✅ 7. Sınıf Din Kültürü: Kültürümüzde etkin tasavvufi yorumlar Test Çöz

Hoca Ahmed Yesevi'nin görüşleri ve düşünceleri etrafında oluşmuş tasavvufi yorumdur. İslam dininin Türkler arasında yayılmasında çok büyük bir rol oynamıştır. En önemli eseri "Divan-ı Hikmet" adını taşır.

Bu parçada bahsedilen tasavvufi yorum aşağıdakilerden hangisidir?

Mevlana Celaleddin-i Rumi'nin görüş ve düşüncelerine dayanan, özellikle "Sema" adı verilen törenle ve insan sevgisiyle özdeşleşen tasavvufi yorum aşağıdakilerden hangisidir?

Alevilik-Bektaşilik düşüncesinin oluşumunda ve gelişiminde büyük rol oynayan Hacı Bektaş-ı Veli'nin en ünlü eseri aşağıdakilerden hangisidir?

İslam dünyasındaki ilk sistemli tasavvufi ekollerden biri kabul edilen ve Abdülkadir Geylani'nin görüş ve düşüncelerine dayanan tasavvufi yorum aşağıdakilerden hangisidir?

Alevilik-Bektaşilikte ibadetlerin yapıldığı mekana "Cemevi", bu ibadeti yöneten kişiye ise "Dede" veya "Pir" denir. Cemevlerinde farklı amaçlarla çeşitli cem törenleri gerçekleştirilir.

Buna göre aşağıdakilerden hangisi cemevlerinde gerçekleştirilen cem törenlerinden biri değildir?

Bahauddin Nakşibend'in kurucusu olduğu bu ekolde, sessizce yapılan zikir (hafî zikir) ön plandadır. Bu ekolün en önemli ilkelerinden biri olan "El kârda, gönül yârda" prensibiyle kişinin dünya işleriyle uğraşırken bile kalbinin Allah ile beraber olması, O'nu unutmaması amaçlanır.

Bu parçada bahsedilen tasavvufi yorum aşağıdakilerden hangisidir?

Alevilik-Bektaşilikte evli iki çiftin hayat boyu birbirini gözetmesi, maddi ve manevi her konuda yardımlaşması esasına dayanan bir yol kardeşliği sözleşmesi vardır. Bu uygulama, Hz. Peygamber'in Medine'ye hicret ettiğinde Mekkeli muhacirler ile Medineli ensar arasında gerçekleştirdiği "kardeşlik" (muahat) uygulamasına dayandırılır.

Bu parçada bahsedilen kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Mevlevilikte semazenlerin giydiği kıyafetlerin ve yaptıkları hareketlerin sembolik anlamları vardır. Örneğin, başlarındaki sikke mezar taşını, tennure ise kefeni temsil eder. Semazen sema ederken sağ elini yukarıya, sol elini ise aşağıya doğru açar.

Semazenin bu el hareketinin sembolik anlamı aşağıdakilerden hangisidir?

"Bismi Şah, Allah Allah... Akşamlar hayır ola, şerler defola, hayırlar fethola... Cenab-ı Hakk dertlerimize deva, hastalarımıza şifa ihsan eyleye..."

Alevilik-Bektaşilikte cem törenlerinde, yemeklerde veya günlük hayatta belirli kurallarla okunan bu tür dualara ne ad verilir?

Hoca Ahmed Yesevi, İslam dininin esaslarını, ahlaki kuralları ve tasavvufun inceliklerini halkın kolayca anlayabileceği sade bir Türkçe ile şiirler şeklinde söylemiştir. Bu şiirlere "hikmet" adı verilmiştir.

Buna göre Yesevilik düşüncesinin Türk dünyasında çok hızlı ve geniş bir alana yayılmasının en önemli sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

Cem töreninde "On İki Hizmet" adı verilen görevleri yerine getiren kişiler bulunur. Bu görevlilerden biri, cemevinde aydınlatma araçlarını (mum, çerağ vb.) yakmakla ve cem süresince bu ışığın sönmemesini sağlamakla yükümlüdür. Bu ışık, manevi aydınlanmayı ve ilahi nuru simgeler.

Cem törenindeki bu görevliye ne ad verilir?

Tasavvufi yorumlar; İslam'ın ahlaki boyutunu ön plana çıkaran, insanın nefsini arındırmasını ve ahlaken olgunlaşmasını (insan-ı kâmil olmayı) hedefleyen ekollerdir. Bu ekollerin kurucuları (Mevlana, Hacı Bektaş-ı Veli, Ahmed Yesevi vb.) farklı yöntemler ve semboller kullansalar da temelde aynı amaca hizmet etmişlerdir. Hepsi Kur'an ve sünneti esas alarak insanı ahlaki olgunluğa ulaştırmaya çalışmıştır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi bu tasavvufi yorumların ortak amaçlarından biri olamaz?

Hacı Bektaş-ı Veli'nin "Makalat" adlı eserinde detaylandırdığı "Dört Kapı Kırk Makam" ilkesi, insanın manevi gelişim aşamalarını gösterir. Bu kapılar sırasıyla şunlardır:
1. Şeriat Kapısı: Dinin zahiri (şekilsel) kurallarını, helal ve haramları öğrenme aşamasıdır.
2. Tarikat Kapısı: Bir rehber eşliğinde tasavvufi yola girme ve nefis terbiyesi yapma aşamasıdır.
3. Marifet Kapısı: Allah'ı kalben, vasıtasız ve derinlemesine tanıma aşamasıdır.
4. Hakikat Kapısı: Gerçeğe ulaşma, her şeyde Allah'ın tecellisini görme ve olgun insan olma aşamasıdır.

Bu bilgilere göre, "Dört Kapı Kırk Makam" düşüncesiyle ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

Anadolu'nun İslamlaşma ve yurt edinilme sürecinde tasavvufi yorumların rolü büyüktür. Mevlana "Gel, ne olursan ol yine gel" diyerek insanları sevgiyle kucaklarken; Hacı Bektaş-ı Veli "Eline, beline, diline sahip ol" diyerek toplumsal huzurun ahlaki formülünü sunmuştur. Cem törenlerinde kesilen kurbanlar ve getirilen yiyecekler "Lokma" adı altında zengin-fakir ayrımı yapılmaksızın herkesle eşit şekilde paylaşılır. Ayrıca tören öncesinde dede, cemaate dönerek "Birbirinizden razı mısınız?" diye sorar ve "Rızalık" alarak kul hakkı olanların barışmasını sağlar.

Bu bilgilere göre, tasavvufi yorumların toplumsal hayata katkıları hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenemez?