✅ 9. Sınıf Coğrafya: Coğrafyanın bilimi Test Çöz

Antik Çağ'da yaşamış ve "Coğrafya" (Geographika) terimini ilk kez kullanarak bu bilimin isim babası olmuş, aynı zamanda dünyanın çevre uzunluğunu gerçeğe çok yakın bir şekilde hesaplamış olan ilk çağ bilim insanı aşağıdakilerden hangisidir?

Coğrafya bilimini diğer bilimlerden ayıran en önemli ilke, olayların yeryüzündeki yayılışını inceleyen "dağılış" ilkesidir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde coğrafyanın dağılış ilkesi vurgulanmıştır?

Fiziki coğrafya, doğal çevreyi ve bu çevrede meydana gelen doğal olayları inceler.

Buna göre, yeryüzündeki iklim tiplerini, iklim elemanlarını (sıcaklık, basınç, rüzgarlar, nem ve yağış) ve iklimin insan yaşamı üzerindeki etkilerini inceleyen fiziki coğrafya alt dalı aşağıdakilerden hangisidir?

Doğal çevre, insan yaşamını ve ekonomik faaliyetlerini büyük ölçüde sınırlandırır veya yönlendirir.

Aşağıdakilerden hangisi doğal çevrenin insan üzerindeki etkisine örnek gösterilebilir?

Fiziki coğrafyanın alt dalları, inceleme alanlarına giren konuları daha iyi açıklayabilmek için çeşitli temel bilim dallarından yararlanır.

Buna göre, fiziki coğrafyanın alt dalları ve yararlandığı bilim dalları eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

"Doğu Karadeniz Bölümü'nde her mevsim yağışlı geçen ılıman bir iklim görülür. Bu iklim şartlarına bağlı olarak bölgede gür ormanlar ve çay tarımı alanları geniş yer kaplar. Bölgedeki bu gür bitki örtüsü ve engebeli arazi yapısı, ahşap meskenlerin yaygınlaşmasına neden olmuştur."

Yukarıdaki metinde coğrafya biliminin;
I. Dağılış
II. Nedensellik (Neden-Sonuç)
III. Karşılıklı İlgi (Bağlantı)

ilkelerinden hangilerine yer verilmiştir?

Orta Çağ'da Avrupa'da dogmatik düşünce hakimken, İslam dünyasında coğrafya bilimi altın çağını yaşamıştır. Bu dönemde yaşamış İslam coğrafyacıları yaptıkları seyahatler ve yazdıkları eserlerle coğrafya bilimine büyük katkı sağlamışlardır.

Aşağıdaki eser ve bilim insanı eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

Beşeri coğrafya, insan faaliyetlerini ve bu faaliyetlerin yeryüzündeki mekansal yansımalarını inceler.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi beşeri coğrafyanın doğrudan inceleme alanları arasında yer almaz?

İnsanoğlu, geçmişten günümüze gelişen teknoloji ve artan nüfusla birlikte doğaya daha fazla müdahale etmeye başlamış ve doğal çevreyi kendi ihtiyaçları doğrultusunda değiştirmiştir.

Aşağıdakilerden hangisi insanın doğaya olan etkisine örnek gösterilebilecek projelerden biri değildir?

Coğrafya araştırmalarında disiplinler arası bir yaklaşım benimsenir. Fiziki ve beşeri olaylar açıklanırken diğer bilim dallarından veriler alınır.

Buna göre, aşağıda verilen coğrafya alt dalı ve yararlandığı bilim dalı eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

Yakın Çağ'da coğrafya, tasvir edici bir bilim olmaktan çıkıp metodolojisi olan modern bir bilim kimliği kazanmıştır. Bu dönemde fiziki coğrafyanın kurucusu kabul edilen bilim insanı ile beşeri coğrafyanın kurucusu kabul edilen bilim insanı aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru verilmiştir?

Bir coğrafya araştırmacısı, Akdeniz Bölgesi'ndeki karstik kaynakların (voklüz) debi değişimleri üzerine bir çalışma yapmaktadır. Araştırmacının izlediği adımlar şunlardır:

I. Bölgedeki karstik kaynakların coğrafi koordinatlarını belirleyerek harita üzerinde işaretlemiştir.
II. Kaynakların akım miktarlarını (debi) mevsimlere göre ölçmüş ve yağış miktarı ile sıcaklık verileriyle karşılaştırarak aralarındaki ilişkiyi analiz etmiştir.
III. Bu kaynakların çevresindeki yerleşim yerlerinin içme ve sulama suyu ihtiyacını ne ölçüde karşıladığını ve tarımsal verimliliğe etkisini incelemiştir.

Buna göre, araştırmacının bu adımlarda sırasıyla coğrafyanın hangi ilkelerini kullandığı söylenebilir?

Küresel iklim değişikliği nedeniyle Doğu Afrika'da yağış rejiminin düzensizleşmesi, uzun süreli kuraklıklara yol açmıştır. Bu durum meraların kurumasına, tarımsal üretimin düşmesine ve bölge halkının temel gıda maddelerine ulaşamamasına neden olmuştur. Yaşanan bu kıtlık sonucunda milyonlarca insan daha sulak ve gelişmiş şehirlere göç etmek zorunda kalmıştır.

Bu metinde anlatılan süreçte, coğrafyanın aşağıdaki alt dallarından hangisinin inceleme alanına giren bir konuya değinilmemiştir?

Modern coğrafya çalışmalarında, yeryüzüne ait verilerin toplanması, depolanması, analiz edilmesi ve haritalandırılması süreçlerinde Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) ve Uzaktan Algılama (UA) teknolojileri aktif olarak kullanılmaktadır. Bu teknolojiler sayesinde büyük miktarda veri kısa sürede işlenebilmekte ve mekansal analizler yapılabilmektedir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi CBS ve Uzaktan Algılama teknolojilerinin coğrafya biliminde sağladığı doğrudan faydalardan biri olamaz?