✅ 9. Sınıf Biyoloji: Temel bileşenler (inorganik moleküller) Test Çöz

Su moleküllerinin birbirine hidrojen bağları ile tutunması sonucu oluşan çekim kuvvetine ne ad verilir?

Canlı yapısında bulunan mineral maddeler ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Asit ve bazlar ile ilgili olarak verilen aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?

İnsan vücudunda alyuvarlarda bulunan hemoglobin proteininin yapısına katılan ve eksikliğinde "anemi" (kansızlık) hastalığı ortaya çıkan mineral aşağıdakilerden hangisidir?

Suyun öz ısısının yüksek olması;

I. Karasal yaşamda ortam sıcaklığı aniden değiştiğinde canlı vücut sıcaklığının dengede kalmasına yardımcı olması,
II. Göllerin ve denizlerin geç ısınıp geç soğuyarak sucul canlılar için kararlı bir sıcaklık ortamı oluşturması,
III. Yaprakların terleme yaparken ısı kaybetmesini sağlayarak bitkinin aşırı ısınmasını engellemesi

durumlarından hangilerinin gerçekleşmesinde doğrudan etkilidir?

Bir insanın beslenme programında uzun süre boyunca Magnezyum (Mg) mineralinin yetersiz olduğu, ancak Kalsiyum (Ca) mineralinin fazlasıyla alındığı tespit edilmiştir.

Bu durumla ilgili olarak aşağıdaki yorumlardan hangisi yapılamaz?

Aşağıda bazı mineraller ve canlı organizmalardaki temel işlevleri verilmiştir:

I. İyot: Tiroit bezinden salgılanan tiroksin hormonunun yapısına katılır.
II. Magnezyum: Bitkilerde klorofil pigmentinin merkez atomudur.
III. Flor: Diş ve kemik sağlığının korunmasında etkilidir.

Buna göre, verilen eşleştirmelerden hangileri doğrudur?

İnsan kanının pH değeri yaklaşık olarak 7,4 civarındadır. Kan pH değerinin 7,0'ın altına düşmesi veya 7,8'in üzerine çıkması durumunda hayati tehlike oluşur.

Vücutta kan pH'ının bu dar aralıkta sabit tutulmasını sağlayan sistemler ve inorganik maddeler ile ilgili;

I. Kan pH'ı düştüğünde ortamdaki fazla $H^+$ iyonları bikarbonat ($HCO_3^-$) ile birleşerek karbonik asiti ($H_2CO_3$) oluşturur.
II. Kan pH'ı yükseldiğinde karbonik asit, iyonlaşarak ortama $H^+$ verir.
III. Bu tür tepkimeleri gerçekleştiren tampon çözeltiler homeostazinin (iç denge) korunmasında hayati öneme sahiptir.

yargılarından hangileri doğrudur?

İnorganik bileşiklerin tamamı düşünüldüğünde, aşağıdaki özelliklerden hangisi bu molekülerin ortak bir özelliği değildir?

Suyun polar bir molekül olmasından kaynaklanan iyi bir çözücü olma özelliği, canlılarda aşağıdaki biyolojik olaylardan hangisinin gerçekleşmesine katkı sağlamaz?

İnsan vücudundaki mineral dengesi ve sağlığı üzerine yapılan bir araştırmada aşağıdaki gözlemler elde edilmiştir:

1. Aşırı tuz (Sodyum) tüketimi olan kişilerde damar içi sıvı basıncı artmış ve yüksek tansiyon vakaları görülmüştür.
2. Vücuda aşırı miktarda Kalsiyum alındığında, bu kalsiyumun böbreklerde çökerek böbrek taşlarına yol açtığı tespit edilmiştir.

Bu gözlemlerden çıkarılabilecek en kapsamlı sonuç aşağıdakilerden hangisidir?

Bir tarımsal araştırma laboratuvarında, özdeş mısır bitkilerinin gelişimi için toprakta bulunması gereken ve toprakta fiilen ölçülen mineral oranları incelenmiştir. Bitkinin optimal büyümesi için ihtiyaç duyduğu miktar %100 kabul edilerek toprak analizi yapıldığında şu verilere ulaşılmıştır:

- Azot (N): İhtiyacın %85'i mevcut
- Magnezyum (Mg): İhtiyacın %45'i mevcut
- Potasyum (K): İhtiyacın %90'ı mevcut
- Demir (Fe): İhtiyacın %70'i mevcut

Ekolojideki "Minimum Yasası" (Canlı gelişimini, ihtiyaca göre ortamda en az bulunan madde sınırlar) dikkate alındığında;

I. Bitkinin büyüme ve gelişme hızını doğrudan belirleyen mineral Magnezyum'dur.
II. Toprağa sadece Potasyum takviyesi yapılması bitkinin büyüme hızını belirgin şekilde artırır.
III. Ortamdaki Magnezyum miktarı artırılırsa, büyüme hızı bir sonraki en kısıtlayıcı mineral olan Demir'in sınırına kadar yükselebilir.

yargılarından hangileri doğrudur?

Bitkilerde topraktan alınan suyun onlarca metre yükseklikteki yapraklara kadar kesintisiz bir sütun halinde taşınmasında suyun inorganik özellikleri belirleyici rol oynar.

Bir bilim insanı kesintisiz su sütununun taşınma mekanizmasını incelemek amacıyla şu deneyi yapmıştır:
Deney A: Bir bitkinin gövdesindeki iletim borusuna (ksilem) mikro bir iğne ile hava kabarcığı enjekte edilmiş ve su sütununun koptuğu, yapraklara su ulaşımının durduğu gözlenmiştir.
Deney B: Cam bir kılcal boru ile içi yapay reçine kaplı kılcal bir boru suya batırıldığında, suyun cam boruda (hidrofilik) daha yükseğe tırmandığı tespit edilmiştir.

Bu eksperimentel bulgulara dayanarak;

I. Deney A'daki su sütununun kopması, su moleküllerinin kendi arasındaki hidrojen bağlarına dayalı kohezyon kuvvetinin bozulmasıyla açıklanır.
II. Deney B'deki durum, adhezyon kuvvetinin büyüklüğünün etkileşime giren yüzeyin kimyasal yapısına göre değiştiğini gösterir.
III. Suyun taşınmasında sadece adhezyon etkilidir; kohezyon kuvvetinin yer çekimine karşı su taşınmasında hiçbir katkısı yoktur.

çıkarımlarından hangileri yapılabilir?

Bir maraton koşucusu sıcak bir günde 3 saat boyunca aşırı miktarda terleyerek yoğun miktarda su ve mineral (özellikle Sodyum) kaybetmiştir. Koşu sırasında sporcu sadece bol miktarda saf su tüketmiş, ancak hiç mineral/tuz takviyesi almamıştır. Yarış sonunda sporcuda baş dönmesi, kas krampları, zihinsel bulanıklık ve hücrelerinde aşırı şişme (hiponatremi tablosu) gözlenmiştir.

Bu fizyolojik tablo ile ilgili olarak yapılan aşağıdaki analizlerden hangisi yanlıştır?