✅ 7. Sınıf Din Kültürü: Mezhepler Test Çöz

Din ile din anlayışı (mezhepler) birbirinden farklı kavramlardır. Din, Allah tarafından vahiyle gönderilen ilahi kurallar bütünüdür. Din anlayışı ise bu kuralların insanlar tarafından algılanma ve uygulanma biçimidir.

Buna göre aşağıdakilerden hangisi din ile din anlayışı arasındaki farklardan biridir?

İslam dünyasında en yaygın fıkhî (amelî) mezheplerden biridir. Kurucusunun asıl adı Numan bin Sabit'tir. Akla ve mantığa önem veren, sorunlara pratik çözümler üreten bu mezhep ülkemizde de çok yaygındır.

Hakkında bilgi verilen bu fıkhî mezhep ve kurucusu aşağıdakilerden hangisidir?

Anadolu'nun İslamlaşmasında büyük rol oynamış, sevgi, hoşgörü, birlik ve beraberlik mesajlarıyla tanınan, "Makalat" adlı eserin sahibi olan ve kendi adıyla anılan tasavvufi ekolün öncüsü olan mutasavvıf kimdir?

İslam düşüncesinde inanç (iman) esaslarıyla ilgili konuları ele alan yorumlara "itikadi yorumlar" denir.

Buna göre aşağıdakilerden hangisi İslam düşüncesindeki itikadi yorumlardan (mezheplerden) biridir?

Sıcak iklimlerde yaşayan insanların giyim kuşam ve temizlik alışkanlıkları ile soğuk iklimlerde yaşayanlarınki farklılık gösterebilir. Benzer şekilde, bir bölgenin örf ve adetleri, o bölgedeki din bilginlerinin fetva verirken kolaylaştırıcı çözümler üretmesinde etkili olmuştur.

Bu durum, din anlayışındaki yorum farklılıklarının aşağıdaki sebeplerinden hangisiyle doğrudan ilgilidir?

İslam düşüncesindeki fıkhî yorumlarla ilgili bazı özellikler şunlardır:

I. İmam Şafiî'nin görüşlerine dayanır; ülkemizde özellikle Doğu ve Güneydoğu Anadolu'da yaygındır.
II. İmam Malik'in görüşlerine dayanır; Medine halkının uygulamalarına (hicret yurdu olması sebebiyle) büyük önem verir.
III. İmam Ahmed bin Hanbel'in görüşlerine dayanır; inanç ve ibadetlerde hadislere çok sıkı bağlı kalmasıyla bilinir.

Yukarıda özellikleri verilen fıkhî mezhepler sırasıyla hangileridir?

Din ve din anlayışı arasındaki farkları öğrenmek isteyen bir öğrenci şu tabloyu hazırlamıştır:

I. Din ilahidir, kaynağı vahiydir. / Din anlayışı insanidir, kaynağı akıl ve yorumdur.
II. Din tektir ve zamanla değişmez. / Din anlayışı birden çok olabilir ve zamana göre değişebilir.
III. Din yerel ve bölgeseldir. / Din anlayışı evrenseldir ve tüm insanlığa hitap eder.

Bu tablodaki bilgilerden hangileri doğrudur?

Alevilik-Bektaşilik düşüncesinde önemli bir yere sahip olan, evli olan iki kişinin aileleriyle birlikte ömür boyu kardeş olmaya, birbirlerinin her türlü maddi ve manevi ihtiyacına destek olmaya söz vermesi ayinine ne ad verilir?

Türkler arasında en yaygın olan itikadi mezheptir. İnanç konularında aklı ve nakli (vahyi) uzlaştırmaya çalışır. İmam Maturidi'nin görüşleri çerçevesinde şekillenmiştir. İnsanın akıl yoluyla Allah'ın varlığını bulabileceğini savunur.

Hakkında bilgi verilen bu itikadi mezhep aşağıdakilerden hangisidir?

- "Divan-ı Hikmet" adlı eseriyle tanınır, Türkistan'da İslamiyet'in yayılmasında büyük rol oynamıştır.
- Görüşleri etrafında şekillenen tasavvufi yorum, tarihteki ilk Türk tarikatı olarak kabul edilir.

Hakkında bilgi verilen bu mutasavvıf ve kurduğu tasavvufi ekol aşağıdakilerden hangisidir?

Hz. Peygamber'in vefatından sonra ortaya çıkan halifelik (devlet başkanlığı) seçimleri ve Müslümanlar arasında yaşanan Cemel Vakası, Sıffin Savaşı gibi iç çatışmalar bazı mezheplerin (özellikle Şia ve Haricilik) doğuşuna zemin hazırlamıştır.

Bu durum, mezheplerin ortaya çıkış sebeplerinden hangisine doğrudan örnek gösterilebilir?

Bir öğretmen derste öğrencilerine şu örneği verir: "Bir doktor hastasına hastalığının durumuna ve yaşadığı bölgenin şartlarına göre farklı ilaçlar yazabilir. Benzer şekilde, İslam alimleri de farklı coğrafyalarda, farklı şartlar altında yaşayan Müslümanların hayatlarını kolaylaştırmak için dini metinlerden farklı çözümler (fetvalar) üretmişlerdir. Bu durum dinin özünü değiştirmez, aksine hayatı kolaylaştırır."

Öğretmenin bu benzetmesinden yola çıkarak mezheplerle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılamaz?

Alevilik-Bektaşilikte "Cem" ibadetine başlamadan önce dede, ceme katılanlara dönerek: "Birbirinizden razı mısınız? Üzerinizde kul hakkı olan var mı?" diye sorar. Cemaat "Allah eyvallah" diyerek rızalık verdikten sonra ceme başlanır. Eğer küs olanlar varsa barıştırılır, kul hakkı varsa ödenir veya helalleşilir.

Bu uygulamadan yola çıkarak Cem ibadetiyle ilgili;

I. Toplumsal barışa, birlik ve beraberliğe katkı sağlar.
II. Kul hakkından arınmaya ve helalleşmeye büyük önem verilir.
III. Sadece belirli bir yaşın üzerindeki kişilerin katılımına açıktır.

yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

Kur'an-ı Kerim'de yer alan bazı ayetler apaçık ve tek bir anlama gelirken (muhkem), bazı ayetler ise mecaz, teşbih ve yoruma açık ifadeler barındırır (müteşabih). Örneğin, "Allah'ın eli onların ellerinin üzerindedir" (Fetih suresi, 10. ayet) ayetindeki "el" ifadesini bazı alimler gerçek anlamda bir organ olarak kabul etmezken, bazıları bunu "Allah'ın gücü, yardımı ve kudreti" şeklinde yorumlamıştır.

Bu parçada anlatılan durum, din anlayışındaki yorum farklılıklarının aşağıdaki sebeplerinden hangisiyle doğrudan ilişkilidir?