✅ 9. Sınıf Biyoloji: Moleküller Test Çöz

Canlılar için hayati öneme sahip olan su ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Karbonhidratlar, canlı hücrelerde birçok önemli görevi üstlenir. Aşağıdakilerden hangisi karbonhidratların temel görevlerinden biridir?

Proteinler, canlıların yapısında ve işlevlerinde çok önemli rol oynayan büyük organik moleküllerdir. Proteinlerin temel yapı birimi aşağıdakilerden hangisidir?

Adenozin Trifosfat (ATP), hücrelerde enerji transferinde kritik bir rol oynayan özel bir moleküldür. Aşağıdakilerden hangisi ATP'nin hücredeki temel görevidir?

Polisakkaritler, çok sayıda monosakkaritin birleşmesiyle oluşan büyük karbonhidratlardır. Canlılarda farklı görevleri olan başlıca polisakkaritler nişasta, glikojen, selüloz ve kitindir.
Bu polisakkaritlerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
I. Nişasta ve glikojen, hidroliz edildiklerinde sadece glikoz monomerlerini verirler.
II. Selüloz, bitki hücre duvarının temel yapısını oluştururken, kitin böceklerin dış iskeletinde bulunur.
III. Glikojen, bitkilerde enerji depolayan temel polisakkarit iken, nişasta hayvanlarda bulunur.

Lipitler (yağlar), canlıların yapısında ve metabolik faaliyetlerinde önemli rol oynayan organik moleküllerdir.
Lipitlerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
I. Hücre zarının yapısına katılırlar.
II. Düzenleyici görevleri olan çeşitleri bulunur.
III. Suda çözünmezler veya çok az çözünürler.
IV. Yapı birimleri amino asitlerdir.

Proteinler, kendilerine özgü üç boyutlu yapılar sayesinde biyolojik işlevlerini yerine getirirler. Ancak bazı çevresel faktörler, proteinlerin bu özgül yapısını bozabilir. Bu olaya denatürasyon denir.
Denatürasyon ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
I. Proteinlerin üç boyutlu yapısının bozulmasıdır.
II. Yüksek sıcaklık, aşırı pH değişimleri ve yoğun tuz derişimi gibi faktörler denatürasyona neden olabilir.
III. Denatürasyona uğrayan bir protein, genellikle biyolojik aktivitesini kaybeder.
IV. Denatürasyon, peptit bağlarının kopması anlamına gelir.

Enzimler, canlı hücrelerde gerçekleşen biyokimyasal tepkimelerin hızını artıran biyolojik katalizörlerdir.
Enzimlerin genel özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
I. Biyolojik reaksiyonların aktivasyon enerjisini düşürerek reaksiyonları hızlandırırlar.
II. Her enzim sadece belirli bir substrata etki eder (anahtar-kilit uyumu).
III. Reaksiyon sonunda değişmeden kalırlar ve tekrar tekrar kullanılabilirler.
IV. Genellikle protein yapılıdırlar ve yüksek sıcaklıkta yapıları bozulabilir (denatürasyon).

Nükleotitler, canlıların genetik materyali olan nükleik asitlerin (DNA ve RNA) temel yapı birimleridir.
Nükleotitlerin yapısı ve özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
I. Bir fosfat grubu, bir beş karbonlu şeker ve bir azotlu bazdan oluşur.
II. DNA ve RNA moleküllerinin temel yapı birimidir.
III. Yapısında bulunan şeker, DNA'da deoksiriboz, RNA'da ribozdur.
IV. Tüm nükleotit çeşitlerinde aynı azotlu baz bulunur.

Vitaminler, canlıların sağlıklı bir şekilde yaşamlarını sürdürebilmeleri için küçük miktarlarda ihtiyaç duydukları organik bileşiklerdir.
Vitaminlerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
I. Organik yapılıdırlar ve sindirime uğramazlar.
II. Enerji vermezler ancak düzenleyici olarak görev yaparlar.
III. Vücutta sentezlenemezler ve dışarıdan hazır alınmaları gerekir.
IV. Yağda çözünen vitaminler (A, D, E, K) ve suda çözünen vitaminler (B, C) olmak üzere ikiye ayrılırlar.

Su ve mineraller, canlıların yaşamlarını sürdürebilmeleri için vazgeçilmez olan inorganik bileşiklerdir.
Su ve minerallerin ortak özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
I. Canlılar tarafından sentezlenemezler, dışarıdan hazır alınırlar.
II. Enerji verici olarak kullanılmazlar.
III. Hücre zarından sindirilmeden doğrudan geçebilirler.
IV. Düzenleyici görevleri vardır.

Canlılar, yaşamsal faaliyetlerini sürdürebilmek için enerjiye ihtiyaç duyarlar. Bu enerji, besin maddelerinin hücre solunumunda kullanılmasıyla elde edilir.
Besin maddelerinin enerji verimi ve kullanım sıraları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
I. Birim miktarında en fazla enerjiyi yağlar verir.
II. Enerji verici olarak ilk sırada karbonhidratlar kullanılır.
III. Proteinler, enerji elde etmek için en son sırada kullanılır.
IV. Karbonhidratlar ve yağlar, enerji verici olarak kullanılmadan önce mutlaka sindirime uğramalıdır.

Aşağıda bir enzimin farklı sıcaklık ve pH değerlerindeki aktivite değişimleri gösterilmiştir.
(Grafik çizimi yasak olduğu için metinle betimlenmiştir.)
Grafik 1: X ekseni Sıcaklık ($^\circ\text{C}$), Y ekseni Enzim Aktivitesi. Grafik, $0^\circ\text{C}$'den başlayıp $35^\circ\text{C}$ civarında zirveye ulaşan ve $60^\circ\text{C}$'den sonra hızla düşerek sıfıra yaklaşan bir eğri göstermektedir.
Grafik 2: X ekseni pH, Y ekseni Enzim Aktivitesi. Grafik, pH 0'dan başlayıp pH 7 civarında zirveye ulaşan ve pH 14'e doğru tekrar düşerek sıfıra yaklaşan bir eğri göstermektedir.

Verilen grafiklere göre, bu enzim ile ilgili aşağıdaki yorumlardan hangileri doğrudur?
I. Enzim, yaklaşık $35^\circ\text{C}$ ve pH 7 civarında en verimli çalışır.
II. $60^\circ\text{C}$ sıcaklıkta enzim denatürasyona uğradığı için aktivitesini kaybeder.
III. pH 2 olan bir ortamda enzim aktivitesi, pH 10 olan bir ortama göre daha yüksektir.

Canlı hücrelerde DNA, RNA ve ATP gibi önemli nükleik asit türevleri bulunur. Bu moleküller, hücrenin yaşamsal faaliyetlerinde farklı ancak birbiriyle ilişkili görevler üstlenirler.
Bu moleküllerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
I. DNA ve RNA, nükleotitlerden oluşurken, ATP'nin yapısında sadece adenin bazı ve riboz şekeri bulunur.
II. DNA genetik bilgiyi depolar ve aktarırken, RNA genetik bilginin protein sentezinde kullanılmasını sağlar.
III. ATP, hücrenin anlık enerji ihtiyacını karşılar ve enerji depolama görevi yoktur.
IV. DNA ve RNA'nın yapısında fosfat grubu bulunurken, ATP'nin yapısında fosfat grubu bulunmaz.

Bir öğrenci, uzun süreli açlık durumunda vücudun enerji ihtiyacını karşılamak için sırasıyla karbonhidrat, yağ ve proteinleri kullandığını öğrenmiştir. Ayrıca, bu moleküllerin hücre zarından geçebilmesi için sindirime uğraması gerektiğini bilmektedir.
Bu bilgilere dayanarak, aşağıdaki çıkarımlardan hangileri doğrudur?
I. Vücut, enerji ihtiyacını karşılamak için önce karbonhidratları, sonra yağları, en son ise proteinleri kullanır.
II. Sindirim sonucu oluşan glikoz, yağ asidi ve amino asitler hücre zarından geçebilir.
III. Proteinler, enerji verimi en yüksek olan organik molekül olduğu için en son sırada kullanılır.
IV. Yağlar, karbonhidratlara göre daha fazla enerji vermesine rağmen, yıkımları daha zor olduğu için ikinci sırada kullanılır.