öğrenci aşağıdaki seçeneklerden hangisini seçmelidir?

Sürtünmesiz yatay düzlemdeki bir cisme aynı doğrultuda üç kuvvet etki etmektedir. Bu kuvvetlerden ikisi batı yönünde $ 12\text{ N} $ ve doğu yönünde $ 4\text{ N} $ büyüklüğündedir.

Cismin dengede kalabilmesi (bileşke kuvvetin sıfır olması) için uygulanması gereken üçüncü kuvvetin yönü ve büyüklüğü ne olmalıdır?

Bir koşucu, kenar uzunluğu $ 40\text{ m} $ olan kare şeklindeki bir pistin A köşesinden koşmaya başlayarak pistin kenarları üzerinden sırasıyla B ve C köşelerine ulaşıp C noktasında duruyor.

Bu koşucunun hareketiyle ilgili;

I. Aldığı yol skaler bir büyüklük olup $ 80\text{ m} $'dir.
II. Yer değiştirmesi vektörel bir büyüklük olup büyüklüğü $ 40\sqrt{2}\text{ m} $'dir.
III. Koşucunun aldığı yol ile yer değiştirmesinin büyüklüğü birbirine eşittir.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Bir fizik öğretmeni tahtaya şu soruyu yazar: "Aynı doğrultudaki iki kuvvetin bileşkesinin büyüklüğü $ R $'dir. Kuvvetlerin büyüklükleri $ F_1 = 10\text{ N} $ ve $ F_2 = 6\text{ N} $ olduğuna göre, bileşke kuvvetin büyüklüğü $ R $ ile ilgili;"

I. Kuvvetler aynı yönlü ise $ R = 16\text{ N} $ olur.
II. Kuvvetler zıt yönlü ise $ R = 4\text{ N} $ olur.
III. Kuvvetlerin yönleri hakkında bilgi verilmediğinde $ R $ değeri $ 4\text{ N} $ ile $ 16\text{ N} $ arasındaki tüm değerleri alabilir.

yargılarından hangileri doğrudur?

Fizikteki matematiksel modellerde yer alan büyüklüklerin skaler veya vektörel olması, eşitliklerin her iki tarafının fiziksel anlamı açısından çok önemlidir.

Buna göre;

I. Bir vektörün bir skaler sayı ile çarpımı her zaman vektörel bir büyüklüktür.
II. İki skaler büyüklüğün birbirine oranı her zaman skaler bir büyüklüktür.
III. Bir vektörel büyüklüğün bir skaler büyüklüğe oranı her zaman skaler bir büyüklüktür.

yukarıdaki genellemelerden hangileri doğrudur?