✅ 7. Sınıf Sosyal Bilgiler: Demokraside çıkabilecek sorunlar Test Çöz

Demokrasinin sekteye uğramasına neden olan en büyük tehditlerden biri, halk iradesine dışarıdan yapılan askeri müdahalelerdir. Ülkemizde de geçmişte yaşanan bu tür müdahaleler demokratik süreci kesintiye uğratmıştır.

Aşağıdakilerden hangisi bu duruma örnek gösterilebilir?

Demokrasilerde sadece çoğunluğun değil, azınlıkta kalan veya farklı düşünen grupların da haklarının korunması gerekir. Sadece çoğunluğun isteklerinin dikkate alınıp diğer görüşlerin yok sayılması aşağıdaki kavramlardan hangisinin ihlal edildiğini gösterir?

Demokratik bir toplumda vatandaşların ülke yönetimine katılması en temel haklardan biridir.

Aşağıdaki durumlardan hangisi vatandaşların yönetime katılım hakkını doğrudan kısıtlayan bir sorundur?

Demokrasinin sağlıklı bir şekilde işleyebilmesi için bireylerin farklı düşüncelere saygı duyması gerekir. Toplumda farklı siyasi veya sosyal görüşlere karşı tahammülsüzlük gösterilmesi, demokrasinin hangi temel değerinin eksikliğinden kaynaklanır?

Bir ülkede yaklaşan genel seçimler öncesinde, devlet televizyonu ve büyük medya kuruluşları sadece iktidar partisinin mitinglerine ve vaatlerine geniş yer verirken, muhalefet partilerinin görüşlerine neredeyse hiç yer vermemektedir.

Bu durum demokrasinin aşağıdaki ilkelerinden hangisine doğrudan zarar verir ve bir sorun oluşturur?

Demokratik ülkelerde siyasi partiler demokrasinin vazgeçilmez unsurlarıdır. Ancak bazı siyasi partilerde lider ve yakın çevresi, parti içi seçimlerde tek söz sahibi olmakta ve tabanın (üyelerin) aday belirleme süreçlerine katılmasına izin vermemektedir.

Bu durum aşağıdakilerden hangisinin bir göstergesidir?

Demokrasinin varlığı, insan haklarının güvence altına alınmasıyla doğrudan ilişkilidir. Hak ihlallerinin yaşandığı bir toplumda sağlıklı bir demokrasiden söz edilemez.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi demokratik bir ülkede temel hakların ihlal edilmesine bağlı olarak ortaya çıkabilecek bir sorundur?

Demokratik yönetimlerde halkın seçtiği temsilciler (milletvekilleri, bakanlar) politika belirlerken, atanmış memurlar (bürokratlar) bu politikaları uygular. Ancak bazen atanmış yöneticiler, halkın seçtiği yöneticilerin kararlarını bürokratik engellerle geciktirebilir veya uygulamayabilir.

Bu durum demokraside karşılaşılan hangi sorunla ilişkilendirilebilir?

Bir demokratik ülkede yapılan son üç genel seçimde, oy kullanma oranlarının sırasıyla %85, %70 ve %52'ye düştüğü gözlemlenmiştir.

Bu durumun devam etmesi halinde ortaya çıkabilecek en önemli demokratik sorun aşağıdakilerden hangisidir?

Sivil Toplum Kuruluşları (STK), demokrasilerde halkın taleplerini dile getiren ve kamuoyu oluşturan önemli yapılardır. Bir ülkede STK'ların faaliyetlerinin zorlaştırılması ve sürekli baskı altında tutulması demokratik yaşamda nasıl bir soruna yol açar?

Demokrasilerde yasama, yürütme ve yargı güçlerinin farklı organlarda bulunması (kuvvetler ayrılığı) gücün kötüye kullanılmasını engeller.

Eğer bu üç güç tek bir kişinin veya grubun elinde toplanırsa aşağıdakilerden hangisinin yaşanması kaçınılmaz olur?

Bir ülkede yapılan referandumda seçmenlerin %51'i "A" seçeneğine, %49'u ise "B" seçeneğine oy vermiştir. Referandum sonrasında hükümet, "Halkın çoğunluğu A seçeneğini seçti, bu yüzden B seçeneğini destekleyenlerin tüm taleplerini ve haklarını görmezden geleceğiz." şeklinde bir açıklama yapmıştır.

Bu durumla ilgili yapılan aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi, çağdaş ve çoğulcu demokrasi anlayışına göre en doğru eleştiridir?

Günümüzde internet ve sosyal medyanın yaygınlaşmasıyla birlikte bilgiye ulaşım kolaylaşmıştır. Ancak seçim dönemlerinde sahte haberlerin (dezenformasyon), manipüle edilmiş videoların ve asılsız iddiaların sosyal medyada hızla yayılması seçmenlerin kararlarını etkilemektedir.

Bu durumun demokraside yol açtığı temel sorun aşağıdakilerden hangisinde doğru analiz edilmiştir?

Antik Çağ filozofu Sokrates, demokrasiyi bir geminin yönetimine benzetir ve şöyle der:
"Bir deniz yolculuğuna çıksaydınız, geminin rotasını kimin belirleyeceğine nasıl karar verirdiniz? Gemideki herhangi birine mi, yoksa denizcilik konusunda eğitim almış, deneyimli bir kaptana mı?"
Sokrates, eğitimsiz ve bilgi sahibi olmayan kitlelerin oy kullanmasının, popülist (halkın hoşuna gidecek ama uzun vadede zararlı sözler veren) liderlerin işine yarayacağını savunmuştur.

Sokrates'in bu eleştirisi, günümüz demokrasilerinde karşılaşılan hangi temel sorunla doğrudan ilişkilidir?