✅ 6. Sınıf Sosyal Bilgiler: Dijital vatandaşlık uygulamaları Test Çöz

Öğrencilerin sınav notlarını, devamsızlık bilgilerini ve ders programlarını; velilerin ise öğrencilerin okul durumlarını takip etmek için kullandığı, Milli Eğitim Bakanlığına bağlı dijital platform aşağıdakilerden hangisidir?

İnternet ortamında iletişim kurarken, gerçek hayatta olduğu gibi saygılı, nazik ve ahlaki kurallara uygun davranmaya "dijital etik" denir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi dijital etik kurallarına uygun bir davranıştır?

Dijital vatandaşların internet ortamında hesaplarını ve kişisel verilerini korumak için güçlü şifreler oluşturması gerekir.

Buna göre, aşağıdaki şifrelerden hangisi dijital güvenlik açısından en güvenli ve doğru şifreleme yöntemine örnektir?

İnternet kullanırken yaptığımız aramalar, paylaştığımız fotoğraflar, beğendiğimiz gönderiler ve ziyaret ettiğimiz siteler arkamızda silinmesi zor veriler bırakır.

İnternet ortamında bıraktığımız bu sanal izlerin tümüne ne ad verilir?

Ahmet Bey, ikametgah belgesi almak için eskiden muhtarlığa gitmek, sıra beklemek ve belge ücreti ödemek zorundaydı. Ancak bugün e-Devlet Kapısı'na giriş yaparak bu belgeyi birkaç dakika içinde ücretsiz ve barkodlu olarak bilgisayarına indirip çıktısını alabilmektedir.

Bu durum e-Devlet uygulamalarının vatandaşlara sağladığı aşağıdaki faydalardan hangisini doğrudan desteklemez?

6. sınıf öğrencisi Zeynep, Sosyal Bilgiler dersi için "Ülkemizin Kaynakları" konulu bir proje ödevi hazırlamaktadır. Zeynep, internette yaptığı araştırmalarda bulduğu bilgileri ve görselleri ödevine eklerken dijital vatandaşlık sorumluluklarına uygun davranmak istemektedir.

Buna göre Zeynep'in aşağıdakilerden hangisini yapması beklenir?

Sanal ortamda bireylerin birbirine hakaret etmesi, tehdit etmesi, dışlaması veya istemediği mesajlar göndermesi "siber zorbalık" olarak tanımlanır.

Sosyal medyada siber zorbalığa maruz kalan bir 6. sınıf öğrencisinin yapması gereken ilk ve en doğru davranış aşağıdakilerden hangisidir?

İnternette her gün milyonlarca bilgi üretilmektedir. Ancak bu bilgilerin bir kısmı yanlış, yanıltıcı veya taraflı olabilir. İyi bir dijital okuryazar, ulaştığı bilgiyi sorgular ve doğruluğunu analiz eder.

Buna göre bir dijital vatandaş, internette karşılaştığı bir haberin doğruluğunu teyit etmek için;

I. Haberin yayınlandığı sitenin uzantısını ve kaynağını kontrol etme,
II. Haberi farklı ve güvenilir resmi haber kaynaklarıyla karşılaştırma,
III. Haberi doğruluğundan emin olmadan hemen kendi sosyal medya hesabında paylaşma,
IV. Haberin güncelliğini anlamak için yayınlanma tarihine bakma

adımlarından hangilerini uygulamalıdır?

Eren, okuldan geldikten sonra bilgisayar başında saatlerce vakit geçirmekte, geç saatlere kadar çevrim içi oyunlar oynamaktadır. Son zamanlarda Eren'de göz kuruluğu, boyun ağrıları ve uykusuzluk gibi şikayetler başlamış, ayrıca ders başarısı da düşmüştür.

Eren'in yaşadığı bu sorunlar, dijital vatandaşlığın hangi boyutunun ihmal edildiğini doğrudan gösterir?

Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları, devlet tarafından sunulan birçok hizmete dijital ortamda kolayca ulaşabilmektedir.

Buna göre aşağıda verilen dijital uygulamalar ve kullanım amaçları eşleştirmelerinden hangileri doğrudur?

I. MHRS: Devlet hastanelerinden muayene randevusu almak.
II. e-Nabız: Kişisel sağlık geçmişini, tahlil sonuçlarını ve reçeteleri görüntülemek.
III. e-Devlet Kapısı: Adli sicil kaydı, ikametgah belgesi gibi resmi evrakları sorgulamak.

Dijital dünya, kuralsız bir ortam değildir. Gerçek hayatta suç olan davranışlar dijital dünyada da suçtur ve yasal yaptırımları vardır. Buna "dijital kanun" veya "bilişim hukuku" denir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi dijital kanunlara göre bir "bilişim suçu" olarak değerlendirilemez?

Selin, interneti aktif kullanan bir 6. sınıf öğrencisidir. Selin'in internetteki bazı davranışları şunlardır:
- Güvenliğinden emin olduğu e-ticaret sitelerinden kitap alırken ailesinin gözetiminde "3D Secure" (güvenli ödeme) sistemini kullanır.
- Kendi blog sayfasında paylaştığı yazılarda kullandığı fotoğrafların sahiplerinden izin alır veya ücretsiz dağıtılan telifsiz görselleri tercih eder.
- Bilgisayar başında geçirdiği süreyi günlük en fazla %50 oranında azaltarak kalan zamanını spor yapmaya ve kitap okumaya ayırır.

Buna göre Selin'in davranışları incelendiğinde, dijital vatandaşlığın aşağıdaki boyutlarından hangisine yönelik bir uygulama yaptığı söylenemez?

Sosyal Bilgiler öğretmeni, öğrencilerinden "İklim Değişikliğinin Tarıma Etkileri" konusunda bir araştırma yapmalarını ve sadece güvenilir dijital kaynakları kullanmalarını istemiştir. Öğrencilerin araştırma yaparken kullandıkları kaynaklar şunlardır:

- Kaan: Bilgileri, kişisel bir blog yazarının 8 yıl önce yazdığı ve güncellenmeyen kişisel yazısından almıştır.
- Derya: Tarım ve Orman Bakanlığının resmi internet sitesindeki (.gov.tr) güncel raporları incelemiştir.
- Mert: Sosyal medyada çok fazla beğeni alan ancak kaynağı belirtilmeyen bir görsel grafiği ödevine eklemiştir.
- Sude: Bir üniversitenin ziraat fakültesi tarafından yayınlanan akademik makaleleri (.edu.tr) kaynak göstererek kullanmıştır.

Buna göre, hangi öğrencilerin "Dijital Okuryazarlık" becerilerini doğru kullanarak güvenilir ve doğrulanmış bilgiye ulaştığı söylenebilir?

"Dijital dünyada attığımız her adım, tıpkı karda yürürken bıraktığımız izler gibi kalıcıdır. Sosyal medyada paylaştığımız konumlar, yazdığımız yorumlar veya arama motorlarında arattığımız kelimeler bizim dijital kimliğimizi oluşturur. Bu izler, gelecekte eğitim veya iş hayatımızda karşımıza çıkabilir. Bu nedenle dijital ayak izimizi kontrol altında tutmak ve gizliliğimize önem vermek bilinçli bir dijital vatandaşın en önemli görevidir."

Yukarıdaki açıklamaya göre, aşağıdaki davranışlardan hangisi dijital ayak izini olumlu yönetmeye çalışan bir dijital vatandaşın yapacağı bir davranış olamaz?