✅ 6. Sınıf Fen Bilimleri: Yoğunluk ile ilgili bilimsel model oluşturabilme Test Çöz

Eşit hacimli iki kutudan birincisinde 5 adet, ikincisinde ise 10 adet özdeş bilye bulunmaktadır. Bu modellemede bilyeler maddenin taneciklerini, kutular ise birim hacmi temsil etmektedir.

Buna göre, hazırlanan bu bilimsel modelle ilgili aşağıdaki yorumlardan hangisi doğrudur?

Bir öğrenci fen bilimleri dersinde yoğunluk kavramını matematiksel olarak modellemek istiyor. Öğrenci kütleyi $m$, hacmi $V$ ve yoğunluğu $d$ harfi ile gösteriyor.

Buna göre, öğrencinin yoğunluğu hesaplamak için kullanacağı doğru matematiksel model aşağıdakilerden hangisidir?

Bir öğrenci, yoğunluğu $1\text{ g/cm}^3$ olan su dolu bir kaba yoğunluğu $0,8\text{ g/cm}^3$ olan tahta bir blok bırakıyor ve tahtanın su yüzeyinde kaldığını (yüzdüğünü) gözlemliyor.

Bu durumun bilimsel modeli ve açıklaması aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

Yoğunluk birimini modellemek isteyen bir öğrenci, kütle birimi olarak gram ($\text{g}$) ve hacim birimi olarak santimetreküp ($\text{cm}^3$) birimlerini seçiyor.

Buna göre, yoğunluğun birim modeli aşağıdakilerden hangisinde doğru gösterilmiştir?

Bir araştırmacı, yoğunluk kavramını açıklamak için özdeş taneciklerden oluşan iki farklı model hazırlıyor.
- Birinci modelde $V$ hacmindeki kapalı bir kutuya 6 adet tanecik yerleştiriliyor.
- İkinci modelde ise $2V$ hacmindeki kapalı bir kutuya yine 6 adet özdeş tanecik yerleştiriliyor.

Bu modellerle ilgili yapılan aşağıdaki yorumlardan hangisi doğrudur?

Bir deneyde birbirine karışmayan X, Y ve Z sıvıları dereceli bir silindire konuluyor. Sıvıların denge durumu gözlemlendiğinde en altta X sıvısının, ortada Y sıvısının ve en üstte ise Z sıvısının yer aldığı belirleniyor.

Bu gözleme dayanarak sıvıların yoğunluklarını büyükten küçüğe sıralayan bilimsel model aşağıdakilerden hangisidir?

Sabit sıcaklık ve basınç altında bulunan saf K ve L maddelerine ait kütle-hacim grafik modeli inceleniyor. Grafikte K maddesini temsil eden doğrunun kütle eksenine daha yakın olduğu, L maddesini temsil eden doğrunun ise hacim eksenine daha yakın olduğu görülüyor.

Bu grafik modeline göre K ve L maddelerinin yoğunlukları ($d_K$ ve $d_L$) arasındaki ilişki ve bunun nedeni aşağıdakilerden hangisinde doğru açıklanmıştır?

Suyun katı hâli olan buzun, sıvı hâldeki suyun üzerinde yüzmesi doğadaki canlılık için çok önemli bir olaydır. Bir öğrenci bu durumu tanecik modelleri tasarlayarak açıklamak istiyor.

Öğrencinin hazırlayacağı bilimsel modelde su ve buzun tanecik yapısı ile ilgili aşağıdakilerden hangisini belirtmesi doğru olur?

Bir öğrenci oyun hamurundan yaptığı küre şeklindeki modelin kütlesini ve hacmini ölçerek yoğunluğunu hesaplıyor. Daha sonra bu oyun hamurunu tam ortadan ikiye bölerek iki eş parça elde ediyor.

Elde edilen yarım parçalardan birinin yoğunluk modeli ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

İçinde hava bulunan sızdırmaz kapalı bir cam balon ısıtıldığında, balonun içindeki havanın genleşerek hacminin arttığı gözlemleniyor. Bu süreçte cam balon dışarıya gaz sızdırmadığı için içindeki havanın kütlesi sabit kalmaktadır.

Bu olayın tanecik modeli tasarlandığında, ısıtılma sonrasındaki durum için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Suda çözünmeyen katı bir taşın yoğunluğunu hesaplamak isteyen bir grup öğrenci sırasıyla şu işlemleri yapıyor:
- Taşı eşit kollu teraziye koyup kütlesini $150\text{ g}$ olarak ölçüyorlar.
- İçinde $100\text{ cm}^3$ su bulunan dereceli silindire taşı bıraktıklarında su seviyesinin $150\text{ cm}^3$ çizgisine yükseldiğini görüyorlar.

Öğrencilerin bu deneyle oluşturacağı yoğunluk hesaplama modeli aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

Bir araştırmacı özdeş üç kaba sırasıyla eşit hacimlerde saf su, tuzlu su ve etil alkol koyuyor. Aynı özelliklere sahip üç özdeş yumurtayı bu kaplara bıraktığında aşağıdaki durumları gözlemliyor:
- 1. Kap (Saf su): Yumurta kabın tabanına batıyor.
- 2. Kap (Tuzlu su): Yumurta sıvının yüzeyinde yüzüyor.
- 3. Kap (Etil alkol): Yumurta çok hızlı bir şekilde kabın tabanına batıyor.

Bu gözlemlere dayanarak sıvıların ve yumurtanın yoğunluk ilişkisini gösteren bir model oluşturulmak isteniyor.

Buna göre, oluşturulan modelde maddelerin yoğunluklarının büyükten küçüğe doğru sıralanışı aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

Bir fen bilimleri öğretmeni, yoğunluk konusunu pekiştirmek için tahtaya üç farklı kap modeli çiziyor ve bu kapların hacimleri ile içlerindeki özdeş tanecik sayılarını şu şekilde belirtiyor:
- X kabı: Hacmi $2V$ olup içinde 8 adet özdeş tanecik bulunmaktadır.
- Y kabı: Hacmi $V$ olup içinde 6 adet özdeş tanecik bulunmaktadır.
- Z kabı: Hacmi $3V$ olup içinde 9 adet özdeş tanecik bulunmaktadır.

Öğretmen, öğrencilerden bu kaplardaki maddelerin yoğunluklarını ($d_X, d_Y, d_Z$) karşılaştıran bilimsel bir modelleme yapmalarını istiyor.

Buna göre, öğrencilerin oluşturacağı doğru yoğunluk sıralaması aşağıdakilerden hangisidir?

Suyun sıcaklığa bağlı yoğunluk değişimi diğer birçok maddeden farklıdır. Su donarak katı hâle (buz) geçtiğinde hacmi artar ve yoğunluğu azalır. Bir araştırmacı, ağzına kadar saf su ile dolu olan ve kapağı sıkıca kapatılmış cam bir şişeyi dondurucuya koyuyor. Bir süre sonra dondurucuyu açtığında şişenin çatlayıp kırıldığını gözlemliyor.

Bu durumu açıklamak için oluşturulacak bilimsel modelde, suyun sıvı hâlden katı (buz) hâle geçişiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi kullanılmalıdır?