✅ 9. Sınıf Coğrafya: Yer şekilleri Test Çöz

Aşağıdakilerden hangisi, yer kabuğunun derinliklerinden gelen enerjiyle oluşan ve yer şekillerinin biçimlenmesinde etkili olan iç kuvvetlerden biri değildir?

Kurak ve yarı kurak bölgelerde, rüzgarın taşıdığı kum ve tozların kayaların alt kısımlarını daha fazla aşındırmasıyla oluşan, şapkalı mantara benzeyen yer şekline ne ad verilir?

Çevresine göre yüksekte kalmış, akarsular tarafından derince yarılmış geniş düzlüklere ne ad verilir?

Yer kabuğundaki çatlaklardan çıkan lav, kül ve taş gibi malzemelerin üst üste birikmesiyle oluşan, genellikle koni biçimli yer şekline ne ad verilir?

Alp-Himalaya Orojenezi kuşağında yer alan Türkiye'deki dağların büyük bir kısmı, levhaların birbirine yaklaşması ve sıkışması sonucu oluşmuştur.
Buna göre, aşağıdaki dağ oluşum süreçlerinden hangisi bu durumla doğrudan ilişkilidir?

Akarsular, yatak eğimlerinin azaldığı yerlerde büklümler yaparak akar ve taşıdıkları malzemeyi biriktirirler. Ayrıca, denize ulaştıkları yerlerde taşıdıkları alüvyonları biriktirerek yeni yer şekilleri oluştururlar.
Bu bilgiye göre, akarsuların hem aşındırma hem de biriktirme faaliyetleri sonucunda oluşabilen ve denize döküldüğü yerde oluşturduğu birikim şekli aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Kalker, jips gibi eriyebilen kayaçların yaygın olduğu bölgelerde, yağış sularının bu kayaçları kimyasal yollarla çözmesi sonucunda çeşitli yer şekilleri oluşur.
Aşağıdakilerden hangisi bu tür bir oluşumla meydana gelen yer şekillerinden biri değildir?

Epirojenez, yer kabuğunun geniş alanlarının toptan yükselmesi veya alçalması olayıdır. Bu süreç, uzun zaman dilimlerinde gerçekleşir ve kıyı çizgilerinde önemli değişikliklere yol açabilir.
Aşağıdakilerden hangisi epirojenezin doğrudan bir sonucu olarak ortaya çıkabilecek durumlardan biri değildir?

Buzullar, yeryüzünü şekillendiren önemli dış kuvvetlerden biridir. Hem aşındırma hem de biriktirme faaliyetleriyle çeşitli yer şekilleri oluştururlar.
Buna göre, aşağıdaki yer şekillerinden hangisi buzul aşındırmasıyla oluşmuş bir vadi tipi olup, deniz seviyesinin yükselmesiyle sular altında kalması sonucu meydana gelmiştir?

Türkiye'de İç Anadolu Bölgesi'nde, özellikle Nevşehir ve çevresinde yaygın olarak görülen peri bacaları, volkanik tüflerin sel suları ve rüzgar tarafından aşındırılmasıyla oluşmuştur.
Bu durum, yer şekillerinin oluşumunda aşağıdaki süreçlerden hangisinin etkileşimine en iyi örneği oluşturur?

Akarsular, yatak eğimleri, kayaç yapısı ve bölgesel tektonik hareketlere bağlı olarak farklı vadi tipleri oluşturur.
Bir akarsuyun, bir dağ sırasını enine doğru yararak oluşturduğu, genellikle dik yamaçlı ve dar geçit niteliğindeki vadi tipine ne ad verilir?

Türkiye, genç oluşumlu bir ülke olması ve aktif levha sınırları üzerinde bulunması nedeniyle sık sık depremlerin yaşandığı bir coğrafyadır. Ülkemizde Kuzey Anadolu Fay Hattı (KAF), Doğu Anadolu Fay Hattı (DAF) ve Batı Anadolu Fay Hattı (BAF) gibi önemli tektonik hatlar bulunmaktadır.
Bu durum, Türkiye'nin jeolojik yapısıyla ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisini destekler?

Bir bölgede, jeolojik geçmişte şiddetli volkanik faaliyetler yaşanmış ve kalın tüf tabakaları oluşmuştur. Daha sonra bu tüf tabakaları üzerinde akarsular ve rüzgarlar etkili olmuş, derin vadiler ve ilginç kaya oluşumları meydana gelmiştir. Son dönemlerde ise bölge genel olarak toptan yükselme (epirojenik hareket) yaşamış, bu da akarsuların aşındırma gücünü artırarak vadilerin daha da derinleşmesine yol açmıştır.
Bu bölgedeki yer şekillerinin oluşumuyla ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi en kapsamlı ve doğru açıklamayı sunar?

Bir coğrafi bölgenin jeolojik geçmişi incelendiğinde şu olaylar tespit edilmiştir:
I. Jeosenklinal adı verilen denizel çukurluklarda kalın tortul tabakalar birikmiştir.
II. Yan basınçlar sonucunda bu tortul tabakalar kıvrılarak yüksek dağ sıralarını oluşturmuştur.
III. Bölge, genel olarak toptan yükselme hareketleri (epirojenez) yaşamış, ancak bu yükselme dağların aşınmasını hızlandırmıştır.
IV. Yükselen bu kütleler üzerinde akarsular, yataklarını derine doğru kazarak çevresine göre yüksekte kalmış geniş düzlükleri (platoları) oluşturmuştur.
Bu bilgilere göre, söz konusu bölgedeki yer şekillerinin oluşum süreci ve günümüzdeki görünümü hakkında yapılabilecek en doğru ve detaylı yorum aşağıdakilerden hangisidir?